Το «δάνειο στήριξης της Ουκρανίας» στοχεύει στην κάλυψη των άμεσων χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου με τη Ρωσία, ο οποίος εισέρχεται στο πέμπτο έτος. Από το συνολικό πακέτο, 30 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή και δημοσιονομική στήριξη μέσω της Διευκόλυνσης της ΕΕ για την Ουκρανία, ενώ 60 δισ. ευρώ θα διατεθούν για την ενίσχυση της άμυνας και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού.
Προτεραιότητα σε ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες
Η προμήθεια αμυντικών προϊόντων θα πραγματοποιείται κατά προτεραιότητα από εταιρείες εγκατεστημένες στην ΕΕ, στην Ουκρανία ή σε χώρες της ΕΖΕΣ που συμμετέχουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Προβλέπονται ωστόσο στοχευμένες παρεκκλίσεις σε περιπτώσεις επείγουσας στρατιωτικής ανάγκης, εφόσον τα απαιτούμενα προϊόντα δεν είναι διαθέσιμα στις συγκεκριμένες αγορές.
Το πλαίσιο επιτρέπει επίσης τη σύνδεση τρίτων χωρών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται κράτη με διμερή συμφωνία με την ΕΕ στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE, με τις λεπτομέρειες να καθορίζονται μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων. Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται χώρες που διαθέτουν εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ, συμβάλλουν χρηματοδοτικά στο κόστος δανεισμού και παρέχουν σημαντική στήριξη στην Ουκρανία, με τη συμμετοχή τους να εγκρίνεται μέσω εκτελεστικής πράξης του Συμβουλίου.
Κοινός δανεισμός και δημοσιονομικό κόστος
Η χρηματοδότηση του δανείου θα γίνει μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές, με στήριξη από το «περιθώριο» του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους θα καλύπτεται από τους ετήσιους προϋπολογισμούς της ΕΕ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το κόστος εξυπηρέτησης ανέρχεται σε περίπου 1 δισ. ευρώ το 2027 και σε περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως από το 2028 και μετά. Η ρύθμιση δεν επηρεάζει τις συνεισφορές της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, καθώς η σχετική απόφαση στο Συμβούλιο ελήφθη μέσω της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας με τη συμμετοχή 24 κρατών-μελών.
Σύνδεση αποπληρωμής με πολεμικές αποζημιώσεις
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη ότι η αποπληρωμή των δανείων θα καταστεί δυνατή μόνο μετά την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία προς την Ουκρανία, στοιχείο που προσδίδει πολιτικό και νομικό βάρος στη δομή του χρηματοδοτικού σχήματος.
Με την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το βάρος μεταφέρεται πλέον στο Συμβούλιο, το οποίο καλείται να δώσει την τελική θεσμική έγκριση ώστε η Επιτροπή να προχωρήσει στην πρώτη εκταμίευση στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του 2026.