ΙΕΝΕ: Τα Βαλκάνια στην τρίτη ζώνη χαμηλότερων τιμών ρεύματος στην Ευρώπη

Όπως προκύπτει από τη μελέτη, τα Βαλκάνια αποτελούν πλέον την τρίτη γεωγραφική ζώνη με τις χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, μετά την Ιβηρική χερσόνησο και τις Σκανδιναβικές χώρες.

Η Βουλγαρία και η Ελλάδα κινούνται στην περιοχή των 185-193 ευρώ/MWh, επίπεδα χαμηλότερα από το μεγαλύτερο μέρος της Κεντρικής Ευρώπης, όπου οι τιμές διαμορφώνονται περίπου στα 225-270 ευρώ/MWh.

Την ίδια ώρα, η Ισπανία και η Πορτογαλία παραμένουν σε χαμηλότερα επίπεδα, μεταξύ 178 και 184 ευρώ/MWh, ενώ οι σκανδιναβικές αγορές εξακολουθούν να καταγράφουν ακόμη χαμηλότερες τιμές.

ΑΠΕ και αποθήκευση αλλάζουν την αγορά

Η εξέλιξη στα Βαλκάνια δεν θεωρείται συγκυριακή, καθώς συνδέεται με τη ραγδαία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και, increasingly, των συστημάτων αποθήκευσης.

Η Ελλάδα ενισχύει συνεχώς την ηλεκτροπαραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά, ενώ η Βουλγαρία συνδυάζει το υψηλό ηλιακό δυναμικό της με την ταχεία ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης. Οι εξελίξεις αυτές μεταβάλλουν σταδιακά τη λειτουργία της περιφερειακής αγοράς ηλεκτρισμού, η οποία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από σημαντικό βαθμό κατακερματισμού.

Σύμφωνα με το ΙΕΝΕ, η Νοτιοανατολική Ευρώπη διαθέτει τις προϋποθέσεις ώστε να εξελιχθεί σε μία από τις πιο ανθεκτικές και χαμηλού κόστους περιοχές ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης. Για να ενισχυθεί, ωστόσο, αυτή η δυναμική απαιτούνται περισσότερα συστήματα αποθήκευσης, επιτάχυνση της ανάπτυξης αιολικών στη Βουλγαρία, περαιτέρω ανάπτυξη ΑΠΕ και αποθήκευσης στα Δυτικά Βαλκάνια, αλλά και βαθύτερη ενοποίηση των περιφερειακών αγορών ηλεκτρισμού.

Η αποθήκευση στο επίκεντρο για την Ελλάδα

Ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της αποθήκευσης έδωσε ο πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής του ΙΕΝΕ, καθηγητής Παντελής Μπίσκας. Όπως ανέφερε, η επιτάχυνση της διείσδυσης συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετα οφέλη για την αγορά και τους καταναλωτές.

Το πρώτο αφορά την αξιοποίηση της «πράσινης» υπερπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που σήμερα δεν μπορεί να απορροφηθεί από το σύστημα και οδηγείται σε περικοπές. Μέσω της αποθήκευσης, η ενέργεια αυτή μπορεί να μεταφέρεται χρονικά και να αξιοποιείται σε περιόδους αυξημένης ζήτησης.

Το δεύτερο αφορά την παροχή πρόσθετων υπηρεσιών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες σήμερα έχουν υψηλό κόστος για τους Έλληνες καταναλωτές.

Ο κ. Μπίσκας σημείωσε, παράλληλα, ότι ο τρόπος με τον οποίο η Πολιτεία ρυθμίζει τον ρυθμό διείσδυσης της αποθήκευσης έχει τόσο αρνητικές όσο και θετικές επιπτώσεις, γεγονός που καθιστά κρίσιμο τον σχεδιασμό του κατάλληλου πλαισίου για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου.

Η Ελλάδα και η διαχείριση της πετρελαϊκής κρίσης

Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος του ΙΕΝΕ Κωστής Σταμπολής αναφέρθηκε και στην ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται σήμερα σε προνομιακή θέση για την αντιμετώπιση της πετρελαϊκής κρίσης.

Όπως ανέφερε, τα ελληνικά διυλιστήρια κινήθηκαν γρήγορα για την αντικατάσταση των ποσοτήτων πετρελαίου που εισάγονταν από τον Κόλπο, στρεφόμενα σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας από χώρες όπως η Λιβύη, το Καζακστάν και το Αζερμπαϊτζάν.

Η δυνατότητα διαφοροποίησης των προμηθειών περιορίζει, σύμφωνα με την τοποθέτηση του κ. Σταμπολή, την έκθεση της ελληνικής αγοράς στις αναταράξεις συγκεκριμένων γεωγραφικών περιοχών και ενισχύει την ευελιξία του ενεργειακού εφοδιασμού.

Νέα δεδομένα για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη

Η εικόνα που παρουσιάζει το ΙΕΝΕ αναδεικνύει μια ευρύτερη αλλαγή στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης. Η αυξανόμενη συμμετοχή των ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της αποθήκευσης και την ανάγκη για μεγαλύτερη διασύνδεση των αγορών, δημιουργεί νέες συνθήκες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ταυτόχρονα ευκαιρίες και προκλήσεις: από τη μία πλευρά η υψηλή διείσδυση των ΑΠΕ μπορεί να συμβάλει στη συγκράτηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας στις περιφερειακές αγορές, από την άλλη όμως αυξάνει την ανάγκη για αποθήκευση, ευέλικτες μονάδες και ισχυρότερες διασυνδέσεις.

Το επόμενο στοίχημα για την περιοχή είναι, επομένως, η μετατροπή της αυξανόμενης παραγωγής «πράσινης» ενέργειας σε σταθερό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, μέσα από επενδύσεις σε αποθήκευση και δίκτυα και την περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρισμού.