Μια «μουσική μηχανή» από χαλκό στις όχθες της λίμνης της Γενεύης

Πρόκειται για το La Source Vive, μια θολωτή αίθουσα συναυλιών 490 θέσεων, επενδεδυμένη με χαλκό, η οποία σχεδιάστηκε με τη φιλοσοφία ενός κτιρίου που λειτουργεί «σαν μουσικό όργανο».

Η νέα αίθουσα βρίσκεται μέσα σε μια δασώδη έκταση με θέα στη λίμνη της Γενεύης, δίπλα στην υφιστάμενη αίθουσα συναυλιών La Grange au Lac, που σχεδιάστηκε από τον Patrick Bouchain και ολοκληρώθηκε το 1993.

Οι δύο χώροι αποτελούν πλέον μέρος του πολιτιστικού συγκροτήματος Les Mélèzes, το οποίο περιλαμβάνει εγκαταστάσεις για μουσική και παραστατικές τέχνες και ιδρύθηκε με πρωτοβουλία της Γαλλίδας φιλανθρώπου Aline Foriel-Destezet.

Ένα κτίριο σχεδιασμένο ως μουσικό όργανο

Σύμφωνα με την παρουσίαση στο dezeen κεντρική ιδέα στον σχεδιασμό του La Source Vive ήταν η επίτευξη κορυφαίας ακουστικής ποιότητας. Ο Philippe Chiambaretti και ο Patrick Bouchain συνεργάστηκαν με τον ακουστικό Albert Xu, διερευνώντας τον τρόπο με τον οποίο η γεωμετρία, τα υλικά και οι επιφάνειες του κτιρίου θα μπορούσαν να επηρεάσουν και να βελτιώσουν την ποιότητα του ήχου.

Η διαδικασία σχεδιασμού περιλάμβανε ακουστικά σκίτσα, ψηφιακή μοντελοποίηση, προσομοιώσεις και επαναλαμβανόμενες δοκιμές στο εργοτάξιο κατά τη διάρκεια της κατασκευής. Παράλληλα, το PCA-Stream δημιούργησε ένα ψηφιακό δίδυμο (digital twin) του έργου, με στόχο την παρακολούθηση και τη βελτιστοποίηση της ακουστικής συμπεριφοράς της αίθουσας σε διαφορετικά στάδια υλοποίησης.

Το συγκρότημα αναπτύσσεται σε τρεις βασικούς όγκους: το γυάλινο foyer, τη θολωτή αίθουσα συναυλιών και ένα ανεξάρτητο κτίριο στο πίσω μέρος, όπου βρίσκονται τα καμαρίνια και άλλοι υποστηρικτικοί χώροι.

Θολωτό κέλυφος μέσα στο δάσος

Η νέα αίθουσα χωροθετήθηκε σε υφιστάμενο άνοιγμα του δάσους, προκειμένου να περιοριστεί η επέμβαση στο φυσικό τοπίο. Παράλληλα, σε συνεργασία με το landscape studio Coloco, φυτεύτηκαν περισσότερα από 150 δέντρα και 200 θάμνοι, ενισχύοντας τη βιοποικιλότητα της περιοχής.

Το γυάλινο foyer, που συνδέει τη νέα αίθουσα με το La Grange au Lac, ανακατασκευάστηκε και επεκτάθηκε ώστε να περιλαμβάνει bar, χώρο έκδοσης εισιτηρίων και ξύλινη βεράντα. Το νερό της βροχής που συλλέγεται κάτω από τη βεράντα επαναχρησιμοποιείται για την άρδευση του περιβάλλοντος τοπίου.

Οι επισκέπτες περνούν από έναν διάδρομο που έχει διαμορφωθεί μέσα στον βράχο και οδηγούνται σε ένα lobby, το οποίο ανοίγει προς το αμφιθέατρο.

Η αίθουσα συναυλιών στεγάζεται σε ένα θολωτό, «μερικώς θαμμένο κέλυφος», επενδεδυμένο με προ-πατιναρισμένα πλακίδια χαλκού. Η επιφάνειά τους αντανακλά το φως, ενώ με την πάροδο του χρόνου αναμένεται να μεταβάλλεται και να ενσωματώνεται ακόμη περισσότερο στο φυσικό περιβάλλον του δάσους.

Συνδυασμός «shoebox» και «vineyard» αρχιτεκτονικής

Η αίθουσα συναυλιών αποτελείται δομικά από ένα ακουστικό κέλυφος από σκυρόδεμα, το οποίο περιβάλλεται από έναν δεύτερο ξύλινο σκελετό κάτω από τη χάλκινη στέγη. Το αμφιθέατρο των 490 θέσεων συνδυάζει στοιχεία της παραδοσιακής ορθογώνιας αίθουσας τύπου «shoebox» με το πιο σύγχρονο μοντέλο «vineyard», όπου το κοινό τοποθετείται σε κλιμακωτές εξέδρες γύρω από τους μουσικούς.

Η επιλογή υλικών είναι λιτή και επικεντρώνεται σε σκυρόδεμα, ακατέργαστο σοβά, ξύλο και δέρμα. Οι καμπύλοι τοίχοι από σοβά διαθέτουν κυματοειδείς αυλακώσεις που προεξέχουν έως και οκτώ εκατοστά στο ύψος του κοινού, συμβάλλοντας στη διάχυση και την ανάκλαση του ήχου.

Πάνω από τη σκηνή τοποθετήθηκε ειδικά σχεδιασμένο αλουμινένιο ηχητικό canopy, με στόχο την περαιτέρω βελτιστοποίηση της ακουστικής.

Για το σκηνικό φόντο και το δάπεδο χρησιμοποιήθηκαν συμπαγείς δοκοί από ξύλο ροζ οξιάς, ενώ οι ειδικά κατασκευασμένοι δερμάτινοι πάγκοι σε dusty orange απόχρωση τοποθετούνται ασύμμετρα γύρω από τη σκηνή, δημιουργώντας μια πιο άμεση σχέση μεταξύ κοινού και καλλιτεχνών.

Πέρα από τη μουσική

Το La Source Vive δεν σχεδιάστηκε αποκλειστικά για συναυλίες μουσικής δωματίου. Ο χώρος μπορεί να φιλοξενήσει επίσης θέατρο, χορό και λογοτεχνικές αναγνώσεις, ενώ περιλαμβάνει εγκαταστάσεις για ηχογραφήσεις. Παράλληλα, το συγκρότημα διαθέτει χώρους για workshops, εκθέσεις και διαλέξεις, διευρύνοντας τον πολιτιστικό του ρόλο.

Ένας ξεχωριστός όγκος, σε υψηλότερο σημείο της πλαγιάς, φιλοξενεί τα καμαρίνια και τις backstage εγκαταστάσεις. Το κτίριο επενδύεται με ξύλο λάρικας και clapboard, ενώ στη βάση του χρησιμοποιείται ανακυκλωμένη πέτρα. Για τις διαμορφώσεις του περιβάλλοντος χώρου αξιοποιήθηκε επίσης πέτρα από το κοντινό λατομείο της Meillerie.