Σε Χιλιανό αρχιτέκτονα το φετινό βραβείο Pritzker

Ο Σμιλιάν Ράντιτς Κλαρκ, χιλιανός αρχιτέκτονας με κροατική και βρετανική καταγωγή, ένας δημιουργός που παραμένει σχετικά άγνωστος σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, είναι 60 ετών και δραστηριοποιείται κυρίως στη Χιλή.

Ο ίδιος συχνά αναφέρεται σε αυτή τη γεωγραφική απομόνωση ως καθοριστικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής του σκέψης. Παρότι ξεκίνησε την επαγγελματική του πορεία πριν από περίπου τρεις δεκαετίες, το έργο του άρχισε να αποκτά διεθνή αναγνώριση το 2014, όταν σχεδίασε το εντυπωσιακό περίπτερο της Serpentine Gallery στο Λονδίνο: μια σχεδόν εξωγήινη κατασκευή σε σχήμα αυγού, με ημιδιαφανές κέλυφος από υαλοΐνες που στηριζόταν πάνω σε ακατέργαστους λίθους.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της κριτικής επιτροπής του Πρίτσκερ, η αυστηρότητα της αρχιτεκτονικής του δεν προκύπτει από εντυπωσιακές μορφολογικές χειρονομίες, αλλά από την ακρίβεια της κατασκευής. Υλικά όπως το σκυρόδεμα, η πέτρα, το ξύλο και το γυαλί συνδυάζονται με τρόπο που διαμορφώνει το φως, τον ήχο, το βάρος και την αίσθηση του χώρου.

Στο περίπτερο της Serpentine Gallery, για παράδειγμα, το ημιδιαφανές κέλυφος φιλτράρει το φως αντί να το προβάλλει, ενώ το κτίριο παραμένει εν μέρει ανοιχτό, επιτρέποντας στους επισκέπτες να βιώνουν την προστασία χωρίς να αποκόπτονται πλήρως από το περιβάλλον πάρκο.

Με μια πορεία που εκτείνεται σε περισσότερες από τρεις δεκαετίες, ο Ράντιτς έχει σχεδιάσει πολιτιστικά ιδρύματα, δημόσιους χώρους, εμπορικά κτίρια και ιδιωτικές κατοικίες σε διάφορες χώρες της Ευρώπης και της Λατινικής Αμερικής. Παρά τη διεθνή αναγνώριση, εξακολουθεί να ζει και να εργάζεται στο Σαντιάγο της Χιλής, διατηρώντας ένα σχετικά μικρό αρχιτεκτονικό γραφείο.

Το Βραβείο Πρίτσκερ (Pritzker Architecture Prize), γνωστό και ως το “Νόμπελ της Αρχιτεκτονικής”, απονέμεται ετησίως από το 1979 σε εν ζωή αρχιτέκτονα που έχει επιδείξει εξαιρετικό ταλέντο, όραμα και δέσμευση, συνεισφέροντας σημαντικά στην ανθρωπότητα μέσω της αρχιτεκτονικής. 

Το βραβείο χρηματοδοτείται από την οικογένεια Πρίτσκερ μέσω του Hyatt Foundation. Ιδρύθηκε από τον Jay A. Pritzker και τη σύζυγό του, Cindy. Ο νικητής λαμβάνει 100.000 δολάρια και ένα χάλκινο μετάλλιο. Η επιλογή γίνεται από μια διεθνή κριτική επιτροπή που αλλάζει κάθε χρόνο, ενώ η απονομή θεωρείται η κορυφαία διάκριση στον χώρο της αρχιτεκτονικής παγκοσμίως