Πρωτογενές πλεόνασμα €6,53 δισ. στον προϋπολογισμό το οκτάμηνο

Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρωτογενές πλεόνασμα την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026 διαμορφώθηκε σε 6,53 δισ. ευρώ.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η εικόνα των τακτικών φορολογικών εσόδων, τα οποία στο οκτάμηνο εμφανίζουν υπέρβαση 1,35 δισ. ευρώ έναντι του στόχου, εφόσον εξαιρεθούν οι έκτακτες εισπράξεις που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.

Στα 49,04 δισ. ευρώ τα φορολογικά έσοδα

Συνολικά, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στο οκτάμηνο σε 51,351 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υπέρβαση 2,331 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Η εικόνα επηρεάζεται, ωστόσο, από τον χρόνο είσπραξης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Από τα 1,258 δισ. ευρώ που είχαν προϋπολογιστεί για τον Ιούνιο, τα 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκαν νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθούν εντός του 2026. Εξαιρουμένου του συγκεκριμένου ποσού, η υπέρβαση των καθαρών εσόδων έναντι του στόχου ανέρχεται σε 2,705 δισ. ευρώ.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 49,481 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 306 εκατ. ευρώ αφορούν τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό. Με την εξαίρεση των δύο αυτών ποσών, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν σε 49,040 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,353 δισ. ευρώ ή 2,8% έναντι του στόχου.

Ο ΦΠΑ οδηγεί την υπέρβαση

Πρωταγωνιστικό ρόλο στην αύξηση των φορολογικών εσόδων είχε ο ΦΠΑ. Οι εισπράξεις από τον φόρο ανήλθαν σε 20,544 δισ. ευρώ και, μετά την αφαίρεση των 306 εκατ. ευρώ που συνδέονται με την Εγνατία Οδό, ήταν υψηλότερες κατά 905 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Σημαντική ήταν και η συμβολή των φόρων εισοδήματος. Τα σχετικά έσοδα ανήλθαν σε 17,681 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υπέρβαση 439 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Η μεγαλύτερη αύξηση προήλθε από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, τα έσοδα του οποίου ήταν υψηλότερα κατά 433 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων ήταν μειωμένος κατά 9 εκατ. ευρώ, ενώ οι λοιποί φόροι εισοδήματος αυξήθηκαν κατά 15 εκατ. ευρώ.

Στον αντίποδα, τα έσοδα από ειδικούς φόρους κατανάλωσης διαμορφώθηκαν σε 4,662 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 230 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1,978 δισ. ευρώ, υψηλότερα κατά 62 εκατ. ευρώ.

Τι έδειξε ο Αύγουστος

Η δυναμική των φορολογικών εσόδων ήταν ιδιαίτερα εμφανής τον Αύγουστο. Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 6,093 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον μηνιαίο στόχο κατά 305 εκατ. ευρώ.

Τα έσοδα από φόρους έφτασαν τα 6,687 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 363 εκατ. ευρώ ή 5,7% έναντι του στόχου. Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 2,804 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υπέρβαση 166 εκατ. ευρώ, ενώ οι φόροι εισοδήματος έφτασαν τα 2,607 δισ. ευρώ, υψηλότερα κατά 146 εκατ. ευρώ.

Στους φόρους εισοδήματος, ο φόρος φυσικών προσώπων ήταν αυξημένος κατά 87 εκατ. ευρώ, όπως και οι λοιποί φόροι εισοδήματος, ενώ ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων ήταν μειωμένος κατά 29 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από ειδικούς φόρους κατανάλωσης ανήλθαν σε 698 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 6 εκατ. ευρώ, ενώ οι φόροι ακίνητης περιουσίας διαμορφώθηκαν σε 117 εκατ. ευρώ, αυξημένοι κατά 8 εκατ. ευρώ.

Αυξημένες οι δαπάνες λόγω επενδύσεων

Στο σκέλος των δαπανών, οι πληρωμές του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στο οκτάμηνο σε 51,825 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,195 δισ. ευρώ έναντι του στόχου των 50,630 δισ. ευρώ και κατά 5,331 δισ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Η υπέρβαση οφείλεται κυρίως στην επιτάχυνση του επενδυτικού σκέλους. Οι σχετικές δαπάνες ανήλθαν σε 9,038 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,399 δισ. ευρώ έναντι του στόχου και κατά 1,998 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, λόγω της επιτάχυνσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Αντίθετα, οι πληρωμές του Τακτικού Προϋπολογισμού ήταν μειωμένες κατά 204 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Οι μεγάλες κρατικές επιχορηγήσεις

Στις σημαντικότερες πληρωμές περιλαμβάνονται επιχορηγήσεις 1,544 δισ. ευρώ προς τον ΕΟΠΥΥ και 1,842 δισ. ευρώ προς τον ΟΠΕΚΑ. Παράλληλα, διατέθηκαν 131 εκατ. ευρώ προς την Κοινωνία της Πληροφορίας για το Fuel Pass, 135 εκατ. ευρώ για την επιδότηση του diesel κίνησης και 232 εκατ. ευρώ ως έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά.

Για την προμήθεια φαρμάκων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας μέσω της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας διατέθηκαν 915 εκατ. ευρώ, ενώ οι μεταβιβάσεις προς νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ανήλθαν σε 979 εκατ. ευρώ. Οι επιχορηγήσεις προς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ ανήλθαν συνολικά σε 300 εκατ. ευρώ.

Η επίδραση της Εγνατίας και του καζίνο

Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους επισημαίνει ότι η εικόνα του οκταμήνου επηρεάζεται από συγκεκριμένες έκτακτες εισπράξεις και ετεροχρονισμούς πληρωμών. Στην περίπτωση της Εγνατίας Οδού, τα 306 εκατ. ευρώ αφορούν ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής. Το ποσό αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Δημόσιο, καταγράφηκε ως φόρος και συνοδεύτηκε από ισόποση επιστροφή. Στη συνέχεια καταγράφηκε εκ νέου στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».

Παράλληλα, τα 135 εκατ. ευρώ από το τίμημα της άδειας λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό είχαν προβλεφθεί να εισπραχθούν στο τέλος του 2025, αλλά καταγράφηκαν δημοσιονομικά το 2026.

Με βάση τις επισημάνσεις του Γενικού Λογιστηρίου, εφόσον αφαιρεθούν οι συγκεκριμένες ειδικές εισπράξεις και οι ετεροχρονισμοί πληρωμών, η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι των στόχων περιορίζεται στα 219 εκατ. ευρώ.

Το υπουργείο διευκρινίζει, τέλος, ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν το πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης σε τροποποιημένη ταμειακή βάση και όχι το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Η Γενική Κυβέρνηση περιλαμβάνει, πέραν της Κεντρικής Διοίκησης, τα Νομικά Πρόσωπα, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης.