Οι διατάξεις περιλαμβάνονται στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, ενίσχυση της ΡΑΑΕΥ και λοιπές διατάξεις», όπου, πέρα από τις ρυθμίσεις για τα ύδατα, εισάγεται ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων για την ενεργειακή αυτονομία νοικοκυριών, επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων.
Πολυκατοικίες στο επίκεντρο
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη συλλογική αυτοκατανάλωση. Μέχρι σήμερα, το ισχύον πλαίσιο επέτρεπε την από κοινού συμμετοχή μόνο αυτοκαταναλωτών που βρίσκονταν στο ίδιο κτίριο. Το νέο νομοσχέδιο επεκτείνει τη δυνατότητα αυτή και σε συγκροτήματα κατοικιών, ανοίγοντας τον δρόμο για κοινές επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά από οικιστικά συγκροτήματα, μεγάλες πολυκατοικίες ή οργανωμένες αναπτύξεις κατοικιών.
Η αλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την αγορά ακινήτων, καθώς επιτρέπει σε περισσότερους ιδιοκτήτες να μοιράζονται την παραγόμενη ενέργεια και να μειώνουν το ενεργειακό κόστος, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή εγκατάσταση για κάθε διαμέρισμα.
Αυτόνομες μπαταρίες χωρίς έγχυση στο δίκτυο
Εξίσου σημαντική είναι η θεσμοθέτηση της δυνατότητας εγκατάστασης μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας αποκλειστικά για αυτοκατανάλωση, χωρίς η αποθηκευμένη ενέργεια να διοχετεύεται στο δίκτυο.
Πρόκειται για μία ρύθμιση που αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη οικιακών και επιχειρηματικών μπαταριών, επιτρέποντας στους καταναλωτές να αποθηκεύουν την πλεονάζουσα παραγωγή των φωτοβολταϊκών τους και να τη χρησιμοποιούν όταν τη χρειάζονται, αυξάνοντας τον βαθμό ενεργειακής αυτονομίας τους. Παράλληλα, μειώνεται η επιβάρυνση του ηλεκτρικού συστήματος από αιχμές παραγωγής, ένα ζήτημα που έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία μετά τη μεγάλη διείσδυση των φωτοβολταϊκών τα τελευταία χρόνια.
Δεύτερη ζωή για υφιστάμενα έργα ΑΠΕ
Το νομοσχέδιο δίνει επίσης τη δυνατότητα σε υφιστάμενους σταθμούς ΑΠΕ ή έργα που βρίσκονται σε οποιοδήποτε στάδιο αδειοδότησης να μετατραπούν σε έργα αυτοκατανάλωσης μέσω ταυτοχρονισμένου ή εικονικού συμψηφισμού.
Η δυνατότητα αυτή επεκτείνεται ακόμη και σε σταθμούς που ήδη λειτουργούν, εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει τέσσερα χρόνια από τη δοκιμαστική λειτουργία τους, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα λύσης συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης, εφόσον το επιθυμεί ο επενδυτής.
Στην πράξη, η διάταξη προσφέρει διέξοδο σε επενδυτές που επιθυμούν να εγκαταλείψουν το μοντέλο πώλησης ενέργειας και να στραφούν στην κάλυψη ιδίων ενεργειακών αναγκών.
Νέες δυνατότητες για δήμους και δημόσιο
Το νέο πλαίσιο επεκτείνει σημαντικά και τις δυνατότητες των φορέων του Δημοσίου.
Οι πάροχοι υπηρεσιών ύδατος, όπως οι ΔΕΥΑ, αποκτούν πλέον δυνατότητα ενεργειακού και εικονικού συμψηφισμού, καθώς και μετατροπής μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών σε μονάδες αυτοκατανάλωσης για την κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών.
Παράλληλα, φορείς της Γενικής Κυβέρνησης μπορούν να εγκαθιστούν φωτοβολταϊκούς σταθμούς ισχύος έως το 100% της συμφωνημένης ισχύος των παροχών που πρόκειται να συμψηφιστούν, γεγονός που αναμένεται να περιορίσει σημαντικά το ενεργειακό κόστος δημοσίων υπηρεσιών και υποδομών.
Άρση εμποδίων στα κορεσμένα δίκτυα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διατάξεις που αφορούν τις περιοχές όπου τα ηλεκτρικά δίκτυα έχουν χαρακτηριστεί κορεσμένα, όπως η Πελοπόννησος, η Εύβοια, η Κρήτη και οι διασυνδεδεμένες Κυκλάδες.
Παρά τον κορεσμό, το ΥΠΕΝ επιτρέπει την εγκατάσταση νέων έργων αυτοκατανάλωσης, καθώς και αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης χωρίς έγχυση ενέργειας στο δίκτυο.
Παράλληλα θεσπίζονται συγκεκριμένα περιθώρια ισχύος που θα μπορούν να διαθέτουν ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ αποκλειστικά για έργα αυτοκατανάλωσης, με συνολικά όρια που φθάνουν τα 350 MW στην Πελοπόννησο, 100 MW στην Εύβοια, 200 MW στην Κρήτη και 15 MW στις Κυκλάδες μέσω του ΔΕΔΔΗΕ, ενώ προβλέπονται και αντίστοιχα περιθώρια μέσω του ΑΔΜΗΕ.
Ακόμη σημαντικότερη θεωρείται η πρόβλεψη ότι τα έργα αυτοκατανάλωσης χωρίς έγχυση ενέργειας δεν θα υπολογίζονται στα διαθέσιμα ηλεκτρικά περιθώρια και θα εξετάζονται κατά απόλυτη προτεραιότητα από τους διαχειριστές των δικτύων. Η διάταξη αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να ξεμπλοκάρει σημαντικό αριθμό επενδύσεων που μέχρι σήμερα παρέμεναν «παγωμένες» λόγω έλλειψης ηλεκτρικού χώρου.
Περισσότερη ευελιξία
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ευρύτερες εξουσιοδοτήσεις προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας ώστε, μέσω υπουργικών αποφάσεων, να ρυθμίζονται ζητήματα όπως η συμμετοχή μίας παροχής κατανάλωσης σε περισσότερους από έναν σταθμούς αυτοκατανάλωσης, η λειτουργία έργων που συνδυάζουν φωτοβολταϊκά και μπαταρίες, οι τεχνικές προδιαγραφές των συστημάτων αποθήκευσης, οι διαδικασίες αδειοδότησης και σύνδεσης, καθώς και η εγκατάσταση μικροηλιακών συστημάτων έως 800 Watt σε κτίρια.
Ένα νέο μοντέλο αποκεντρωμένης ενέργειας
Οι νέες ρυθμίσεις αποτελούν μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της αυτοκατανάλωσης. Πέρα από τη διεύρυνση των δικαιούχων, επιχειρούν να προσαρμόσουν το θεσμικό πλαίσιο στη νέα πραγματικότητα της αγοράς, όπου η αποθήκευση ενέργειας και η διαχείριση της ζήτησης αποκτούν εξίσου κρίσιμο ρόλο με την ίδια την παραγωγή.
Για την αγορά φωτοβολταϊκών και αποθήκευσης, οι αλλαγές δημιουργούν νέες επενδυτικές ευκαιρίες σε έναν κλάδο που τα τελευταία χρόνια είχε βρεθεί αντιμέτωπος με τους περιορισμούς των ηλεκτρικών δικτύων. Ταυτόχρονα, για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τους δημόσιους φορείς, το νέο πλαίσιο υπόσχεται μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία, χαμηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και ευκολότερη πρόσβαση σε λύσεις αυτοπαραγωγής, ακόμη και σε περιοχές όπου μέχρι σήμερα οι νέες συνδέσεις θεωρούνταν πρακτικά αδύνατες.
