Σε αναστολή επενδύσεις για Data Centers στη Βρετανία

Η προσωρινή αναστολή του βρετανικού project Stargate της OpenAI ανέδειξε με χαρακτηριστικό τρόπο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα μεγάλα έργα υποδομών AI, καθώς η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ενέργειας και η ταχύτητα πρόσβασης στο δίκτυο εξελίσσονται σε κρίσιμους παράγοντες για την υλοποίηση επενδύσεων.

Υψηλό ενεργειακό κόστος

Οπως λέει το DCI, παρά τις προκλήσεις, η βρετανική αγορά διατηρεί σειρά πλεονεκτημάτων για τους επενδυτές data centers. Η γεωπολιτική σταθερότητα, το σχετικά ευνοϊκό θεσμικό περιβάλλον, η αξιόπιστη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, το εύκρατο κλίμα και η ισχυρή ζήτηση για ψηφιακές υπηρεσίες αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί ολοένα μεγαλύτερη παράμετρο στους υπολογισμούς των επενδυτών. Σύμφωνα με τον Charles Deacon, technical director of grid της Eclipse Power, η μέση χρέωση transmission demand residual αυξήθηκε κατά περίπου 64% μεταξύ των περιόδων 2025/26 και 2026/27. Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε σημαντικές αυξήσεις στο κόστος για τους μεγάλους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.

Η αύξηση συνδέεται, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, με τις καθυστερήσεις των προηγούμενων περιόδων στον σχεδιασμό επενδύσεων για την προσαρμογή του δικτύου στις ανάγκες μιας περισσότερο ανανεώσιμης ενεργειακής παραγωγής.

Εκρηκτική αύξηση των αιτημάτων σύνδεσης

Ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση αποτελεί ο χρόνος που απαιτείται για τη σύνδεση νέων data centers στο δίκτυο. Τα στοιχεία της Ofgem δείχνουν ότι η συνολική ουρά αιτημάτων για συνδέσεις ζήτησης αυξήθηκε από 41 GW σε 125 GW μέσα σε μόλις οκτώ μήνες, από τον Νοέμβριο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025. Στο επίπεδο της μεταφοράς, τα αιτήματα αυξήθηκαν από 17 GW σε 97 GW, δηλαδή περισσότερο από πενταπλασιάστηκαν.

Η μεγάλη αύξηση συνδέεται εν μέρει με την είσοδο νέων projects data centers, αλλά και με τους περιορισμούς στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι οποίοι δυσκολεύουν την ταχεία ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών από τη National Grid. Παράλληλα, σύμφωνα με την ανάλυση της Eclipse Power, οι μεταρρυθμίσεις σε επίπεδο δικτύων διανομής δεν έχουν μέχρι σήμερα αντιμετωπίσει στον ίδιο βαθμό το ζήτημα της ζήτησης.

Τέλος στις «εικονικές» αιτήσεις;

Η Ofgem επιχειρεί να περιορίσει τις κερδοσκοπικές ή μη ώριμες αιτήσεις, έχοντας προτείνει τον Ιούλιο τη θέσπιση commitment fee για μεγάλα data centers. Η προτεινόμενη χρέωση κυμαίνεται περίπου από 237.500 έως 712.500 λίρες ανά MW. Θα καταβάλλεται όταν ένα μεγάλο data center αποδέχεται την προσφορά σύνδεσης και θα επιστρέφεται όταν το έργο ηλεκτροδοτηθεί. Σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης του project, το ποσό θα χάνεται.

Στόχος είναι να απομακρυνθούν από την ουρά έργα που δεν είναι επαρκώς ώριμα, ώστε να επιταχυνθούν οι συνδέσεις για επενδύσεις που διαθέτουν πραγματική χρηματοδότηση και είναι έτοιμες να προχωρήσουν. Ωστόσο, η Eclipse Power εκτιμά ότι το ύψος της προτεινόμενης χρέωσης ενδέχεται να είναι υπερβολικά υψηλό και να δημιουργήσει νέο εμπόδιο για την αγορά.

Οι AI Growth Zones δεν λύνουν το πρόβλημα της ηλεκτροδότησης

Σύμφωνα με το DCI στο επίκεντρο της βρετανικής στρατηγικής βρίσκονται και οι λεγόμενες AI Growth Zones. Πρόκειται για περιοχές που υποστηρίζονται από την κυβέρνηση και έχουν σχεδιαστεί ώστε να διευκολύνουν τις επενδύσεις μέσω πολεοδομικής υποστήριξης, σαφέστερου πλαισίου πολιτικής και, δυνητικά, μειωμένων χρεώσεων δικτύου.

Ωστόσο, οι ζώνες αυτές δεν μπορούν από μόνες τους να αντιμετωπίσουν το βασικό πρόβλημα: τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος.

Όπως επισημαίνεται, οι περιοχές μπορούν να ανακοινώνονται ως επενδυτικοί προορισμοί, αλλά χωρίς επαρκή εικόνα για το πόση πρόσθετη ζήτηση μπορεί πραγματικά να υποστηρίξει το δίκτυο σε κάθε περιοχή. Έτσι, η πρόσβαση στην απαιτούμενη ισχύ παραμένει κρίσιμος περιορισμός.

Η λύση των ιδιωτικών δικτύων και της συν-εγκατάστασης

Μέχρι να ολοκληρωθούν οι μεταρρυθμίσεις, οι developers αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους πρόσβασης στην ενέργεια. Μία από τις επιλογές είναι η ανάπτυξη ιδιωτικών δικτύων και microgrids που συνδέουν ένα data center απευθείας με νέα μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω ενός ενιαίου σημείου μέτρησης.

Με αυτόν τον τρόπο, οι παραγωγοί αποκτούν απευθείας πελάτη για την ενέργειά τους, ενώ τα data centers μπορούν να εξασφαλίσουν σύνδεση σε χρονικό ορίζοντα ετών αντί για δεκαετίες.

Η περιορισμένη χρήση του δημόσιου δικτύου μπορεί παράλληλα να μειώσει τις σχετικές χρεώσεις μεταφοράς. Επιπλέον, μικρότερες απαιτήσεις ισχύος από το δίκτυο ενδέχεται να διευκολύνουν την εξασφάλιση σύνδεσης, καθώς μπορεί να απαιτούν λιγότερες επενδύσεις για την ενίσχυση των υποδομών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι brownfield περιοχές, όπου μπορεί να υπάρχει ήδη διαθέσιμη υποδομή σύνδεσης. Παράλληλα, οι developers μπορούν να σχεδιάσουν σταδιακή αύξηση της κατανάλωσης, αντί να ζητούν από την πρώτη ημέρα το σύνολο της απαιτούμενης ισχύος.

Οι επερχόμενες μεταρρυθμίσεις

Παράλληλα, αναμένονται αλλαγές στο πλαίσιο συνδέσεων. Στο πλαίσιο του προγράμματος μεταρρύθμισης των Ofgem και Department for Energy Security and Net Zero (DESNZ), εξετάζεται η δυνατότητα οι καταναλωτές να κατασκευάζουν οι ίδιοι τις υποδομές σύνδεσής τους, είτε να τις διατηρούν στην ιδιοκτησία τους είτε να τις μεταβιβάζουν στη συνέχεια στον διαχειριστή του δικτύου.

Παράλληλα εξετάζονται εναλλακτικές και ευέλικτες μορφές σύνδεσης, οι οποίες θα μπορούσαν να διευκολύνουν έργα με σταδιακή αύξηση της ζήτησης και μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση του δικτύου.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η δημιουργία ανεξάρτητων operators για το δίκτυο μεταφοράς, στα πρότυπα των ανεξάρτητων operators διανομής. Η Eclipse Power αναφέρει ότι οι IDNOs συμμετέχουν ήδη στην πλειονότητα των νέων συνδέσεων κατοικιών στην Αγγλία, υποστηρίζοντας ότι το μοντέλο θα μπορούσε να επεκταθεί και σε έργα μεγάλης κλίμακας.

Για τη βρετανική αγορά data centers, η διαθεσιμότητα και το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αναδεικνύονται έτσι σε παράγοντες αντίστοιχης σημασίας με την τεχνολογία, τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές και το θεσμικό περιβάλλον. Η ανάπτυξη των υποδομών AI απαιτεί όχι μόνο επενδύσεις σε υπολογιστική ισχύ, αλλά και γρήγορες και οικονομικά βιώσιμες λύσεις πρόσβασης στο ηλεκτρικό δίκτυο.