Πως θα λειτουργεί ο κουμπαράς των παιδιών. Πού θα επενδύονται τα χρήματα

Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027 και φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα αρχικό επενδυτικό κεφάλαιο για κάθε δικαιούχο που εντάσσεται στο σύστημα.

Η βασική καινοτομία βρίσκεται στη συμμετοχή του κράτους: για κάθε επιλέξιμο ευρώ που καταβάλλεται στον λογαριασμό, το Δημόσιο θα προσθέτει ένα ακόμη ευρώ, έως το ανώτατο ποσό των 1.200 ευρώ ετησίως.

Έτσι, μια οικογένεια που αποταμιεύει 100 ευρώ τον μήνα θα μπορεί να δημιουργεί συνολικές ετήσιες εισφορές 2.400 ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της κρατικής συμμετοχής.

Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα ή αποκτά δικαίωμα υπαγωγής στο σύστημα μπορεί να δημιουργηθεί ένας μοναδικός ατομικός επενδυτικός λογαριασμός. Η αίτηση υποβάλλεται από τον γονέα ή το πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή επιμέλεια, υπό την προϋπόθεση ότι το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του.

Η διαχείριση του λογαριασμού ασκείται από τους γονείς έως την ενηλικίωση του δικαιούχου. Στον λογαριασμό μπορούν να καταβάλλουν χρήματα οποιαδήποτε φυσικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων γονέων, παππούδων, συγγενών ή τρίτων. Το συνολικό ετήσιο όριο ιδιωτικών εισφορών ορίζεται στις 10.000 ευρώ. Η κρατική συμμετοχή περιορίζεται στα 1.200 ευρώ ετησίως, με πρόβλεψη αύξησης του ανώτατου ποσού κατά 10% ανά πενταετία.

Οι κρατικές εισφορές καταβάλλονται σε μηνιαία βάση για ιδιωτικές εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, ενώ προβλέπεται ετήσια εκκαθάριση για περιπτώσεις ανομοιόμορφων καταβολών.

Πόσο μπορεί να συγκεντρώσει ένα παιδί στα 18

Με σταθερή μηνιαία εισφορά 100 ευρώ από την οικογένεια και ισόποση κρατική συνεισφορά, το αρχικό συνολικό κεφάλαιο που συγκεντρώνεται σε 18 χρόνια ανέρχεται σε 43.200 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται επενδυτικές αποδόσεις.

Πού θα επενδύονται τα χρήματα

Το νομοσχέδιο προβλέπει τέσσερα επενδυτικά προφίλ: συντηρητικό, ισορροπημένο, αναπτυξιακό και δυναμικό.

Οι επενδύσεις μπορούν να πραγματοποιούνται σε επιλέξιμα αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του ΕΟΧ. Αντίθετα, αποκλείονται κρυπτοστοιχεία, προϊόντα μόχλευσης και άλλες κατηγορίες σύνθετων ή υψηλού κινδύνου χρηματοοικονομικών προϊόντων. Για τους γονείς που δεν επιλέγουν επενδυτική στρατηγική, προβλέπεται προεπιλεγμένο συντηρητικό προϊόν με εγγύηση κεφαλαίου. Το ετήσιο κόστος αυτού του προϊόντος δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της αξίας του ενεργητικού. Η εγγύηση δεν επεκτείνεται αυτομάτως σε κάθε επενδυτική επιλογή. Οι γονείς μπορούν να επιλέξουν και προϊόντα χωρίς εγγύηση, αναλαμβάνοντας τον αντίστοιχο επενδυτικό κίνδυνο.

Πότε μπορεί να γίνει ανάληψη

Τα κεφάλαια παραμένουν δεσμευμένα έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου. Πρόωρη ανάληψη επιτρέπεται μόνο σε συγκεκριμένες εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως θάνατος γονέα ή δικαιούχου και σοβαροί λόγοι υγείας του παιδιού. Κατά την ενηλικίωση, ο δικαιούχος αποκτά πλήρη έλεγχο των χρημάτων και μπορεί να επιλέξει την ανάληψή τους ή τη μεταφορά τους σε τραπεζικό ή επενδυτικό λογαριασμό. Η ανάληψη ή μεταφορά δεν αποτελεί φορολογητέα πράξη.

Χωρίς φόρο στις εισφορές και τις αποδόσεις

Οι ιδιωτικές εισφορές έως 10.000 ευρώ ετησίως και η κρατική συνεισφορά δεν θεωρούνται φορολογητέο εισόδημα του παιδιού. Επιπλέον, οι εισφορές εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών, ενώ τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες από επενδύσεις εντός του λογαριασμού απαλλάσσονται από τη φορολογία.

Ο μηχανισμός δημιουργεί έτσι ένα νέο θεσμικό πλαίσιο αποταμίευσης, με δυνατότητα αξιοποίησης των κεφαλαίων για σπουδές, στέγαση ή άλλες ανάγκες κατά την έναρξη της ενήλικης ζωής. Ωστόσο, η τελική οικονομική απόδοση θα εξαρτηθεί από τις επιλογές διαχείρισης και την πορεία των επενδύσεων.