Data centers: Η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο περιφερειακού κόμβου

Οι επενδύσεις που έχουν ανακοινωθεί ή βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης ξεπερνούν πλέον τα 3 δισ. ευρώ, με διεθνείς τεχνολογικούς ομίλους, εταιρείες υποδομών και ενεργειακούς παίκτες να τοποθετούν την Ελλάδα στον χάρτη της νέας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής.

Η τελευταία εξέλιξη που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη δυναμική στην αγορά είναι η προοπτική ανάπτυξης μεγάλου data center στη Δυτική Μακεδονία από τη ΔΕΗ σε συνεργασία με μεγάλο hyperscaler. Το project συνδέεται άμεσα με τον μετασχηματισμό των πρώην λιγνιτικών περιοχών και τη δημιουργία ενός νέου ενεργειακού και τεχνολογικού οικοσυστήματος στη Βόρεια Ελλάδα.

Η ΔΕΗ βάζει τη Βόρεια Ελλάδα στον χάρτη των data centers

Η στρατηγική της ΔΕΗ αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η εταιρεία επιχειρεί να αξιοποιήσει το ενεργειακό της αποτύπωμα και τις υποδομές που διαθέτει για να εισέλθει στην αγορά των data centers.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, το project στη Δυτική Μακεδονία θα μπορούσε στην πρώτη φάση να έχει ισχύ περίπου 300 MW, με την επένδυση της ΔΕΗ να εκτιμάται σε περίπου 1,2 δισ. ευρώ και τη συμμετοχή του hyperscaler για εξοπλισμό, ανάπτυξη και υποδομές να υπολογίζεται σε περίπου 2,5 δισ. ευρώ. Συνολικά, η πρώτη φάση του project θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 4 δισ. ευρώ.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει τη Βόρεια Ελλάδα σε ενεργειακό και ψηφιακό κόμβο, αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση της, τις νέες ηλεκτρικές και ενεργειακές υποδομές και τη δυνατότητα σύνδεσης με τις αγορές των Βαλκανίων. Αντίστοιχα, η ΔΕΗ επιδιώκει να μετατρέψει τις πρώην λιγνιτικές περιοχές από κέντρα παραγωγής συμβατικής ενέργειας σε περιοχές φιλοξενίας νέων ενεργειακών και ψηφιακών δραστηριοτήτων.

Ήδη από τον Φεβρουάριο είχε γίνει γνωστό ότι η ΔΕΗ βρίσκεται σε συζητήσεις με αμερικανικούς hyperscalers για το μεγάλο project στη Δυτική Μακεδονία.

Από την Αττική στη Δυτική Μακεδονία

Η ανάπτυξη των data centers στην Ελλάδα δεν περιορίζεται, ωστόσο, στη Βόρεια Ελλάδα.

Στην Παιανία, η γαλλική Data4 υλοποιεί επένδυση άνω των 300 εκατ. ευρώ, με campus που μπορεί να φτάσει συνολικά τα 90 MW. Το project περιλαμβάνει τρία data centers και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες νέες επενδύσεις στην αγορά.

Παράλληλα, η Microsoft προχωρά την ανάπτυξη της δικής της υποδομής data centers στην Αττική, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «GR for Growth». Ο σχεδιασμός αφορά cluster τριών hyperscale data centers και επένδυση περίπου 976 εκατ. ευρώ, με στόχο την παροχή υπηρεσιών Azure, Microsoft 365 και υποδομών cloud και AI.

Στο οικοσύστημα δραστηριοποιείται και η Digital Realty, η οποία διαθέτει ήδη σημαντική παρουσία στην ελληνική αγορά και επεκτείνει σταδιακά το αποτύπωμά της.

Την ίδια στιγμή, η ΔΕΗ έχει ήδη κάνει το πρώτο της βήμα στον κλάδο μέσω του σχεδιαζόμενου data center στα Σπάτα, σε συνεργασία με τη DAMAC. Η πρώτη φάση προβλέπει ισχύ 12,5 MW, με δυνατότητα επέκτασης στα 25 MW και επένδυση περίπου 150 εκατ. ευρώ.

Η ενέργεια γίνεται το νέο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα

Η ανάπτυξη των data centers δημιουργεί, ωστόσο, μια νέα πρόκληση: την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας και των δικτύων. Τα data centers και ιδιαίτερα οι εγκαταστάσεις που θα υποστηρίζουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και υψηλή διαθεσιμότητα. Για τον λόγο αυτό, το επόμενο στάδιο του ανταγωνισμού δεν θα κριθεί μόνο από τη γεωγραφική θέση ή τη διαθεσιμότητα οικοπέδων, αλλά και από το κατά πόσο μια χώρα μπορεί να προσφέρει φθηνή, αξιόπιστη και ολοένα περισσότερο πράσινη ηλεκτρική ενέργεια.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται το στρατηγικό πλεονέκτημα της ΔΕΗ. Η καθετοποίηση της δραστηριότητας, η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, η ανάπτυξη αποθήκευσης και η παρουσία της σε ολόκληρη την αλυσίδα ηλεκτρισμού μπορούν να λειτουργήσουν ως βάση για τη δημιουργία ενός διαφορετικού μοντέλου ανάπτυξης data centers.

Η πρόσφατη στρατηγική της ΔΕΗ προβλέπει σημαντική ενίσχυση του ενεργειακού της χαρτοφυλακίου, με τον όμιλο να στοχεύει σε προσαρμοσμένο EBITDA άνω των 2 δισ. ευρώ το 2026.

Η συγκέντρωση επενδύσεων σε data centers δημιουργεί για την Ελλάδα μια ευκαιρία που ξεπερνά τον ίδιο τον κλάδο των ψηφιακών υποδομών. Η χώρα μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο για cloud, AI και data infrastructure, αξιοποιώντας τη θέση της μεταξύ Ευρώπης, Βαλκανίων, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής.

Για να συμβεί αυτό, όμως, απαιτούνται παράλληλες επενδύσεις σε ηλεκτρικά δίκτυα, οπτικές ίνες, διεθνείς τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις, ΑΠΕ και αποθήκευση ενέργειας, καθώς και ταχύτητα στις αδειοδοτήσεις.