Διαμάχη για τους συμβούλους ευρεσιτεχνίας με “φόντο” απόφαση του ΣτΕ

Το ζήτημα επανέφερε στο προσκήνιο το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), το οποίο με πρόσφατο δελτίο τύπου εκφράζει την έντονη αντίθεσή του στη συγκεκριμένη προοπτική, υποστηρίζοντας ότι η τεχνική αξιολόγηση μιας εφεύρεσης δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί επαρκώς χωρίς σπουδές σε επιστήμες ή μηχανική.

Η απόφαση και το θεσμικό πλαίσιο

Η υπόθεση αφορά προσφυγή του ΤΕΕ κατά διατάξεων του Προεδρικού Διατάγματος 31/2019, οι οποίες καθορίζουν το πλαίσιο πιστοποίησης συμβούλων ευρεσιτεχνίας μέσω της Ελληνικής Ακαδημίας Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας που υπάγεται στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ).

Με την απόφαση 1423/2025, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι η ελληνική διοίκηση διαθέτει διακριτική ευχέρεια να καθορίσει τα κριτήρια πιστοποίησης, βάσει του νόμου 4512/2018. Το δικαστήριο έκρινε ότι η δυνατότητα αυτή δεν αντίκειται «στα διδάγματα της κοινής πείρας και της λογικής», χωρίς ωστόσο να υπεισέλθει σε ουσιαστική αξιολόγηση της σκοπιμότητας της ρύθμισης.

Η θέση του ΤΕΕ

Το ΤΕΕ υποστηρίζει ότι η διεθνής πρακτική στον τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε επαγγελματίες με τεχνικό ή επιστημονικό υπόβαθρο.

Όπως επισημαίνει, η διαδικασία αξιολόγησης μιας εφεύρεσης απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις ώστε να απαντηθούν κρίσιμα ερωτήματα όπως:

• ποια είναι η υπάρχουσα στάθμη της τεχνικής,
• αν η εφεύρεση έχει παρουσιαστεί ξανά,
• αν διαθέτει εφευρετικό βήμα,
• αν είναι επιδεκτική βιομηχανικής εφαρμογής.

Σύμφωνα με το Επιμελητήριο, τέτοιες αξιολογήσεις προϋποθέτουν τεχνική κατάρτιση, ενώ οι νομικοί μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο σκέλος της νομικής προστασίας, όπως στη δικαστική εκπροσώπηση σε υποθέσεις παραβίασης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ή στη σύνταξη συμβάσεων εκμετάλλευσης.

Η διεθνής πρακτική

Το ΤΕΕ επικαλείται διεθνείς συγκριτικές μελέτες σύμφωνα με τις οποίες σε πολλές τεχνολογικά ανεπτυγμένες χώρες η πιστοποίηση συμβούλων ευρεσιτεχνίας προϋποθέτει πτυχίο σε επιστήμες, τεχνολογία ή μηχανική.

Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται χώρες όπως η Γερμανία, η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες για το επάγγελμα του patent agent. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη Γαλλία ή σε ειδικές κατηγορίες στις ΗΠΑ, απαιτείται συνδυασμός τεχνικού πτυχίου και νομικής εκπαίδευσης.

Ανταγωνιστικότητα και καινοτομία

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, υπογραμμίζει ότι τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την οικονομική ανάπτυξη.

«Οι επιδόσεις μιας χώρας στον τομέα των πατεντών έχουν αποδειχθεί ιστορικά ότι συνδέονται άμεσα με το επίπεδο ανάπτυξης και την ικανότητά της να προσελκύει επενδύσεις και να δημιουργεί θέσεις εργασίας», σημειώνει.

Το Επιμελητήριο εκφράζει την ανησυχία ότι ένα σύστημα στο οποίο η τεχνική αξιολόγηση εφευρέσεων θα μπορεί να γίνεται από επαγγελματίες χωρίς επιστημονικό υπόβαθρο ενδέχεται να υποβαθμίσει το επίπεδο συμβουλευτικής προς εφευρέτες και επιχειρήσεις.

Ένα ζήτημα που παραμένει ανοικτό

Παρά τη δικαστική εξέλιξη, το ζήτημα δεν φαίνεται να έχει κλείσει. Το ΤΕΕ καλεί την πολιτεία να επανεξετάσει το πλαίσιο πιστοποίησης συμβούλων ευρεσιτεχνίας, ώστε –όπως αναφέρει– να ευθυγραμμιστεί με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και να ενισχυθεί το οικοσύστημα καινοτομίας της χώρας.

Η συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς αγγίζει ένα ευρύτερο θέμα: τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα οργανώνει τη θεσμική υποστήριξη της τεχνολογικής ανάπτυξης και της προστασίας της καινοτομίας.