Τετάρτη
20 Ιουνίου 2018
ΑΓΓΕΛΙΕΣ

Χάθηκαν ευκαιρίες, θα το πληρώσουμε όλοι

14 Φεβρουαρίου 18 |
Φώτης Κοκοτός

ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ

ΕΤΑΔ A.E.

Eταιρεία του Δημοσίου - ΕΛΛΑΔΑ

Eurobank Property Services

Σύμβουλος - ΕΛΛΑΔΑ

NAI Hellas

Σύμβουλος - ΕΛΛΑΔΑ

Solum Property Solutions

Σύμβουλος - ΕΛΛΑΔΑ

IBI Group

Σύμβουλος - ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΟΣΩΠΑ

Antulio Richetta

Διευθυντής IBI Group

Δημήτρης Ανδρίτσος

Διευθύνων Σύμβουλος Eurobank Property Services
Αν και υπηρέτησε ως αλεξιπτωτιστής σε επίλεκτη µονάδα ειδικών αποστολών ο Φώτης Κοκοτός µόνο ως αλεξιπτωτιστής δεν µπορεί να χαρακτηριστεί στον ξενοδοχειακό κλάδο, καθώς συνεχίζει µια παράδοση δεκαετιών, όντας µέλος της διοίκησης της Elounda SA Hotels & Resorts, της οικογενειακής ξενοδοχειακής επιχείρησης στην οποία εργάστηκε από µαθητής Γυµνασίου.

Μπορούµε να µιλήσουµε για µετασχηµατισµό της ελληνικής ξενοδοχειακής αγοράς;

Η επικείµενη πώληση από τις συστηµικές τράπεζες κάποιων πακέτων επιχειρηµατικών δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων θα επιφέρει σηµαντικές αλλαγές στην ιδιοκτησιακή διάρθρωση της αγοράς. Το αν αυτό θα µετασχηµατίσει το προσφερόµενο προϊόν δεν είναι ακόµη σαφές, καθώς δεν υπάρχουν ακόµη στοιχεία για το ποια ακριβώς θα είναι αυτά τα δάνεια και ποιοι οι ενδιαφερόµενοι αγοραστές. Για παράδειγµα, δεν µπορούµε να ξέρουµε αν οι αγοραστές θα ήθελαν να επεκτείνουν το προσφερόµενο προϊόν πέραν του «ήλιος & θάλασσα» ή αν θα ήθελαν να αυξήσουν το µερίδιο του προϊόντος «all-inclusive”. Πιστεύω, όµως, πως σύντοµα θα έχουµε ενδείξει ως προς αυτά τα ερωτήµατα.

Τι προϊόν µπορεί να εξασφαλίσει η είσοδος µεγάλων διεθνών αλυσίδων στην ελληνική αγορά;

Οι µεγάλες ξενοδοχειακές αλυσίδες έχουν πρόσβαση σε κοµµάτια της αγοράς που δεν έχουν οι τωρινές επιχειρήσεις. Όπως είπα και νωρίτερα, όµως, δεν είναι σαφές το αν η είσοδος αλυσίδων θα µετασχηµατίσει το προσφερόµενο προϊόν (π.χ. το αν ένα ξενοδοχείο πόλεως που κινείται κυρίως στην corporate αγορά θα αλλάξει τη στόχευσή του προς την αγορά leisure, ή αν ένα resort που στόχευε κυρίως σε οικογένειες µε µικρά παιδιά θα γίνει couples-only). ∆εδοµένου του ότι η Ελλάδα είναι τουριστικά υπανάπτυκτη σε σχέση µε τις δυνατότητές της, θα περιµέναµε από τις διεθνείς αλυσίδες να χρησιµοποιήσουν τα δίκτυά τους ώστε να επεκτείνουν τη ζήτηση σε αγορές στις οποίες η Ελλάδα µπορεί να πάει πολύ καλύτερα (π.χ. την Άπω Ανατολή).

Υπάρχει χώρος για ανάπτυξη νέων µονάδων;

Η Ελλάδα είναι τουριστικά υπανάπτυκτη, όπως ανέφερα. Όλες οι µελέτες µας, του ΣΕΤΕ, µιλούν για την ανάγκη ενός επενδυτικού τσουνάµι στην προσφορά τουριστικού προϊόντος.

∆υνατότητες επιµήκυνσης της τουριστικής περιόδου;

Αναµφισβήτητα ναι. Κι αυτό είναι κυρίως έλλειµµα προϊόντος και όχι έλλειµµα µεγάλων υποδοµών, όπως τα αεροδρόµια, τα λιµάνια και τα οδικά δίκτυα (Οι µεγάλες υποδοµές υπερλειτουργούν το καλοκαίρι και υπολειτουργούν όλον τον υπόλοιπο χρόνο). Για παράδειγµα, είµαστε τελείως υπανάπτυκτοι στον ποδηλατικό τουρισµό, ενώ ακόµη και στον πολιτιστικό τουρισµό, όπου θεωρούµε τη χώρα µας πρωταθλητή, η χώρα µας υστερεί έναντι των άµεσων ανταγωνιστών της. Ως µέγεθος αγοράς, ο πολιτιστικός/θρησκευτικός τουρισµός είναι µε µεγαλύτερος από το άθροισµα του ναυτικού, του υπαίθρου, του ευεξίας και υγείας, αλλά και των συνεδρίων. Σε όλα αυτά τα προϊόντα, όµως, υστερούµε έναντι των ανταγωνιστών µας.

Με τι προϊόν;

Η επιµήκυνση της περιόδου, όπως έχω αναφέρει στην πρόσφατη αρθρογραφία µου κι όπως καταδεικνύουν οι µελέτες του ΣΕΤΕ, εξαρτάται κυρίως από το προσφερόµενο προϊόν κι όχι από τη διασυνδεσιµότητα, όσο σηµαντική κι αν είναι αυτή. Πρώτα θα προσφερθεί το προϊόν και µετά θα έρθουν οι συνδέσεις µε απευθείας πτήσεις στους προορισµούς. Αν, για παράδειγµα, δηµιουργούσαµε ένα εξαιρετικό δίκτυο ποδηλατικών διαδροµών στην Κρήτη, µε σηµατοδότηση και ασφάλεια, κι αν αυτό µετατρέπονταν σε πολλαπλά πακέτα οργανωµένων ποδηλατικών εκδροµών µε παράλληλες εµπειρίες (π.χ. πολιτιστικές ή γαστριµαργικές), τότε αυτή η ζήτηση θα µπορούσε να υποστηρίξει απευθείας πτήσεις από αεροδρόµια σε περιοχές µε έντονο ποδηλατικό ενδιαφέρον (π.χ. Κάτω Χώρες). Το ίδιο ισχύει για το γκολφ: πρέπει να έχουµε πολλά και καλά γήπεδα σε µικρή σχετικώς απόσταση µεταξύ τους (έως µίας ώρας) για να προσελκύσουµε την τεράστια αυτή αγορά χειµερινού γκολφ που εδώ και δεκαετίες κατακλύζει άλλες µεσογειακές περιοχές όπως η Αττάλεια της Τουρκίας και η νήσος Μαγιόρκα της Ισπανίας. Για κάθε περιοχή της χώρας, το Ινστιτούτο ΣΕΤΕ και η Marketing Greece έχει µελετήσει τις δυνατότητες παραγωγής τουριστικών προϊόντων και συνεργάζεται µε τις Περιφέρειες, τους ∆ήµους, τους Συνδέσµους Ξενοδόχων κ.ο.κ. για την πραγµάτωση των αναπτυξιακών στόχων που έχουµε θέσει: δεν έχει κάθε περιοχή τα ίδια προτερήµατα. Για κάθε περιοχή έχει καταστεί σαφές πως πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στο πολιτιστικό απόθεµα, αρχαίο ή σύγχρονο, ευρέως εννοούµενο.

Σε ποιές αγορές απευθύνεται η Ελλάδα;

Το Ινστιτούτο ΣΕΤΕ έχει δηµοσιεύσει σειρά µελετών για την ταυτότητα του πελάτη της χώρας, όπως εκείνη που παρουσιάστηκε στο συνέδριο Τουρισµός & Ανάπτυξη 2015, στην οποία φαίνεται η πλήρης επικράτηση του µοντέλου «ήλιος-θάλασσα» µε πάνω από 60% µερίδιο της Ελληνικής αγοράς (όπου πάµε πολύ καλά, σε σχέση µε το 41% που αυτή η αγορά αντιπροσωπεύει στο σύνολο της Ευρωπαϊκής τουριστικής δαπάνης), ενώ ακολουθεί ο πολιτιστικός τουρισµός µε 13% (όπου υστερούµε σε σχέση µε το 23% που αυτός αντιπροσωπεύει στην Ευρώπη) και πολύ πιο πίσω το city-break µε 5% (όπου και πάλι υστερούµε σε σχέση µε το 18% της Ευρώπης). Η ίδια µελέτη κατέδειξε επίσης πως ο επισκέπτης της Ελλάδος έχει κατά µέσο όρο υψηλότερο εισόδηµα και µορφωτικό επίπεδο, ενώ ξοδεύει ανά ηµέρα το ίδιο περίπου που ξοδεύουν κατά µέσο όρο οι Ευρωπαίοι για παραθερισµό. Οι µελέτες αυτές αναδεικνύουν τις αδυναµίες µας αλλά και τα ανταγωνιστικά µε πλεονεκτήµατα, καθοδηγώντας τις επενδυτικές επιλογές.

Ποιες αγορές ανοίγουν και πως η Ελλάδα µπορεί να πάρει µερίδιο από αυτές;

Οι αγορές είναι ανοικτές στον τουρισµό, µία κατεξοχήν παγκοσµιοποιηµένη οικονοµική δραστηριότητα. Οι αγορές είναι εκεί και καταγράφονται οι τάσεις τους εδώ και δεκαετίες. Αυτό που πρέπει να κάνει η Ελλάδα είναι να προσελκύσει επενδύσεις σε όλα τα µέτωπα.

Τι ρόλο µπορεί να παίξει σ’ αυτό θεσµοί όπως η χρυσή visa ή το διαβατήριο;

Η χρυσή βίζα έχει πολύ µικρότερη αξία από το διαβατήριο, αυτό είναι σίγουρο. Η Κύπρος, για παράδειγµα, που πλέον δίνει διαβατήριο για επενδύσεις €2,5 εκατ. κατάφερε να πουλήσει εκατοντάδες κατοικίες αυτής της τιµής. Στην Ελλάδα, αντιθέτως, η Invest in Greece θεωρεί πως «δεν αξίζει τον κόπο» να δίνουµε διαβατήριο, αντανακλώντας την ευρύτερη αντίθεση του Ελληνικού κράτους στο θεσµό αυτό.

Που εντοπίζετε τα εµπόδια;

Τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει ο Ελληνικός Τουρισµός δεν εµπίπτουν στις αρµοδιότητες του Υπουργείου Τουρισµού, πλην εκείνου της προώθησης/προβολής όπου η ίδρυση και επιτυχία της Marketing Greece κάλυψε ένα µεγάλο µέρος του κενού που είχε αφήσει επί δεκαετίες ο ΕΟΤ. Το οξύ πρόβληµα των θεωρήσεων διαβατηρίων είναι αρµοδιότητα του ΥπΕξ, για παράδειγµα. Το επίσης οξύ πρόβληµα των αεροδροµίων (µε προφανές παράδειγµα αυτό του Ηρακλείου) εµπίπτει στη σφαίρα κυρίως του Υποδοµών. Το τεράστιο πρόβληµα της υπερφορολόγησης είναι θέµα του Οικονοµικών. Η τουριστική εκπαίδευση και κατάρτιση, παρά τις φιλότιµες προσπάθειες του Ινστιτούτου ΣΕΤΕ, εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση µε τις ανάγκες του κλάδου και της φιλοδοξίας µας να καταστήσουµε τον Ελληνικό τουρισµό πρωτοπόρο παγκοσµίως.

Airbnb _ Τι οδήγησε στην απότοµη έκρηξη; Πρόκληση για αλλαγή στρατηγικής ή απλά µια ακόµη «επανάσταση» του διαδικτύου;

Θεωρούµε την οικονοµία διαµοιρασµού ένα ακόµη τουριστικό προϊόν που φέρνει επισκέπτες στη χώρα µας, µία ακόµη αγορά στην οποία η Ελλάδα θα πρέπει να προσφέρει υπηρεσίες. Ο στρατηγικός σχεδιασµός του ΣΕΤΕ, όπως αναθεωρήθηκε το 2016 από την PWC για να λάβει υπόψιν του τις σηµαντικές εξελίξεις µετά το 2011, δεν υποδεικνύει αλλαγές που να οφείλονται στην οικονοµία διαµοιρασµού. Η αλήθεια είναι, πάντως, πως το νοµικό πλαίσιο παραµένει ασαφές και συνεχώς µεταβαλλόµενο, πράγµα που δυσχεραίνει τον οποιονδήποτε σχεδιασµό.

Σε ποιούς απευθύνεται;

Η ελκυστικότητα του προϊόντος έγκειται στην σχετικά χαµηλότερη τιµή του και την αυτονοµία σε θέµατα εστίασης, και καθόλου – όπως διαδίδεται – στην υποτιθέµενη διάδραση µε τους ιδιοκτήτες των κατοικιών και τη δηµιουργία σχέσεων µαζί τους.

Ποια ξενοδοχεία θίγονται περισσότερο; Tης πόλης ή τα θέρετρα;

Σε κάθε περίπτωση, οι µεγαλύτερες επιπτώσεις της εντοπίζονται στις µικρές επιχειρήσεις ενοικιαζόµενων δωµατίων και διαµερισµάτων, πολλές από τις οποίες έχουν εγκλωβιστεί σε µια ενδιάµεση κατάσταση: ούτε τους συµφέρει να µείνουν στο παρόν καθεστώς, αλλά ούτε και να µεταπηδήσουν στο καθεστώς διαµοιρασµού, όπως αυτό ισχύει τώρα. Τα ξενοδοχεία που χάνουν το µεγαλύτερο µερίδιο αγοράς είναι τα µικροµεσαία οικογενειακά ξενοδοχεία, καθώς έχει υπολογιστεί πως (στην Ισπανία) το κόστος για τον πελάτη ανά κλίνη είναι €31 στα ξενοδοχεία 3* αλλά µόλις €22 στα διαµερίσµατα διαµοιρασµού.

Πόσο το παραδοσιακό ξενοδοχείο έχει εντάξει στη λειτουργία του τις νέες τεχνολογίες;

Η Ελλάδα έχει µείνει πολύ πίσω από την Ευρώπη στην ευρυζωνικότητα και τη διάχυση της τεχνολογίας της πληροφορίας στον πληθυσµό, οπότε και τα παραδοσιακά ξενοδοχεία εµπίπτουν σε αυτή την τάση υστέρησης. Ενώ η τάση είναι να µεταφέρεται η διαδικτυακή πλοήγηση και το διαδικτυακό εµπόριο σε κινητές πλατφόρµες, πολλές ιστοσελίδες εξακολουθούν να χτίζονται χωρίς mobile functionality. ∆ιεθνείς αλυσίδες πειραµατίζονται µε τεχνολογίες όπως η εικονική πραγµατικότητα και έχουν εντάξει στη στρατηγική τους την ανάλυση big data, πράγµατα που για µας απέχουν πολύ.

Τι αποδόσεις προσδοκούν τα funds που ζητούν να τοποθετηθούν στην Ελλάδα;

Η απόδοση που ζητά ένας επενδυτής είναι αντίστοιχη του ρίσκου που παίρνει. Η Ελλάδα παραµένει χώρα υψηλού ρίσκου, δυστυχώς, και είναι συνηθισµένο να ακούµε για αποδόσεις άνω του 15% ετησίως, αν όχι και πάνω από 20%.

Υπάρχουν χρήµατα από έλληνες ή ξένους παίκτες;

Οι παγκόσµιες αγορές κεφαλαίων είναι αχανείς και ψάχνουν αποδοτικές τοποθετήσεις σε όλους τους κλάδους. Η Ελλάδα µπορεί να προσελκύσει σηµαντικά κεφάλαια, πολύ περισσότερα από αυτά που µπορεί να διαθέσει οποιαδήποτε κυβέρνησή της.

Τα κόκκινα δάνεια αποτελούν προάγγελο συγχωνεύσεων;

Τα κόκκινα δάνεια αποτελούν προάγγελο διασπάσεων, σε πρώτη φάση, όπου οι επενδυτές θα επιλέξουν από τα χαρτοφυλάκια ακινήτων των εταιρειών εκείνα που έχουν πραγµατικό επενδυτικό ενδιαφέρον, εκποιώντας τα υπόλοιπα. Σε βάθος χρόνου, είναι πιθανόν να υπάρξουν ανακατατάξεις µέσω απορροφήσεων και συγχωνεύσεων χαρτοφυλακίων, ώστε αυτά να αποκτήσουν συνέργειες και οικονοµίες κλίµακας στη διαχείρησή τους, και κατόπιν να πωληθούν µε τη σειρά τους σε τρίτους.

Απειλείται η οικογενειακή δοµή των ελληνικών επιχειρήσεων (των μεγαλοξενοδόχων περιλαµβανομένων)

Η οικογενειακή δοµή είναι εν πολλοίς παρωχηµένη και θα πρέπει να κινηθούµε περισσότερο προς την κατεύθυνση εισηγµένων εταιρειών µε επαγγελµατική διοίκηση και συµµετοχή µεγάλων κεφαλαίων. Πάντα θα υπάρχει χώρος για την οικογενειακή επιχείρηση να δραστηριοποιηθεί, αλλά η τάση της χώρας θα πρέπει να είναι προς το µεγάλο µέγεθος επενδύσεων, τη δηµιουργία ισχυρών οµίλων µε διεθνή διάσταση, και την προσέλκυση όλων των µεγάλων διεθνών αλυσίδων. Αφού δεν καταφέραµε να κάνουµε εύκολη την έλευσή τους µε ευκολία δηµιουργίας νέων µονάδων, αυτές θα κατευθυνθούν στην εξαγορά υφιστάµενων µονάδων, ειδικά τώρα που αυτές πιέζονται από τις τράπεζες. Χάσαµε πολλές ευκαιρίες στο παρελθόν, κι αυτό θα το πληρώσουµε όλοι.

Σχόλια

Πρέπει να συνδεθείτε για να κάνετε ένα σχόλιο
WAVE MEDIA OPERATIONS IKE © 2001-2017 | Όροι Χρήσης
Internet Business Hellas