Αποκατάσταση και ανάδειξη του Μεντρεσέ των Αθηνών

Το έργο υλοποιείται μέσω της Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών και αφορά τη συντήρηση, αποκατάσταση και ανάδειξη των σωζόμενων καταλοίπων του συγκροτήματος, καθώς και τμημάτων του υστερορωμαϊκού τείχους που διατηρούνται στον ίδιο χώρο. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 1,2 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική» του ΕΣΠΑ 2021-2027.

Ο Μεντρεσές Αθηνών βρίσκεται στην Πλάκα, επί των οδών Αιόλου και Πελοπίδα, σε μικρή απόσταση από τη Ρωμαϊκή Αγορά. Πρόκειται για χαρακτηριστικό δείγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής του 18ου αιώνα, το οποίο ανεγέρθηκε το 1721 από τον Μεχμέτ Φαχρή και λειτούργησε αρχικά ως ιεροδιδασκαλείο.

Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, το συγκρότημα μετατράπηκε σε φυλακή, χρήση που συνοδεύτηκε από εκτεταμένες επεμβάσεις και αλλοιώσεις της αρχικής μορφής του. Η λειτουργία του ως σωφρονιστικό κατάστημα διήρκεσε έως τα τέλη του 19ου αιώνα, ενώ στη συνέχεια το μνημείο υπέστη περαιτέρω καταστροφές και μερικές κατεδαφίσεις, ιδίως μετά τις ανασκαφές των αρχών του 20ού αιώνα, όταν αποκαλύφθηκαν τμήματα του υστερορωμαϊκού τείχους.

Σήμερα, το σωζόμενο τμήμα του Μεντρεσέ παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης, με σοβαρά δομικά προβλήματα, φθορές υλικών και περιορισμένη αναγνωσιμότητα της αρχικής του διάταξης. Παράλληλα, η παρουσία πρόχειρων κατασκευών και αποθηκευμένων αρχαιολογικών ευρημάτων δυσχεραίνει την ανάδειξή του, ενώ ο χώρος δεν είναι επισκέψιμος για λόγους ασφάλειας και δεν διαθέτει υποδομές προσβασιμότητας.

Όπως δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στόχος του έργου είναι η αποκατάσταση της ιστορικής ταυτότητας του μνημείου και η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης εμπειρίας επίσκεψης, που θα αναδεικνύει τη διαχρονική εξέλιξή του και τη συνύπαρξή του με προγενέστερα αρχαιολογικά κατάλοιπα.

Το πρόγραμμα παρεμβάσεων περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, εργασίες στερέωσης και συντήρησης των ερειπίων, αποκατάσταση επιλεγμένων στοιχείων όπως το διατηρούμενο κελί και η μνημειώδης πύλη, καθώς και διαμόρφωση διαδρομών περιήγησης με σημεία θέασης και ενημερωτική σήμανση. Παράλληλα, προβλέπεται η εξασφάλιση πρόσβασης για άτομα με αναπηρία μέσω ήπιων επεμβάσεων και ειδικών υποδομών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αποκατάσταση της αναγνωσιμότητας του μνημείου, μέσα από αρχαιολογικούς καθαρισμούς, περιορισμένες αναδομήσεις και απομάκρυνση μεταγενέστερων στοιχείων που αλλοιώνουν την εικόνα του.

Με την ολοκλήρωση του έργου, ο Μεντρεσές αναμένεται να ενταχθεί ενεργά στον πολιτιστικό χάρτη της Αθήνας, προσφέροντας ένα νέο σημείο αναφοράς στο ιστορικό κέντρο και ενισχύοντας την ανάδειξη της πολυεπίπεδης ιστορίας της πόλης.