ΙΟΒΕ: Ανάπτυξη 1,8% το 2026 και πληθωρισμός 4%

Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί κοντά στο 4% φέτος, υπό την επίδραση της ανόδου των ενεργειακών τιμών και των συνεχιζόμενων αναταράξεων στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις που παρουσιάστηκαν κατά την ανακοίνωση της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού αναμένεται να συνεχιστεί το 2027, με τον ρυθμό αύξησης των τιμών να υποχωρεί στην περιοχή του 3%. Η σταδιακή αποκλιμάκωση εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει από το δεύτερο τρίμηνο του επόμενου έτους, αν και οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες.

Ειδικότερα, μια ενδεχόμενη κλιμάκωση των πολεμικών συγκρούσεων θα μπορούσε να ασκήσει νέες ανοδικές πιέσεις στις τιμές, τόσο μέσω της ενέργειας όσο και μέσω των δευτερογενών επιδράσεων στις αλυσίδες παραγωγής.

Στην αγορά εργασίας, το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι το ποσοστό ανεργίας θα διαμορφωθεί στην περιοχή του 8,6% το 2026, προτού υποχωρήσει περαιτέρω στο 7,8% το 2027.

Οι προκλήσεις για την ελληνική οικονομία

Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος, υπογράμμισε κατά την παρουσίαση της έκθεσης ότι η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί προτεραιότητα και βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση της ανάκαμψης της επενδυτικής εμπιστοσύνης, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη.

Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, σημείωσε ότι οι θετικές τάσεις στην ελληνική οικονομία επιβεβαιώνονται, ωστόσο εκδηλώνονται σε ένα περιβάλλον παρατεταμένης και εντεινόμενης αβεβαιότητας.

Στο διεθνές περιβάλλον, οι συνεχιζόμενες πολεμικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις πολιτικές εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ, ενισχύουν τους κινδύνους για την οικονομική δραστηριότητα. Μεταξύ των βασικών προκλήσεων ξεχωρίζουν το αυξανόμενο και ευμετάβλητο ενεργειακό κόστος, το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης και οι περιορισμένες δημοσιονομικές δυνατότητες μεγάλων ανεπτυγμένων οικονομιών.

Για την Ελλάδα, στα θετικά στοιχεία περιλαμβάνονται η ταχύτερη ανάπτυξη σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, η βελτίωση της αγοράς εργασίας, η δημοσιονομική συνέπεια, καθώς και η ανθεκτικότητα της κατανάλωσης και του τουρισμού.

Ωστόσο, παραμένουν σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως ο υψηλότερος πληθωρισμός έναντι της Ευρωζώνης, η σύνθεση των επενδύσεων, το εξωτερικό έλλειμμα και η χαμηλή παραγωγικότητα. Παράλληλα, το επενδυτικό κενό, οι δυσμενείς δημογραφικές τάσεις και το υψηλό απόθεμα μη εξυπηρετούμενου χρέους εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές.

Στοχευμένα μέτρα κατά του πληθωρισμού

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει το ΙΟΒΕ στον σχεδιασμό των μέτρων στήριξης των νοικοκυριών απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις. Όπως επισημάνθηκε, οι άμεσες και στοχευμένες μεταβιβάσεις μπορούν να αποδειχθούν αποτελεσματικότερες από τις επιδοτήσεις στην τελική τιμή των προϊόντων, οι οποίες ενδέχεται να αποδυναμώνουν τον μηχανισμό διαμόρφωσης των τιμών.

Καθοριστικός θεωρείται, συνεπώς, ο συντονισμός των σχετικών πολιτικών σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι ενεργειακές εξελίξεις εντείνουν την αβεβαιότητα για το κόστος διαβίωσης.

Ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και επενδύσεις

Ο Νίκος Βέττας ανέδειξε, επίσης, τη σημασία των ευρωπαϊκών εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές της χώρας. Η ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με παράλληλη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, έχει ήδη αναδειχθεί στην έκθεση Ντράγκι του 2024.

Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές υστερήσεις στην ενίσχυση του ανθρώπινου και φυσικού κεφαλαίου, αλλά και στη διαμόρφωση ενός συνεκτικού πλαισίου πολιτικών για την ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Στο πλαίσιο αυτό, η διαμόρφωση του νέου προϋπολογισμού της ΕΕ και του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου για την περίοδο 2028-2034 αποτελεί κρίσιμο ζήτημα.

Για την Ελλάδα, βασική προτεραιότητα παραμένει η ενίσχυση της επενδυτικής βάσης και της παραγωγικότητας, μέσω μεταρρυθμίσεων με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Στόχος είναι η σταδιακή μετάβαση σε ένα παραγωγικό μοντέλο που θα στηρίζεται περισσότερο σε δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, ενισχύοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.