Το στεγαστικό βγαίνει από τα όρια της Αθήνας

Τα στοιχεία του Eurostat Regional Yearbook 2026 δείχνουν ότι η επιβάρυνση από το κόστος κατοικίας έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα, με ορισμένες περιφέρειες εκτός Αττικής να καταγράφουν τις δυσμενέστερες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Και οι 13 ελληνικές περιφέρειες περιλαμβάνονται στις 20 περιφέρειες της ΕΕ όπου το 2025 τουλάχιστον το 16% του πληθυσμού αντιμετώπιζε υπερβολική στεγαστική επιβάρυνση. Η Eurostat θεωρεί ότι ένα νοικοκυριό βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση όταν διαθέτει πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγαση, συμπεριλαμβανομένων ενοικίων ή στεγαστικών δανείων, ενέργειας, νερού, συντήρησης, φόρων και άλλων σχετικών δαπανών.

Η μεγαλύτερη πίεση δεν καταγράφεται στην Αθήνα. Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη είχε το υψηλότερο ποσοστό σε ολόκληρη την ΕΕ, στο 33,9%, ενώ η Πελοπόννησος, με 33,3%, ήταν η μοναδική άλλη ευρωπαϊκή περιφέρεια όπου τουλάχιστον ένας στους τρεις κατοίκους βρισκόταν πάνω από το όριο της στεγαστικής επιβάρυνσης. Ακόμη και η Κρήτη, με τη χαμηλότερη επίδοση μεταξύ των ελληνικών περιφερειών, βρισκόταν στο 18,5%, έναντι 7,7% κατά μέσο όρο στην ΕΕ. 

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η πίεση δεν περιορίζεται στις τιμές των ακινήτων ή στα ενοίκια. Επεκτείνεται στη συνολική δυνατότητα των νοικοκυριών να χρηματοδοτήσουν τη στέγασή τους.

Το 2025, οι 13 ελληνικές περιφέρειες κατέγραψαν τις 13 υψηλότερες επιδόσεις στην ΕΕ ως προς το ποσοστό κατοίκων με καθυστερημένες πληρωμές στεγαστικών δανείων, ενοικίων, λογαριασμών κοινής ωφέλειας ή αγορών με δόσεις. Στα Ιόνια Νησιά, περίπου δύο στους τρεις κατοίκους, ή 66,3%, αντιμετώπιζαν τέτοιες καθυστερήσεις, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη. Στη Δυτική Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 50,7%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 9,2%. 

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται στην ενεργειακή διάσταση της κατοικίας. Στη Δυτική Ελλάδα το 30,4% του πληθυσμού δήλωνε ότι δεν μπορούσε να διατηρήσει επαρκώς ζεστό το σπίτι του, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, ενώ στα Ιόνια Νησιά το ποσοστό έφθανε το 25,8%. Πάνω από ένας στους πέντε κατοίκους αντιμετώπιζε το ίδιο πρόβλημα στην Κεντρική Μακεδονία, την Πελοπόννησο και το Νότιο Αιγαίο. 

Η γεωγραφική εξάπλωση της πίεσης διαφοροποιεί το σημερινό στεγαστικό πρόβλημα από την εικόνα μιας κρίσης που συνδέεται κυρίως με την Αθήνα και την άνοδο των ενοικίων στις περιοχές υψηλής ζήτησης.

Στις νησιωτικές περιφέρειες προστίθεται ένας ακόμη παράγοντας: η ένταση της τουριστικής δραστηριότητας. Η έκθεση καταγράφει τη Ζάκυνθο με 162.700 τουριστικές διανυκτερεύσεις ανά 1.000 κατοίκους το 2024, την υψηλότερη αναλογία στην ΕΕ, ενώ και άλλες ελληνικές νησιωτικές περιοχές βρίσκονται στις πρώτες θέσεις. Τα στοιχεία δεν αποδεικνύουν από μόνα τους αιτιώδη σχέση μεταξύ τουρισμού και στεγαστικού κόστους, αποτυπώνουν όμως την κλίμακα της πρόσθετης ζήτησης που δέχονται ορισμένες τοπικές αγορές κατοικίας.