Ανερχόμενη η Αλβανία σε κόμβο υπερπολυτελούς yachting της Μεσογείου

Σύμφωνα με το περιοδικό Forbes αυτό φαίνεται πως αλλάζει, καθώς η χώρα ετοιμάζεται να επενδύσει δυναμικά σε υποδομές, με στόχο να μετατραπεί σε νέο κόμβο superyachts στη Μεσόγειο. Οπως αναφέρουν στελέχη της διεθνούς ναυλομεσιτικής αγοράς, η Αλβανία παραμένει σήμερα ένας «niche» προορισμός.

Η κα. Ειρήνη Σαράντη, Chief Digital Officer της IYC, επισημαίνει στο Forbes ότι η εταιρεία πραγματοποιεί 30+ εβδομάδες ναυλώσεων ετησίως στη χώρα, ποσοστό που αντιστοιχεί σε μόλις 0,27% της μεσογειακής της δραστηριότητας. Η περιορισμένη αυτή παρουσία αποδίδεται κυρίως στην έλλειψη σύγχρονων υποδομών και πολυτελών αναπτύξεων, όπως επισημαίνει και ο managing partner της IYC, Filip Jerolimov.

Στρατηγικό σχέδιο για δίκτυο μαρινών

Το σκηνικό, ωστόσο, αναμένεται να αλλάξει. Η αλβανική κυβέρνηση παρουσίασε πρόσφατα ένα φιλόδοξο ναυτιλιακό και τουριστικό σχέδιο, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία ενός δικτύου διασυνδεδεμένων μαρινών κατά μήκος της ακτογραμμής, με τη στήριξη ιδιωτικών κεφαλαίων. Στόχος είναι η Αλβανία να αποτελέσει ελκυστικό ενδιάμεσο σταθμό για yachts κατά τη διάρκεια της μεσογειακής σεζόν. Κεντρικό ρόλο στο project έχει αναλάβει ο Ιταλός σχεδιαστής yachts και αρχιτέκτονας Luca Dini, ο οποίος χαρακτήρισε το εγχείρημα «εξαιρετικά συναρπαστικό αλλά και μεγάλης ευθύνης». Όπως σημειώνει, «η Αλβανία είναι ίσως η μοναδική χώρα στην Ευρώπη όπου μπορεί ακόμη να αναπτυχθεί ένα έργο μεγάλης κλίμακας από μηδενική βάση». Η ανάγκη επενδύσεων στις υποδομές είναι δεδομένη: σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η ανάπτυξη δημόσιων υποδομών στην Αλβανία υπολείπεται κατά σχεδόν 70% του μέσου όρου της Ε.Ε., ενώ και η EBRD έχει εντάξει τις υποδομές ως βασικό πυλώνα της στρατηγικής της για τη χώρα την περίοδο 2025–2030.

Τουριστική ανάπτυξη με χαμηλό αποτύπωμα

Το σχέδιο προβλέπει τη μετατροπή εκτεταμένων τμημάτων της ακτογραμμής σε μαρίνες και τουριστικά συγκροτήματα, με αθλητικές εγκαταστάσεις, χώρους ευεξίας, αλλά και έντονη παρουσία της τοπικής κουλτούρας και γαστρονομίας. Παράλληλα, ο Dini υλοποιεί και άλλα έργα στη χώρα, όπως οικιστική ανάπτυξη στα Τίρανα εμπνευσμένη από τους Κρεμαστούς Κήπους της Βαβυλώνας και πολυλειτουργικό συγκρότημα στο Δυρράχιο με ξενοδοχειακές υποδομές υψηλών προδιαγραφών.

Καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία του εγχειρήματος θεωρείται η βελτίωση της εφοδιαστικής και των λιμενικών υπηρεσιών. Όπως επισημαίνει ο Dini, η έλλειψη κατάλληλων σημείων αγκυροβολίας έχει μέχρι σήμερα αποτρέψει πολλούς ιδιοκτήτες yachts από το να επισκεφθούν τη χώρα, παρά τη φυσική της ομορφιά. Το δίκτυο μαρινών θα λειτουργεί με κοινή διαχείριση πόρων, ενισχύοντας την αποδοτικότητα, περιορίζοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και διαχέοντας τα οικονομικά οφέλη σε ολόκληρη την ακτογραμμή. Παράλληλα, εξετάζεται η ανάπτυξη ναυπηγοεπισκευαστικών και υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, όπως refit stations, yacht chandlers και σύγχρονες εγκαταστάσεις ανεφοδιασμού.

Συνδυασμός πολυτέλειας και προσβασιμότητας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ότι η ανάπτυξη δεν θα απευθύνεται αποκλειστικά σε υψηλά εισοδήματα. Όπως τονίζει ο Dini, το μοντέλο δεν παραπέμπει σε προορισμούς τύπου Porto Cervo ή Côte d’Azur, αλλά σε μια ήπια ανάπτυξη με διαφορετικά επίπεδα φιλοξενίας, από οικονομικά καταλύματα έως πεντάστερα ξενοδοχεία. Ο σχεδιασμός προβλέπει χαμηλή πυκνότητα δόμησης, κτίρια ενσωματωμένα στο φυσικό τοπίο και φυτεμένες στέγες που ακολουθούν τη μορφολογία της χώρας – η οποία είναι κατά 75% ορεινή. Η χρήση υλικών, όπως τρισδιάστατα εκτυπωμένη τερακότα, αποσκοπεί στη βιωσιμότητα και στον σεβασμό της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Τα περισσότερα έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στην επόμενη πενταετία. Ήδη, το ενδιαφέρον της αγοράς αυξάνεται, ενώ η πρώτη Balkans Sea Fair πραγματοποιήθηκε πέρυσι στη Βλόρα. Παράλληλα, το έργο Dürres Yachts and Marina, επένδυση 2,5 δισ. δολαρίων της Eagle Hills από το Άμπου Ντάμπι, λειτουργεί μερικώς από τον Μάρτιο του 2025.