Γιατί η Ελλάδα είναι κατάλληλη για co-ownership

Οπως αναφέρει η Owners που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, η αγορά μιας δεύτερης κατοικίας σε έναν δημοφιλή προορισμό υπήρξε για πολλά χρόνια συνδεδεμένη με υψηλό αρχικό κεφάλαιο, σημαντικά λειτουργικά έξοδα και συχνά περιορισμένη πραγματική χρήση μέσα στο έτος. Για πολλούς ιδιοκτήτες, ένα εξοχικό σπίτι παραμένει κλειστό για μεγάλο μέρος του χρόνου, ενώ το κόστος συντήρησης, φορολογίας και διαχείρισης συνεχίζει να επιβαρύνει τον προϋπολογισμό τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, ένα διαφορετικό μοντέλο ιδιοκτησίας αρχίζει να κερδίζει έδαφος διεθνώς: η συνιδιοκτησία πολυτελών ακινήτων.

Η λεγόμενη co-ownership ή fractional ownership προτείνει μια εναλλακτική προσέγγιση στην απόκτηση εξοχικής κατοικίας. Αντί ένας ιδιοκτήτης να επωμίζεται το σύνολο του κόστους για ένα ακίνητο που χρησιμοποιεί μόνο λίγες εβδομάδες τον χρόνο, η ιδιοκτησία μοιράζεται μεταξύ περισσότερων αγοραστών, οι οποίοι μοιράζονται τόσο το οικονομικό βάρος όσο και τη χρήση του.

Η λογική, όπως περιγράφεται από εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο διεθνώς, είναι απλή: γιατί κάποιος να πληρώνει το 100% της αξίας ενός ακινήτου, όταν το χρησιμοποιεί μόνο για ένα μικρό μέρος του χρόνου;

Πώς λειτουργεί στην πράξη η συνιδιοκτησία

Η συνιδιοκτησία ακινήτων βασίζεται στη διαίρεση ενός ακινήτου σε επιμέρους μερίδια ιδιοκτησίας. Οι ενδιαφερόμενοι αγοράζουν ένα ποσοστό του ακινήτου και αποκτούν αντίστοιχο δικαίωμα χρήσης.

Σύμφωνα με το μοντέλο που εφαρμόζει η εταιρεία Owners στην ελληνική αγορά, το ακίνητο ανήκει σε μια εταιρεία ειδικού σκοπού (SPV – Special Purpose Vehicle). Οι αγοραστές αποκτούν μερίδια της εταιρείας και μέσω αυτών συμμετέχουν στην ιδιοκτησία του ακινήτου.

Η δομή λειτουργεί ως εξής:

• κάθε ακίνητο μπορεί να έχει έως έξι συνιδιοκτήτες
• τα μερίδια πωλούνται σε κλάσματα του ενός έκτου
• κάθε επενδυτής μπορεί να αποκτήσει έως 50% της ιδιοκτησίας
• κάθε μερίδιο αντιστοιχεί σε έως 56 νύχτες χρήσης ετησίως

Οι ιδιοκτήτες οργανώνουν τη διαμονή τους μέσω ειδικής ψηφιακής εφαρμογής, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα ενοικίασης του ακινήτου όταν δεν χρησιμοποιείται.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά μοντέλα timeshare, η συνιδιοκτησία αφορά πραγματική ιδιοκτησία ενός περιουσιακού στοιχείου και όχι απλώς δικαίωμα χρήσης συγκεκριμένων εβδομάδων.

Αυξανόμενο ενδιαφέρον στην Ευρώπη

Το ενδιαφέρον για τη συνιδιοκτησία κατοικιών εμφανίζεται αυξανόμενο στην ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με το European Housing Trend Report 2023 της RE/MAX, σημαντικό ποσοστό Ευρωπαίων δηλώνει θετικό απέναντι στο συγκεκριμένο μοντέλο.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι:

• 65% των Ευρωπαίων εμφανίζονται θετικοί στη συνιδιοκτησία κατοικιών
• 67% των Ελλήνων δηλώνουν ενδιαφέρον για το μοντέλο
• η Ελλάδα κατατάσσεται 9η στην Ευρώπη ως προς το ενδιαφέρον για co-ownership

Ιδιαίτερα υψηλό είναι το ενδιαφέρον στις νεότερες ηλικίες. Περισσότερο από 80% των ατόμων κάτω των 25 ετών θεωρούν τη συνιδιοκτησία μια βιώσιμη επιλογή για την απόκτηση κατοικίας.

Οι βασικοί λόγοι που αναφέρουν οι ερωτώμενοι είναι:

• η μείωση του οικονομικού κόστους
• η δυνατότητα απόκτησης δεύτερης κατοικίας
• η μείωση των οικονομικών κινδύνων
• η κατανομή των ευθυνών συντήρησης

Παράλληλα, περίπου 12,6% των Ευρωπαίων βλέπουν τη συνιδιοκτησία και ως τρόπο διαφοροποίησης των επενδύσεών τους.

Η εικόνα της αγοράς στην Ελλάδα

Η Ελλάδα θεωρείται από τις αγορές που παρουσιάζουν σημαντικές προοπτικές για την ανάπτυξη του μοντέλου. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2023, τα νοικοκυριά στην Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύουν περίπου 9,5% του διαθέσιμου εισοδήματός τους σε κατοικίες, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό διαμορφώνεται στο 5,3%.

Παράλληλα, η χώρα συνδυάζει:

• ισχυρή διεθνή τουριστική ζήτηση
• αυξανόμενο ενδιαφέρον για πολυτελείς εξοχικές κατοικίες
• υψηλή ζήτηση από ξένους αγοραστές

Περιοχές υψηλής αξίας όπως η Αθηναϊκή Ριβιέρα και δημοφιλείς νησιωτικοί προορισμοί αποτελούν βασικούς πόλους έλξης για τέτοιου είδους επενδύσεις, καθώς η αξία των ακινήτων σε πολλές από αυτές τις περιοχές παρουσιάζει ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια.

Ένα διαφορετικό μοντέλο ιδιοκτησίας

Η παραδοσιακή αγορά δεύτερης κατοικίας χαρακτηρίζεται συχνά από υψηλό αρχικό κεφάλαιο, σημαντικά έξοδα μεταβίβασης, λειτουργικά κόστη και περιορισμένη πραγματική χρήση.

Σε αυτό το περιβάλλον, η συνιδιοκτησία εμφανίζεται ως ένα πιο ευέλικτο μοντέλο πρόσβασης σε ακίνητα υψηλής αξίας.

Μεταξύ των βασικών πλεονεκτημάτων που αναφέρουν εταιρείες του κλάδου περιλαμβάνονται:

• η απόκτηση πολυτελούς κατοικίας με κλάσμα του συνολικού κόστους
• η κατανομή των λειτουργικών εξόδων μεταξύ των συνιδιοκτητών
• η επαγγελματική διαχείριση του ακινήτου
• η δυνατότητα ενοικίασης όταν δεν χρησιμοποιείται
• η δυνατότητα μεταπώλησης του μεριδίου

Σε μια περίοδο όπου οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται και η διαχείριση ενός εξοχικού γίνεται ολοένα και πιο απαιτητική, η συνιδιοκτησία φαίνεται να αποτελεί μια εναλλακτική προσέγγιση που συνδυάζει επένδυση, χρήση και επαγγελματική διαχείριση.