Διαγωνισμός τον Δεκέμβριο για το νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα, πρώην ΓΑΙΑΟΣΕ, Παναγιώτη Μπαλωμένο, το έργο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο ωρίμανσης και ο διαγωνισμός προγραμματίζεται για τον Δεκέμβριο του 2026, μέσω συνδυασμού ΣΔΙΤ και παραχώρησης.

Ο ανταγωνιστικός διάλογος για την οριστικοποίηση του σχεδίου εκτιμάται ότι θα απαιτήσει δύο έως τρία χρόνια, ενώ περίπου οκτώ επιπλέον μήνες υπολογίζονται για τη συμβασιοποίηση. Παράλληλα θα εξελιχθεί η δημόσια διαβούλευση για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και η διαδικασία καθορισμού των χρήσεων γης, η οποία θα καταλήξει στην έκδοση Προεδρικού Διατάγματος.

Εμπόριο, φιλοξενία και φοιτητικές κατοικίες

Ο σημερινός σχεδιασμός προβλέπει τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου κτιρίου των 11.000 τ.μ., μαζί με νέες πλατφόρμες και στέγαστρα αναμονής, αλλά και την προσθήκη δύο μεγάλων αναπτύξεων.

Βόρεια του σημερινού σταθμού και πάνω από τις σιδηροδρομικές γραμμές σχεδιάζεται νέο κτίριο περίπου 32.000 τ.μ., με εμπορικές χρήσεις, εστίαση και αναψυχή. Το κτίριο προβλέπεται να αξιοποιεί την ηλιακή ακτινοβολία μέσω φωτοβολταϊκών συστημάτων.

Ανατολικά σχεδιάζεται δεύτερο κτίριο 12.000 τ.μ. για χρήσεις φιλοξενίας. Μία από τις επιλογές που εξετάζονται είναι η δημιουργία σύγχρονης φοιτητικής εστίας 443 δωματίων, αντί ξενοδοχείου, ώστε η αξιοποίηση της σιδηροδρομικής περιουσίας να συνδεθεί και με τις αυξημένες στεγαστικές ανάγκες της Θεσσαλονίκης.

«Δεν αντιμετωπίζουμε την ακίνητη περιουσία μόνο ως ένα επενδυτικό κεφάλαιο. Αναζητούμε τρόπους ώστε να δημιουργεί και ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα», ανέφερε ο κ. Μπαλωμένος.

Συνολικά, η προτεινόμενη ανάπτυξη φθάνει τα 55.000 τ.μ., έναντι μέγιστης επιτρεπόμενης δόμησης 100.000 τ.μ. που προβλέπει η σχετική πολεοδομική μελέτη. Στον περιβάλλοντα χώρο σχεδιάζονται ζώνες πρασίνου, ενώ προβλέπονται υπέργειες και υπόγειες θέσεις στάθμευσης, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την υφιστάμενη γραμμή του Μετρό όσο και ενδεχόμενη μελλοντική επέκταση του δικτύου.

Ο ιδιώτης επενδυτής αναμένεται να αναλάβει την κατασκευή και τη μακροχρόνια εκμετάλλευση των εμπορικών ακινήτων, των χώρων φιλοξενίας και στάθμευσης και των καταστημάτων του σταθμού.

Άμεση ανακαίνιση €1,5 εκατ. από τη METLEN

Μέχρι να ξεκινήσει η μεγάλη ανάπλαση, προχωρά μία πρώτη αναβάθμιση του υφιστάμενου σταθμού. Οι Σιδηρόδρομοι Ελλάδος και η METLEN υπέγραψαν στις 5 Σεπτεμβρίου σύμβαση δωρεάς €1,5 εκατ. για την ανακαίνιση των βασικών χώρων εξυπηρέτησης επιβατών.

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν συνολική αναδιαμόρφωση της κεντρικής αίθουσας, νέα δάπεδα και καθίσματα, αναβάθμιση φωτισμού και εισόδων, νέο σημείο πληροφοριών και ανανέωση των όψεων των καταστημάτων.

Αναβαθμίζονται επίσης και τα οκτώ εκδοτήρια, ενώ προβλέπεται πλήρης ανακαίνιση των χώρων υγιεινής του υπογείου και δημιουργία προσβάσιμης διαδρομής και αναβατορίου για ΑμεΑ.

Σταθμός αντί για «σημείο διέλευσης»

Η επένδυση αποκτά μεγαλύτερη πολεοδομική βαρύτητα μετά τη σύνδεση του σιδηροδρομικού σταθμού με το Μετρό. Το ακίνητο καταλαμβάνει έκταση περίπου 80.000 τ.μ., σε μία από τις σημαντικότερες πύλες εισόδου στη Θεσσαλονίκη.

Στόχος είναι ο σταθμός να πάψει να λειτουργεί αποκλειστικά ως σημείο διέλευσης και να εξελιχθεί σε αστικό προορισμό, συνδυάζοντας σιδηρόδρομο, Μετρό και λεωφορεία με εμπόριο, εστίαση, φιλοξενία και δημόσιο χώρο.

Κρίσιμο στοιχείο παραμένει πάντως η σχέση του έργου με την πόλη. Ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος υπογράμμισε την ανάγκη συναίνεσης των τοπικών κοινωνιών, σημειώνοντας ότι οι σιδηροδρομικοί σταθμοί πρέπει να αντιμετωπίζονται ως τοπόσημα και όχι ως απομονωμένες αναπτύξεις.

Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται και η τύχη του υφιστάμενου σχολικού συγκροτήματος. Ένα από τα σενάρια προβλέπει τη μετακίνησή του εντός της έκτασης και την κατασκευή νέου σχολείου μέσω του ΣΔΙΤ, με δημόσια χρηματοδότηση και πληρωμές διαθεσιμότητας.

Η Hellenic Rail Estate, (πρώην ΓΑΙΑΟΣΕ) με χαρτοφυλάκιο €177 εκατ.

Σύνολικά για την εταιρεία η οποία μετονομάστηκε σε Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα (Hellenic Rail Estate), ως μετεξέλιξη της ΓΑΙΑΟΣΕ μετά την απόσχιση του τροχαίου υλικού, από τον Ιούνιο του 2024 έχει υλοποιηθεί ένα πρόγραμμα μετασχηματισμού που στηρίζεται σε πέντε βασικούς πυλώνες. Πρώτος είναι η οικονομική ενδυνάμωση. Η αξία του χαρτοφυλακίου ακινήτων αυξήθηκε κατά 16%, από €153 εκατ. το 2023 σε €177 εκατ. το 2025, ενώ τα ετήσια έσοδα ενισχύθηκαν κατά 33%, από €6,6 εκατ. σε €9,4 εκατ.

Η αύξηση των εσόδων αποδίδεται στην επαναδιαπραγμάτευση μισθώσεων και στην αξιοποίηση αδρανών ακινήτων. Παράλληλα, η εταιρεία επιχειρεί να δημιουργήσει νέες πηγές εσόδων μέσω:

• δικτύων οπτικών ινών κατά μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών,
• φωτοβολταϊκών πάρκων,
• σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων,
• εμπορικής αξιοποίησης της νέας υπόγειας στοάς του Σταθμού Λαρίσης,
• διαφημιστικών εσόδων στους σιδηροδρομικούς σταθμούς.

Στο 60% η ωρίμανση των εμβληματικών ακινήτων

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ωρίμανση του χαρτοφυλακίου, ώστε τα ακίνητα να καταστούν επενδυτικά αξιοποιήσιμα. Το ποσοστό ωρίμανσης των εμβληματικών ακινήτων αυξήθηκε από μόλις 20% το 2024 σε 60% την περίοδο 2025-2026.

Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκαν 8 προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ενώ 7 φάκελοι υποβλήθηκαν στο Επενδυτικό Συμβούλιο Διοίκησης για την έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων σχετικά με τις χρήσεις γης.

Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι η έναρξη, έως το τέλος του 2026, των διαγωνιστικών διαδικασιών μέσω ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων για τέσσερις κεντρικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς.

Στο επίκεντρο Θεσσαλονίκη, Αθήνα και Πειραιάς

Κομβικό έργο αποτελεί η ανάπλαση του Νέου Σιδηροδρομικού Σταθμού Θεσσαλονίκης, για την οποία, σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Γιώργο Κώτσηρα, ο διαγωνισμός αναμένεται να ξεκινήσει έως το τέλος του έτους.

Η ανάπτυξη του σταθμού σχεδιάζεται μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ενώ η δωρεά της METLEN για την ανακαίνιση των εσωτερικών χώρων αναμένεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά, με στόχο τη μετατροπή του σταθμού σε πόλο τουριστικής και εμπορικής ανάπτυξης.

Στο συνολικό χαρτοφυλάκιο των εμβληματικών έργων περιλαμβάνονται ακόμη η αξιοποίηση των Σταθμών Λαρίσης και Πελοποννήσου στην Αθήνα, η αναβάθμιση των σταθμών Θεσσαλονίκης και Πειραιά, καθώς και η ανάπτυξη νέου Εμπορευματικού Κέντρου στο Θριάσιο.

Παράλληλα, προχωρά η αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου Γκόνου, ενώ στη Λάρισα σχεδιάζεται η δημιουργία επιχειρηματικού και εμπορευματικού πάρκου 300 στρεμμάτων, αλλά και η αξιοποίηση επιπλέον 230 στρεμμάτων εντός του αστικού ιστού.