Ο Jeremy Dworken, (Foster + Partners) μιλά στο RΕD για το νέο κτίριο της JPMorgan Chase στη ΝΥ

Με επίκεντρο τη βιωσιμότητα, την ποιότητα σχεδιασμού και τη συμβολή των μεγάλων έργων στον αστικό ιστό η αρχιτεκτονική καλείται να ανταποκριθεί στις ανάγκες του σύγχρονου χώρου εργασίας και των πόλεων του μέλλοντος.

Στη συνέντευξη αναφέρεται εκτενώς στον σχεδιασμό των γραφείων, της JPMorgan Chase  ένα έργο υψηλής τεχνικής πολυπλοκότητας που αναπτύσσεται πάνω από ένα πυκνό δίκτυο υπόγειων σιδηροδρομικών γραμμών.

Εξηγεί τις καινοτόμες δομικές και μηχανολογικές λύσεις που επέτρεψαν τη δημιουργία του μεγαλύτερου πλήρως ηλεκτρικού πύργου της πόλης, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο ο σχεδιασμός ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες του χώρου εργασίας, δίνοντας έμφαση στην ευεξία των εργαζομένων και στους κοινόχρηστους χώρους.

Έχοντας ηγηθεί σημαντικών έργων σε διαφορετικά διεθνή περιβάλλοντα, ποιες βασικές ιδέες ή αξίες συνδέουν σταθερά το έργο σας;

Στη Foster + Partners, το έργο μας καθοδηγείται από βασικές αξίες που παραμένουν σταθερές σε κάθε project: δέσμευση στη βιωσιμότητα, έμφαση στην υψηλή ποιότητα κατασκευής και την τεχνική δεξιοτεχνία, καθώς και η πεποίθηση ότι η αρχιτεκτονική πρέπει να προσφέρει ουσιαστική συμβολή στον δημόσιο χώρο και στην πόλη. Οι ομάδες μας συνεργάζονται διεθνώς – με την έδρα μας στο London να βρίσκεται σε στενή σύνδεση με τα στούντιο μας σε όλο τον κόσμο – ώστε να αξιοποιούμε ένα ευρύ φάσμα διεθνούς εμπειρίας και να μεταφέρουμε αυτή την οπτική στις τοπικές σχεδιαστικές προκλήσεις.

Ξεκίνησα την καριέρα μου στο στούντιο του Λονδίνου, δουλεύοντας σε έργα σε όλη την Europe, την Asia και την India. Μετακομίζοντας στη New York City, είχα την ευκαιρία να αναλάβω μια σειρά έργων από τη σύλληψη έως την ολοκλήρωση, από οικιστικούς πύργους όπως τα 551 West 21st Street και 50 UN Plaza μέχρι καταστήματα της Apple στο Brooklyn και στη Fifth Avenue. Σε όλα αυτά τα έργα, οι ίδιες αξίες – βιωσιμότητα, δεξιοτεχνία και δημόσιος χαρακτήρας – διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τον σχεδιασμό και ενσωματώνονται και στο έργο για τα κεντρικά γραφεία της JPMorgan Chase στο 270 Park Avenue.

Ποιες ήταν οι βασικές σχεδιαστικές προκλήσεις στην ανάπτυξη της νέας έδρας της JPMorgan Chase στη Νέα Υόρκη και πώς το ιδιαίτερο αστικό πλαίσιο της πόλης επηρέασε τις αρχιτεκτονικές σας αποφάσεις;

Ο σχεδιασμός των νέων κεντρικών γραφείων της JPMorgan Chase καθορίζεται από το γεγονός ότι πρόκειται για ένα από τα τεχνικά πιο απαιτητικά οικόπεδα στη New York City. Ο πύργος καταλαμβάνει ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο και «αιωρείται» πάνω από ένα ενεργό και εξαιρετικά πυκνό δίκτυο υπόγειων σιδηροδρομικών γραμμών.

Αυτοί οι περιορισμοί έγιναν αφορμή για μια καινοτόμο δομική στρατηγική: μια σειρά γλυπτικών δομικών «ανεμιστήρων» που συγκεντρώνουν τα φορτία του πύργου σε μόλις δεκατέσσερα σημεία. Διαπερνώντας ανάμεσα από τις γραμμές για να φτάσουν στο βραχώδες υπόβαθρο, αυτά τα στοιχεία επιλύουν την πολυπλοκότητα του οικοπέδου και ταυτόχρονα προσδίδουν στο κτίριο τη χαρακτηριστική του ταυτότητα.

Η δομική αυτή λύση επέτρεψε στον πύργο να ανυψωθεί κομψά πάνω από το επίπεδο του εδάφους, ανοίγοντας τη βάση στο φυσικό φως και επεκτείνοντας τον δημόσιο χώρο κατά μήκος των Park Avenue και Madison Avenue. Οι περιορισμοί των σιδηροδρομικών γραμμών απαίτησαν επίσης την ανύψωση του επιπέδου του λόμπι, οδηγώντας στη δημιουργία ενός “sky lobby” που λειτουργεί ως η κοινοτική καρδιά του κτιρίου – μια κάθετη «γειτονιά» μέσα στον πύργο.

Εξίσου σημαντική ήταν η διατήρηση της αστικής παράδοσης της Νέας Υόρκης. Η μορφολογία του πύργου ενσωματώνει μια σύγχρονη ερμηνεία της ιστορικής τυπολογίας των «setbacks» της πόλης, υποχωρώντας σταδιακά καθώς ανυψώνεται ώστε να επιτρέπει στο φως να φτάνει στους δρόμους και να εντάσσεται αρμονικά στο skyline και στην αρχιτεκτονική γλώσσα της πόλης.

Το 270 Park Avenue είναι ο μεγαλύτερος πλήρως ηλεκτρικός πύργος της Νέας Υόρκης. Ποιες ήταν οι βασικές μηχανολογικές προκλήσεις για την τροφοδότηση ενός κτιρίου 230.000 τμ αποκλειστικά με ανανεώσιμη ενέργεια;

Η τροφοδότηση ενός εμπορικού πύργου 230.000 τμ αποκλειστικά με ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια δημιούργησε δύο βασικές μηχανολογικές προκλήσεις.

Η πρώτη αφορούσε την κλίμακα: ως ο μεγαλύτερος πλήρως ηλεκτρικός πύργος στη New York City, δεν υπήρχε προηγούμενο για την ακριβή πρόβλεψη της μέγιστης ηλεκτρικής ζήτησης. Η έγκαιρη και συνεχής συνεργασία με τον πάροχο ενέργειας ήταν κρίσιμη, ιδιαίτερα λόγω της αβεβαιότητας σχετικά με τις κορυφές κατανάλωσης το καλοκαίρι και τον χειμώνα, της ύπαρξης πολλών πλήρως ηλεκτροκίνητων επαγγελματικών κουζινών και της μεταβλητότητας ενός διευρυμένου οπτικοακουστικού προγράμματος – παράγοντες που καθιστούν ανεπαρκή τα παραδοσιακά μοντέλα πρόβλεψης ζήτησης.

Η δεύτερη πρόκληση ήταν η διανομή αυτής της ενέργειας σε όλο το κτίριο. Η ηλεκτροκίνηση συστημάτων που παραδοσιακά εξυπηρετούνταν από ορυκτά καύσιμα απαιτούσε πολλαπλές διαδρομές αγωγών αντί για έναν μόνο κατακόρυφο αγωγό (riser), δημιουργώντας σημαντικούς χωρικούς περιορισμούς. Ο αυστηρός τρισδιάστατος συντονισμός ήταν κρίσιμος, επιτρέποντας την ενσωμάτωση της ηλεκτρικής υποδομής σε ένα ήδη πυκνό δίκτυο συστημάτων του κτιρίου. Αυτή η ολοκληρωμένη προσέγγιση κατέστησε δυνατή την υλοποίηση ενός πλήρως ηλεκτροκίνητου πύργου υψηλών επιδόσεων που θέτει νέο σημείο αναφοράς για μεγάλης κλίμακας εμπορική ανάπτυξη.

Πώς προσαρμόστηκε ο σχεδιασμός του 270 Park Avenue ώστε να ανταποκρίνεται στο «μέλλον της εργασίας»;

Ο σχεδιασμός του κτιρίου τοποθετεί την υγεία και την ευημερία των εργαζομένων στο επίκεντρο. Το κτίριο διαθέτει πολλαπλά επίπεδα παροχών και κοινόχρηστων χώρων κατανεμημένων σε όλο τον πύργο, δημιουργώντας ευκαιρίες για τυχαίες συναντήσεις μεταξύ συναδέλφων που ενισχύουν ένα κλίμα συνεργασίας και ενότητας.

Πέρα από τις παροχές, ο πύργος κατασκευάστηκε ώστε να ανταποκρίνεται στα υψηλότερα πρότυπα ευημερίας και υγείας των εργαζομένων. Ο σχεδιασμός βασίζεται σε έρευνα του Harvard University σχετικά με τις επιπτώσεις του φρέσκου αέρα στη γνωστική λειτουργία, παρέχοντας ρυθμό αερισμού εξωτερικού αέρα 10 κυβικών μέτρων ανά λεπτό ανά άτομο — διπλάσιο από τον ελάχιστο προβλεπόμενο από τα πρότυπα.

Το κτίριο διαθέτει επίσης φωτισμό κιρκάδιου ρυθμού (circadian lighting) σε όλους τους ορόφους γραφείων για την υποστήριξη της ευεξίας. Το σύστημα αυτό ευθυγραμμίζεται με τους φυσικούς βιολογικούς ρυθμούς του ανθρώπου, βελτιώνοντας το συνολικό εργασιακό περιβάλλον. Επιπλέον, η τριπλή υάλωση συμβάλλει στην αυξημένη ενεργειακή αποδοτικότητα και στην ενισχυμένη άνεση των χρηστών.

Μέσα σε αυξανόμενες κλιματικές πιέσεις, αστική πυκνότητα και προκλήσεις βιωσιμότητας των πόλεων, ποιον ιδιαίτερο ρόλο μπορεί να συνεχίσει να διαδραματίζει η αρχιτεκτονική μεγάλης κλίμακας;

Η πυκνότητα αποτελεί ένα από τα πιο βιώσιμα χαρακτηριστικά της αστικής μορφής. Η ενσωμάτωση υψηλής πυκνότητας στους αστικούς χώρους βοηθά στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, μειώνοντας την κατανάλωση γης και περιορίζοντας την αστική εξάπλωση.

Το 270 Park Avenue αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Χτισμένος πάνω από ένα σύστημα μαζικών μεταφορών, ο μεγάλης κλίμακας πύργος εντάσσεται στην υπάρχουσα υποδομή και αποτελεί κορυφαίο παράδειγμα του δυναμικού αστικής αναγέννησης που δημιουργήθηκε από το πρόγραμμα East Midtown Rezoning.

Αντί να δημιουργεί μια εντελώς νέα περιοχή της πόλης, ο πύργος ενσωματώνεται στον υπάρχοντα αστικό ιστό. Παράλληλα, το 97% των υλικών κατεδάφισης από το προηγούμενο κτίριο της Union Carbide ανακυκλώθηκαν, επαναχρησιμοποιήθηκαν ή αναβαθμίστηκαν. Η αρχιτεκτονική μεγάλης κλίμακας δεν μπορεί μόνο να λειτουργεί μέσα στο τοπικό αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο μιας πόλης, αλλά και να ηγείται της συζήτησης για το πώς πρέπει να χτίζουμε και να σχεδιάζουμε τις πόλεις του μέλλοντος.