Σύμφωνα με ερευνητικό σημείωμα που δημοσίευσε το Center for Retirement Research at Boston College, μετά την ηλικία των 70 ετών αρχίζει να καταγράφεται «έκπτωση λόγω ηλικίας» στις τιμές πώλησης κατοικιών.
Ειδικότερα, ένας ιδιοκτήτης 80 ετών λαμβάνει κατά μέσο όρο περίπου 5% χαμηλότερη τιμή σε σχέση με πωλητές ηλικίας 40-50 ετών για ακίνητο που διακρατήθηκε περίπου 11 χρόνια. Με βάση τη διάμεση τιμή κατοικίας στις ΗΠΑ, που σύμφωνα με την National Association of Realtors διαμορφώθηκε τον Δεκέμβριο στις 405.400 δολάρια, η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε απώλεια άνω των 20.000 δολαρίων.
Το φαινόμενο αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των δημογραφικών εξελίξεων. Το 2024 οι λεγόμενοι baby boomers — όσοι γεννήθηκαν μεταξύ 1946 και 1964 — ανέρχονταν σε 65 εκατομμύρια άτομα, αντιπροσωπεύοντας το 20% του πληθυσμού των ΗΠΑ και το 36% των νοικοκυριών ιδιοκτητών κατοικιών, σύμφωνα με τη Freddie Mac. Παράλληλα, περίπου το 68% των ιδιοκτητών αυτής της γενιάς δηλώνει ότι σκοπεύει να παραμείνει στο σπίτι του όσο μεγαλώνει, γεγονός που έχει συμβάλει στη χαμηλή προσφορά κατοικιών και στις αυξημένες τιμές τα τελευταία χρόνια.
Γιατί οι μεγαλύτεροι σε ηλικία πωλητές λαμβάνουν χαμηλότερες τιμές
Οι ερευνητές εντοπίζουν δύο βασικούς παράγοντες. Πρώτον, τα ακίνητα μεγαλύτερων ιδιοκτητών εμφανίζουν συχνότερα καθυστερημένη συντήρηση ή λιγότερες ανακαινίσεις, κάτι που επηρεάζει αρνητικά την αποτίμηση ακόμη και όταν λαμβάνονται υπόψη η τοποθεσία και οι συνθήκες αγοράς. Δεύτερον, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία πωλητές είναι πιο πιθανό να προχωρούν σε ιδιωτικές συναλλαγές εκτός αγοράς (off-market), περιορίζοντας τον ανταγωνισμό μεταξύ αγοραστών και αυξάνοντας την πιθανότητα χαμηλότερης τιμής.
Η κατοικία αποτελεί βασικό περιουσιακό στοιχείο για τα νοικοκυριά μεγαλύτερης ηλικίας. Σύμφωνα με το Joint Center for Housing Studies of Harvard University, το 2022 η διάμεση καθαρή αξία κατοικίας (home equity) για ιδιοκτήτες άνω των 65 ετών έφτασε τις 250.000 δολάρια — περίπου το 50% του συνολικού πλούτου των νοικοκυριών αυτής της ηλικιακής ομάδας.
Μεγαλύτερες ηλικίες, αργότερες πωλήσεις
Όπως επισημαίνουν αναλυτές της αγοράς, οι Αμερικανοί πωλούν πλέον τα σπίτια τους σε μεγαλύτερη ηλικία σε σχέση με το παρελθόν, καθώς αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής και βελτιώνεται η υγεία των ηλικιωμένων. Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό ηλικιωμένων ιδιοκτητών διακρατεί την κατοικία του για δεκαετίες, γεγονός που επηρεάζει τόσο την κατάσταση του ακινήτου όσο και τη στρατηγική πώλησης.
Η σημασία του προγραμματισμού
Ειδικοί στον χρηματοοικονομικό σχεδιασμό τονίζουν ότι η έγκαιρη προετοιμασία μπορεί να περιορίσει τις απώλειες αξίας. Η συστηματική συντήρηση, ο προγραμματισμός ανακαινίσεων και η ενσωμάτωση της πώλησης κατοικίας σε ένα ευρύτερο σχέδιο συνταξιοδότησης μπορούν να βοηθήσουν τους ιδιοκτήτες να αποφύγουν πιεστικές πωλήσεις και χαμηλότερα τιμήματα.
Η τάση αυτή αναδεικνύει τη στενή σχέση μεταξύ αγοράς ακινήτων και δημογραφικών εξελίξεων, με τις αποφάσεις των μεγαλύτερων ηλικιακά ιδιοκτητών να αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τη μελλοντική προσφορά κατοικιών και τις τιμές στην αγορά.