Στην τελική ευθεία η αναγνώριση των εκτός σχεδίου δρόμων

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ζακύνθου, Γιώργος Μοθωναίος, στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΤΙΓΜΑ 97,6, μετά τη συνάντησή του με την υφυπουργό Περιβάλλοντος, Σούκουλη, το υπουργείο έδωσε χρονικό ορίζοντα δύο μηνών για την προώθηση των σχετικών κριτηρίων στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Θα ακολουθήσει η προβλεπόμενη επεξεργασία και η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, βάσει του οποίου θα μπορεί να προχωρήσει η κατηγοριοποίηση των δρόμων.

Όπως εξήγησε ο κ. Μοθωναίος, η καθυστέρηση οφείλεται στην προσπάθεια διαμόρφωσης ενός νομικά επαρκούς πλαισίου, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος αμφισβητήσεων κατά τον έλεγχο του σχετικού Διατάγματος από το ΣτΕ.

«Το βασικό είναι να προχωρήσει η κατηγοριοποίηση των δρόμων. Πιστεύω ότι θα ξεμπλοκάρει ένα μεγάλο μέρος των γεωτεμαχίων που βρίσκονται εκτός σχεδίου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η διαδικασία βασίζεται στις μελέτες καταγραφής και αποτύπωσης του υφιστάμενου οδικού δικτύου, οι οποίες εκπονούνται στο πλαίσιο του ευρύτερου προγράμματος πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας.

Στις δυσκολίες ολοκλήρωσης του πολεοδομικού σχεδιασμού και στην ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών είχε αναφερθεί κατά την παρέμβασή του στο 19ο RED MEETING POINT, τον Μάιο του 2026 ο Δημήτρης Σαμαράς του οποίου το γραφείο «Σαμαράς & Συνεργάτες», έχει αναλάβει σχετικές μελέτες καταγραφής και αναγνώρισης οδών.

Σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά ιδιαίτερα σύνθετη είναι η κατάσταση στα ελληνικά νησιά, όπου μεγάλο μέρος του ιστορικού δικτύου πρόσβασης διαμορφώθηκε πριν από την ανάπτυξη των σύγχρονων οδικών υποδομών.

Οι λεγόμενοι ημιονικοί δρόμοι, που χρησιμοποιούνταν για τη μετακίνηση ανθρώπων, ζώων και αγροτικών προϊόντων, αποτελούσαν επί δεκαετίες βασικές οδούς επικοινωνίας μεταξύ οικισμών, αγροτικών εκτάσεων και παράκτιων περιοχών.

Πολλές από αυτές τις διαδρομές αποτυπώνονται σε παλαιούς χάρτες και αεροφωτογραφίες, ενώ ορισμένες εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ως αγροτικοί δρόμοι ή μονοπάτια.

Ωστόσο, η ιστορική ύπαρξή τους δεν συνεπάγεται αυτομάτως την αναγνώρισή τους ως κοινόχρηστων δρόμων που μπορούν να προσδώσουν οικοδομησιμότητα στα παρόδια γεωτεμάχια.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν τα νέα κριτήρια θα επιτρέψουν την αναγνώριση τέτοιων διαδρομών και υπό ποιες προϋποθέσεις. Η χρονολογία δημιουργίας τους, η τεκμηρίωση της ιστορικής τους συνέχειας, ο κοινόχρηστος χαρακτήρας και η αποτύπωσή τους σε επίσημα στοιχεία αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο αξιολόγησης.

Οι ιδιοκτησίες που κινδυνεύουν να παραμείνουν εκτός

Ακόμη δυσκολότερη είναι η περίπτωση των λεγόμενων «τυφλών» γεωτεμαχίων, τα οποία δεν διαθέτουν πρόσωπο σε αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο.

Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ζακύνθου, η κατηγοριοποίηση του οδικού δικτύου εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ξεμπλοκάρει σημαντικό αριθμό εκτός σχεδίου ιδιοκτησιών. Ωστόσο, δεν αναμένεται να επιλύσει αυτομάτως το πρόβλημα των γεωτεμαχίων που δεν πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις πρόσβασης.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη οικονομική και κοινωνική σημασία στις νησιωτικές περιοχές, όπου η αξία της γης συνδέεται συχνά με τη δυνατότητα ανέγερσης κατοικίας ή ανάπτυξης μικρής τουριστικής μονάδας.

Η απώλεια της οικοδομησιμότητας μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά την εμπορική αξία μιας ιδιοκτησίας, ακόμη και όταν αυτή διαθέτει την απαιτούμενη επιφάνεια.

Για τον λόγο αυτό, η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. Θα πρέπει να ακολουθήσουν η εφαρμογή των κριτηρίων, η εξέταση των επιμέρους οδών και οι σχετικές διοικητικές πράξεις αναγνώρισης.