Ανακοινώθηκε το “ανακαίνιση κατοικίας” Οι όροι του προγράμματος (πίνακες)

Το πρόγραμμα αποτελεί μία νέα δράση του ΕΣΠΑ 2021-2027 με στόχο τη στήριξη νοικοκυριών χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων για την ανακαίνιση και την ήπια ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί αφενός στη βελτίωση της ποιότητας του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος και αφετέρου στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος μέσω της επαναφοράς κλειστών κατοικιών στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης ή ιδιοκατοίκησης. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και από τα Περιφερειακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ, με συνολικό προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 479 εκατομμύρια ευρώ.

Δικαιούχοι του προγράμματος είναι φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν δικαιώματα κυριότητας ή επικαρπίας σε επιλέξιμες κατοικίες και πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Το πρόγραμμα διακρίνει δύο κατηγορίες κατοικιών. Η πρώτη αφορά τις «κλειστές κατοικίες», δηλαδή ακίνητα που παραμένουν αχρησιμοποίητα και είτε δεν ηλεκτροδοτούνται είτε εμφανίζουν ελάχιστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τα τελευταία έτη. Η δεύτερη αφορά τις «ανοικτές κατοικίες», οι οποίες χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία αλλά λόγω παλαιότητας χρειάζονται ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση.

Βασικός στόχος της δράσης είναι η αύξηση της προσφοράς κατάλληλων και ποιοτικών κατοικιών, η μείωση του κόστους στέγασης και η ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση του ανενεργού στεγαστικού αποθέματος, ώστε περισσότερα ακίνητα να διατεθούν για μακροχρόνια μίσθωση ως κύριες κατοικίες. Παράλληλα, επιδιώκεται η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης για οικογένειες που κατοικούν σε παλαιά και ενεργειακά ανεπαρκή κτίρια.

Η επιλεξιμότητα των ωφελουμένων βασίζεται κυρίως σε εισοδηματικά κριτήρια. Δημιουργούνται δύο εισοδηματικές κατηγορίες, με διαφορετικά όρια εισοδήματος ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση. Για παράδειγμα, για έναν άγαμο το ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα είναι 18.000 ευρώ στην πρώτη κατηγορία και 25.000 ευρώ στη δεύτερη. Τα όρια αυξάνονται για έγγαμους, οικογένειες με παιδιά και μονογονεϊκά νοικοκυριά. Επιπλέον, εάν το εισόδημα του 2025 υπερβαίνει τα όρια, εξετάζεται ο μέσος όρος εισοδήματος των τριών τελευταίων φορολογικών ετών, δίνοντας έτσι μεγαλύτερη ευελιξία στους υποψηφίους.

Το ποσοστό επιχορήγησης ανέρχεται στο 80% για τους δικαιούχους της πρώτης εισοδηματικής κατηγορίας και στο 70% για τους δικαιούχους της δεύτερης. Παράλληλα προβλέπονται πρόσθετες προσαυξήσεις κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνους και πολύτεκνους, καθώς και για άτομα με αναπηρία ή οικογένειες που περιλαμβάνουν μέλος με αναπηρία. Οι προσαυξήσεις μπορούν να συνδυαστούν, με αποτέλεσμα το τελικό ποσοστό επιχορήγησης να φτάνει έως 95% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και έως 85% για τη δεύτερη.

Για να ενταχθεί μια κατοικία στο πρόγραμμα, πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Θα πρέπει να υφίσταται νόμιμα, να μην είναι κατεδαφιστέα, να διαθέτει οικοδομική άδεια ή άλλο νομιμοποιητικό έγγραφο που να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, να έχει επιφάνεια έως 120 τετραγωνικά μέτρα και να κατατάσσεται σε ενεργειακή κατηγορία ίση ή χαμηλότερη της Γ βάσει Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης. Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται εξαίρεση ως προς το μέγιστο εμβαδόν, το οποίο μπορεί να φτάνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.

Οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν εργασίες ανακαίνισης, επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης, καθώς και την αγορά των απαραίτητων υλικών και εξοπλισμού. Το πρόγραμμα απαιτεί οι ενεργειακές παρεμβάσεις να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 20% και έως το 40% του συνολικού επιλέξιμου προϋπολογισμού και να οδηγούν σε αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι οι επενδύσεις δεν περιορίζονται σε αισθητικές βελτιώσεις αλλά συμβάλλουν ουσιαστικά στην εξοικονόμηση ενέργειας.

Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης για τις παρεμβάσεις καθορίζεται στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Για μία κατοικία 120 τετραγωνικών μέτρων, η μέγιστη επιχορήγηση μπορεί να φτάσει τα 36.000 ευρώ. Επιπλέον, καλύπτονται πλήρως και ορισμένες συμπληρωματικές δαπάνες, όπως οι αμοιβές μηχανικών, η έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, οι απαιτούμενες άδειες και ο έλεγχος από Ελεγκτή Δόμησης, έως το ποσό των 2.500 ευρώ.

Η διαδικασία συμμετοχής πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και περιλαμβάνει δύο στάδια. Αρχικά εκδίδεται Βεβαίωση Επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr, η οποία πιστοποιεί προκαταρκτικά ότι ο ενδιαφερόμενος και η κατοικία του πληρούν τις βασικές προϋποθέσεις. Στη συνέχεια υποβάλλεται η Αίτηση Χρηματοδότησης στο πληροφοριακό σύστημα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, συνοδευόμενη από σχέδιο παρεμβάσεων και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Οι αιτήσεις αξιολογούνται με βάση τη σειρά υποβολής τους και τη διαθεσιμότητα των πόρων.

Τέλος, οι ωφελούμενοι αναλαμβάνουν συγκεκριμένες μακροχρόνιες υποχρεώσεις. Για τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση του έργου, η κατοικία πρέπει να διατηρεί τη χρήση για την οποία χρηματοδοτήθηκε. Στις περιπτώσεις μίσθωσης απαγορεύεται η βραχυχρόνια εκμετάλλευση τύπου Airbnb και επιβάλλονται όροι σταθερού μισθώματος για τα πρώτα χρόνια. Επίσης, η μεταβίβαση του ακινήτου κατά τη διάρκεια της πενταετίας συνεπάγεται επιστροφή της επιχορήγησης. Την απόφαση υπογράφουν ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

ΕΔΩ Η ΑΠΟΦΑΣΗ