Οπως επισημαίνει η ομάδα expert της Μεϊδάνης οι εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας κάνουν λόγο για άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας κατά περίπου 24% μέσα στο 2026, φθάνοντας δηλαδή στο υψηλότερο επίπεδο από την ενεργειακή κρίση του 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Στην Ελλάδα, τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας διατηρούνται προς το παρόν σχετικά σταθερά, κοντά στα 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα, χάρη στη μεγάλη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι η συγκράτηση αυτή είναι προσωρινή, καθώς η αυξημένη ζήτηση τους θερινούς μήνες και οι διεθνείς πιέσεις στο φυσικό αέριο ενδέχεται να αλλάξουν άμεσα το τοπίο.
Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τους ειδικούς της αγοράς, δεν είναι μόνο η τιμή της κιλοβατώρας, αλλά και η καθημερινή καταναλωτική συμπεριφορά, η οποία μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον τελικό λογαριασμό χωρίς να γίνεται αντιληπτό από τα νοικοκυριά.
Κλιματισμός: ο «σιωπηλός πολλαπλασιαστής» κόστους
Ένα από τα πιο συχνά λάθη αφορά τη χρήση του κλιματιστικού. Κάθε βαθμός κάτω από τους 26°C μπορεί να αυξήσει την κατανάλωση κατά 7% έως 10%, ενώ η υπερβολικά χαμηλή ρύθμιση (π.χ. στους 18°C) οδηγεί σε συνεχή λειτουργία του συστήματος και σημαντική ενεργειακή επιβάρυνση.
Η απόδοση επηρεάζεται επίσης από εξωτερικούς παράγοντες, όπως η έκθεση της εξωτερικής μονάδας στον ήλιο ή η έλλειψη συντήρησης στα φίλτρα, τα οποία μπορούν να αυξήσουν την κατανάλωση έως και 15%.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η σωστή ρύθμιση στους 26°C, σε συνδυασμό με χρήση ανεμιστήρα, μπορεί να μειώσει το κόστος έως και 20% χωρίς ουσιαστική απώλεια άνεσης.
Η «αόρατη» κατανάλωση σε αναμονή
Ένα δεύτερο σημαντικό βάρος, εξηγεί η ομάδα της Μεϊδάνης, προέρχεται από τις συσκευές σε κατάσταση αναμονής (standby). Τηλεοράσεις, αποκωδικοποιητές, κονσόλες και «έξυπνες» συσκευές μπορούν να αντιστοιχούν σε 5%–10% του ετήσιου λογαριασμού ρεύματος, σύμφωνα με ευρωπαϊκές μελέτες.
Σε επίπεδο αγοράς, το φαινόμενο αυτό μεταφράζεται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε αχρείαστη κατανάλωση ενέργειας, χωρίς να προσφέρει πραγματικό όφελος στον χρήστη.
Η λύση, όπως σημειώνουν ενεργειακοί σύμβουλοι, δεν είναι η συνεχής αποσύνδεση κάθε συσκευής, αλλά η χρήση πολύπριζων με διακόπτη ή «έξυπνων» πριζών που απενεργοποιούν αυτόματα τις συσκευές σε συγκεκριμένες ώρες.
Έλλειψη ενεργειακής στρατηγικής στο σπίτι
Το τρίτο και πιο διαρθρωτικό ζήτημα αφορά την απουσία ενεργειακού σχεδιασμού στα νοικοκυριά. Πολλά σπίτια εξακολουθούν να λειτουργούν χωρίς παρακολούθηση κατανάλωσης ή αυτοματισμούς, γεγονός που οδηγεί σε ανεξέλεγκτη χρήση ενέργειας.
Οι τεχνολογίες smart home, όπως έξυπνοι θερμοστάτες και οικιακοί μετρητές ενέργειας, επιτρέπουν τη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης και την έγκαιρη ανίχνευση ενεργοβόρων συσκευών.
Σε πιο προχωρημένο επίπεδο, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων με net-metering και αποθήκευση ενέργειας θεωρείται από ειδικούς η πιο αποτελεσματική μακροπρόθεσμη λύση για τη μείωση της εξάρτησης από τις διακυμάνσεις της αγοράς.
Πίεση το καλοκαίρι και αυξημένη ζήτηση
Με τις θερμοκρασίες να ανεβαίνουν και την καλοκαιρινή περίοδο να εντείνει τη ζήτηση, το επόμενο δίμηνο θεωρείται κρίσιμο για την πορεία του ενεργειακού κόστους. Η αυξημένη κατανάλωση λόγω κλιματισμού, σε συνδυασμό με την τουριστική αιχμή, αναμένεται να ασκήσει επιπλέον πίεση στο ηλεκτρικό σύστημα.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι ειδικοί τονίζουν ότι η τελική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τις διεθνείς τιμές ενέργειας, αλλά και από τις καθημερινές επιλογές κατανάλωσης, που μπορούν να κάνουν τη διαφορά στον τελικό λογαριασμό.
