Κυβερνητική παρέμβαση ζητούν οι μηχανικοί για τις ανατιμήσεις στα δημόσια έργα

Σε κοινή επιστολή τους προς τον πρωθυπουργό, οι τρεις οργανώσεις επισημαίνουν ότι οι εργοληπτικές επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με συνεχείς ανατιμήσεις στα δομικά υλικά, την ενέργεια, τα καύσιμα και τις μεταφορές, καθώς και με αυξημένο εργατικό και χρηματοοικονομικό κόστος.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν στο σύστημα αναθεώρησης των τιμών των δημοσίων έργων, το οποίο, όπως υποστηρίζουν, δεν ανταποκρίνεται πλέον επαρκώς και εγκαίρως στις πραγματικές μεταβολές του κατασκευαστικού κόστους. Η καθυστέρηση στην έκδοση των συντελεστών αναθεώρησης, η ανεπαρκής κάλυψη των ανατιμήσεων και η μη καταβολή οφειλόμενων ποσών μεταφέρουν δυσανάλογα οικονομικά βάρη στους αναδόχους, επιβαρύνοντας τη ρευστότητα και τη βιωσιμότητά τους.

Οι οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι οι πιέσεις έχουν ενταθεί εξαιτίας των διεθνών γεωπολιτικών εξελίξεων και των αναταράξεων στις αγορές ενέργειας και μεταφορών. Οι επιβαρύνσεις αυτές επηρεάζουν άμεσα έργα που έχουν ήδη δημοπρατηθεί και συμβασιοποιηθεί με διαφορετικά οικονομικά δεδομένα, με αποτέλεσμα οι ανάδοχοι να καλούνται να απορροφήσουν σημαντικό μέρος του πρόσθετου κόστους.

Οι τέσσερις βασικές διεκδικήσεις

Στο πλαίσιο αυτό, ΠΕΔΠΕΔΜΕΔΕΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ θέτουν τέσσερα βασικά αιτήματα προς την κυβέρνηση:

1. Άμεση καταβολή των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης. Ζητούν να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες πιστώσεις και να καθοριστεί δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την εκκαθάριση και εξόφληση των οφειλών. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι πρέπει να καλύπτεται το σύνολο των ποσών αναθεώρησης, ανεξάρτητα από το εάν έχουν ενσωματωθεί σε λογαριασμό.

Ειδικότερα, καταγγέλλουν ότι σε αρκετά έργα οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν αποδέχονται την υποβολή λογαριασμών αναθεώρησης, επικαλούμενες την έλλειψη εξασφαλισμένης χρηματοδότησης. Ζητούν να σταματήσει αυτή η πρακτική και να γίνεται δεκτή η υποβολή των σχετικών λογαριασμών, με διασφάλιση της εξόφλησής τους.

2. Αναμόρφωση του συστήματος αναθεώρησης τιμών. Οι εργοληπτικές οργανώσεις ζητούν την έγκαιρη έκδοση και συστηματική επικαιροποίηση των συντελεστών αναθεώρησης, ώστε να αντανακλούν αντικειμενικά τις πραγματικές μεταβολές του κόστους κατασκευής. Παράλληλα, ζητούν ενιαία και ορθή εφαρμογή του συστήματος από όλες τις αναθέτουσες αρχές.

3. Κάλυψη των έκτακτων ανατιμήσεων. Προτείνουν τη θέσπιση ειδικής και νομικά ασφαλούς ρύθμισης για τις τεκμηριωμένες έκτακτες επιβαρύνσεις που δεν καλύπτονται επαρκώς από τον υφιστάμενο μηχανισμό. Η ρύθμιση, σύμφωνα με την επιστολή, θα πρέπει να προβλέπει αντικειμενικά κριτήρια, εξασφαλισμένες πιστώσεις και συγκεκριμένη διαδικασία υπολογισμού και καταβολής.

4. Εξόφληση πιστοποιημένων εργασιών και διασφάλιση χρηματοδότησης. Ζητούν την καταγραφή των εκκρεμών οφειλών ανά φορέα και την κατάρτιση συγκεκριμένου προγράμματος πληρωμών, με προτεραιότητα στις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις. Επιπλέον, επιμένουν ότι η χρηματοδότηση της αναθεώρησης πρέπει να καλύπτει το ποσό που αναλογεί σε κάθε σύμβαση βάσει των εργασιών που έχουν πράγματι εκτελεστεί και όχι βάσει της αρχικής πρόβλεψης.

Προειδοποίηση για καθυστερήσεις και διακοπή έργων

Οι τρεις οργανώσεις χαρακτηρίζουν την αναθεώρηση τιμών αναπόσπαστο μέρος των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις δημόσιες συμβάσεις και όχι προαιρετική οικονομική ενίσχυση ή πρόσθετη παροχή. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η διαφορετική αντιμετώπιση του ζητήματος από τις αρμόδιες υπηρεσίες δημιουργεί στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, καθώς ορισμένοι φορείς καταβάλλουν τα οφειλόμενα ποσά, ενώ άλλοι αρνούνται την πληρωμή τους.

Όπως προειδοποιούν, η διατήρηση αυτής της κατάστασης αυξάνει τον κίνδυνο καθυστερήσεων ή ακόμη και διακοπής εργασιών σε έργα που επιβαρύνονται ιδιαίτερα από την άνοδο του κόστους. Οι επιπτώσεις ενδέχεται να επεκταθούν και στην απασχόληση, καθώς ο κλάδος των δημοσίων έργων απασχολεί δεκάδες χιλιάδες εργαζομένους.

Στην επιστολή τους υπογραμμίζουν, τέλος, ότι η ομαλή εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων δεν αφορά μόνο τη βιωσιμότητα των εργοληπτικών επιχειρήσεων, αλλά συνδέεται άμεσα με την υλοποίηση κρίσιμων υποδομών, την αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.