Το «χειρότερο σενάριο» για το πετρέλαιο και τα Στενά του Ορμούζ

Τα Στενά αποτελούν το βασικό πέρασμα για περίπου το 1/5 της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου, καθώς μέσω αυτών εξάγονται καθημερινά εκατομμύρια βαρέλια αργού από χώρες του Περσικού Κόλπου προς την Ασία, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία τους θεωρείται ικανή να προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στις διεθνείς τιμές ενέργειας.

Το worst-case σενάριο

Αναλυτές επισημαίνουν ότι το πλέον ακραίο σενάριο αφορά μερικό ή πλήρες κλείσιμο των Στενών, είτε λόγω στρατιωτικής σύγκρουσης είτε εξαιτίας επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια ή ενεργειακές υποδομές. Σε μια τέτοια περίπτωση:

• η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μπορούσε να μειωθεί άμεσα έως και κατά 15-20%,
• οι τιμές του Brent ενδέχεται να εκτιναχθούν πάνω από τα 120-150 δολάρια ανά βαρέλι,
• θα ενισχυθούν οι πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς, επηρεάζοντας μεταφορές, βιομηχανία και τρόφιμα.

Η περιοχή παραμένει στρατηγικής σημασίας για μεγάλους παραγωγούς όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Ιράκ, των οποίων οι εξαγωγές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.

Περιορισμένες εναλλακτικές

Παρότι υπάρχουν αγωγοί που παρακάμπτουν τα Στενά, η διαθέσιμη δυναμικότητά τους δεν επαρκεί για να αντικαταστήσει πλήρως τις θαλάσσιες ροές. Αυτό καθιστά τα Στενά του Ορμούζ έναν από τους μεγαλύτερους γεωοικονομικούς «κινδύνους ουράς» (tail risk) για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς ακόμη και η απειλή διαταραχής αρκεί για να αυξήσει τη μεταβλητότητα στις τιμές ενέργειας και στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές.

Διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου

Ανοδικές πιέσεις καταγράφονταν χθες στις τιμές καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η επιδείνωση της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή οδηγεί σε άνοδο του πετρελαίου και εντείνει τις ανησυχίες για την παγκόσμια ενεργειακή επάρκεια. Σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, η μέση λιανική τιμή βενζίνης στις ΗΠΑ ξεπέρασε τα 3 δολάρια ανά γαλόνι για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο, εξέλιξη που αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό τεστ για τη δημόσια αποδοχή της απόφασης του προέδρου Donald Trump να προχωρήσει σε στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν.

Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ περιόρισαν τις προσδοκίες για ομαλή ροή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, οδηγώντας σε άνοδο των διεθνών τιμών. Το αργό τύπου Brent crude oil ενισχύθηκε άνω του 5%, προσεγγίζοντας τα 77 δολάρια ανά βαρέλι, με το αυξημένο κόστος πρώτης ύλης να μετακυλίεται άμεσα στις τιμές των καυσίμων.