Bουτιά στην ιδιοκατοίκηση στην Ελλάδα, αυξημένες οικονομικές πιέσεις

Παρά τη σχετικά υψηλή ιδιοκατοίκηση και την εκτεταμένη αποπληρωμή στεγαστικών δανείων, τα ελληνικά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν εντονότερες οικονομικές πιέσεις σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ικανοποίηση κατοικίας κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο

Περίπου επτά στους δέκα ιδιοκτήτες στην Ελλάδα δηλώνουν ικανοποιημένοι από την τρέχουσα κατοικία τους, με το ποσοστό να διαμορφώνεται στο 66% το 2025, έναντι 68% το 2024. Ωστόσο, η χώρα παραμένει χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος ανέρχεται στο 77%.

Υψηλή ιδιοκατοίκηση και περιορισμένος τραπεζικός δανεισμός

Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα ανέρχεται πλέον στο 63%, από 84,6% το 2005.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το 53% των Ελλήνων ιδιοκτητών έχουν εξοφλήσει πλήρως το ακίνητό τους, ποσοστό υψηλότερο από το 47% της Ευρώπης, ενώ μόλις το 10% διαθέτει στεγαστικό δάνειο, έναντι 15% στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η αγορά κατοικίας στην Ελλάδα εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ίδια κεφάλαια.

Αυξημένες πιέσεις στο κόστος στέγασης και ενέργειας

Παρά την υψηλή ιδιοκτησία, περίπου το 27% των Ελλήνων δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στο κόστος της κατοικίας του, έναντι 17% στην Ευρώπη, ενώ το 34% αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πληρωμή λογαριασμών ενέργειας, ποσοστό υπερδιπλάσιο από το 16% της υπόλοιπης Ευρώπης. Επιπλέον, το 11% των πολιτών δαπανά πάνω από το 50% του εισοδήματός του για στέγαση και βασικούς λογαριασμούς, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τα επίπεδα στεγαστικής ικανοποίησης.

Καθυστέρηση στην απόκτηση πρώτης κατοικίας και οικογενειακή στήριξη

Οι οικονομικές δυσκολίες επηρεάζουν και τις στεγαστικές επιλογές των νεότερων ηλικιών. Το 15% των ενηλίκων στην Ελλάδα δηλώνει ότι ζει με τους γονείς του, έναντι 12% στην Ευρώπη, με το 59% να αναφέρει ότι δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά ενοίκιο ή αγορά κατοικίας. Παράλληλα, οι Έλληνες αποκτούν την πρώτη τους κατοικία σε μεγαλύτερη ηλικία, κατά μέσο όρο στα 35 έτη, έναντι 31 ετών στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Η οικογενειακή υποστήριξη παραμένει καθοριστικός παράγοντας για την αγορά πρώτης κατοικίας: το 31% των ιδιοκτητών έλαβε κληρονομιά και το 38% χρηματικές δωρεές, ποσοστά υψηλότερα από τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους (22% και 26% αντίστοιχα). Αντίθετα, μόνο το 25% δηλώνει ότι δεν υπήρξε οικογενειακή συμβολή, έναντι 41% στην Ευρώπη.

Προοπτικές κινητικότητας και μετανάστευσης

Τέλος, η έρευνα δείχνει αυξημένη πρόθεση μετακίνησης, καθώς το 20% των Ελλήνων αναμένει να μετακομίσει μέσα στο 2026, ενώ το 36% δηλώνει ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο μετακίνησης σε άλλη χώρα για καλύτερη ποιότητα ζωής — ένδειξη ότι το στεγαστικό κόστος και οι ευρύτερες οικονομικές συνθήκες επηρεάζουν σημαντικά τις αποφάσεις των νοικοκυριών.

Η εικόνα που προκύπτει αποτυπώνει μια αγορά με ισχυρά ποσοστά ιδιοκατοίκησης αλλά και έντονες προκλήσεις προσιτότητας, οι οποίες αναμένεται να αποτελέσουν βασικό παράγοντα διαμόρφωσης των τάσεων στην ελληνική αγορά ακινήτων τα επόμενα χρόνια.