Αναβάθμιση από Moody’s και Scope

Οι δύο οίκοι εστιάζουν στη βελτίωση της δημοσιονομικής εικόνας, τη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, την ενίσχυση των επενδύσεων και την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας παράλληλα ότι παραμένουν σημαντικές διαρθρωτικές προκλήσεις.

Moody’s: Θετικές προοπτικές για την Ελλάδα

Η Moody’s Ratings επιβεβαίωσε την επενδυτική βαθμίδα Baa3 της Ελλάδας, αλλά αναθεώρησε τις προοπτικές του ελληνικού αξιόχρεου σε θετικές από σταθερές.

Σύμφωνα με τον οίκο, υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η συνεχιζόμενη εφαρμογή διαρθρωτικών οικονομικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων αποδίδει, ενισχύοντας την οικονομική και δημοσιονομική ανθεκτικότητα της χώρας περισσότερο από ό,τι ανέμενε έως τώρα.

Η εξέλιξη αυτή, κατά τη Moody’s, θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερους διαρθρωτικούς ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ παράλληλα ενισχύει την ικανότητα της κυβέρνησης να συνεχίσει τη διαδικασία μείωσης του δημόσιου χρέους, μεταξύ άλλων μέσω της πρόωρης αποπληρωμής χρέους που δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της κρίσης.

Οι θετικές προοπτικές αντανακλούν επίσης την αυξανόμενη, αν και όχι ακόμη βέβαιη, εμπιστοσύνη ότι τα πρόσφατα δημοσιονομικά οφέλη και η πολιτική συναίνεση υπέρ της μείωσης του χρέους μπορούν να διατηρηθούν και σε διαφορετικές φάσεις του οικονομικού κύκλου.

Η πορεία του χρέους στο επίκεντρο

Η Moody’s υπογραμμίζει ότι ο δείκτης δημόσιου χρέους μειώθηκε στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025, από 154,2% το 2024 και από το ιστορικό υψηλό του 209,4% το 2020. Ο οίκος εκτιμά ότι η αποκλιμάκωση θα συνεχιστεί, με το χρέος να υποχωρεί περίπου στο 120% του ΑΕΠ έως το 2030.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραματίζουν τα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία σύμφωνα με τη Moody’s κινούνται στην περιοχή του 2,5%-3% του ΑΕΠ, αλλά και η ενεργή διαχείριση των ταμειακών διαθεσίμων. Η Ελλάδα προχώρησε σε πρόωρη αποπληρωμή 5,3 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025, ενώ σχεδιάζει να αποπληρώσει επιπλέον 13 δισ. ευρώ, ή περίπου 5% του ΑΕΠ, έως το τέλος του 2026.

Η Moody’s θεωρεί ότι η πρακτική αυτή περιορίζει τόσο το ακαθάριστο χρέος όσο και τις μελλοντικές ανάγκες εξυπηρέτησής του, αποτελώντας παράλληλα ένδειξη ενίσχυσης των δημοσιονομικών θεσμών.

Επενδύσεις και αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει ο οίκος στην αλλαγή της σύνθεσης της ανάπτυξης. Όπως επισημαίνει, το ελληνικό αναπτυξιακό μοντέλο αποκτά περισσότερο επενδυτικό χαρακτήρα και στηρίζει σε μεγαλύτερο βαθμό την παραγωγικότητα. Οι ιδιωτικές επενδύσεις αντιστοιχούν σχεδόν στα δύο τρίτα της αύξησης κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες του λόγου επενδύσεων προς το ΑΕΠ από το 2020.

Η Moody’s εκτιμά έτσι ότι η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης δεν ήταν μόνο μια προσωρινή ώθηση, αλλά ενίσχυσε μια επενδυτική ανάκαμψη που είχε ήδη αρχίσει.

Παράλληλα, σημειώνει ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις εμφανίζουν μεγαλύτερη διαφοροποίηση και δεν είναι πλέον τόσο συγκεντρωμένες στον τομέα των ακινήτων.

Σημαντική είναι και η μεταβολή στη διάρθρωση του επιχειρηματικού τομέα. Το μερίδιο των μεγαλύτερων επιχειρήσεων, με τουλάχιστον 50 εργαζόμενους, στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία αυξήθηκε περίπου στο 60% το 2024 από 45% το 2009.

Η Moody’s συνδέει την εξέλιξη αυτή με την ανάπτυξη της μεταποίησης υψηλής τεχνολογίας, αλλά και των εξαγωγών χρηματοοικονομικών και επαγγελματικών υπηρεσιών.

Βελτίωση στη φορολογική συμμόρφωση

Στα θετικά στοιχεία περιλαμβάνεται και η βελτίωση της φορολογικής διοίκησης. Η ψηφιοποίηση των συναλλαγών και της απασχόλησης έχει περιορίσει, σύμφωνα με τον οίκο, τις δυνατότητες απόκρυψης εισοδημάτων και εσόδων σε κλάδους που παραδοσιακά ήταν δύσκολο να φορολογηθούν.

Ενδεικτικά, το εκτιμώμενο κενό συμμόρφωσης στον ΦΠΑ περιορίστηκε περίπου στο 9% το 2024 από 24% το 2019, επίπεδο που προσεγγίζει τον μέσο όρο της ΕΕ.

Ωστόσο, η Moody’s διατηρεί μια σειρά από επιφυλάξεις. Στο πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας εξακολουθούν να βαραίνουν το υψηλό δημόσιο χρέος, τα μεγάλα εξωτερικά ελλείμματα, η μέτρια παραγωγικότητα, οι δημογραφικές πιέσεις και το σημαντικό απόθεμα προβληματικού χρέους που παραμένει εκτός τραπεζικού συστήματος.

Scope Ratings: Αναβάθμιση σε BBB+

Παράλληλα, η Scope Ratings προχώρησε σε αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου στη βαθμίδα BBB+ από BBB, μεταβάλλοντας τις προοπτικές από θετικές σε σταθερές.

Πρόκειται για τη δεύτερη αναβάθμιση της Ελλάδας εντός της επενδυτικής βαθμίδας από τον γερμανικό οίκο, ο οποίος είχε αποδώσει επενδυτική βαθμίδα στη χώρα το 2023. Η Scope αποδίδει την αναβάθμιση κυρίως στην ταχεία μείωση του δείκτη χρέους και στη βελτίωση της δημοσιονομικής και οικονομικής ανθεκτικότητας.

Ο οίκος επισημαίνει ότι η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 δημοσιονομικό πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ.

Για το 2026 αναμένει συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα περίπου 3% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 4,1%, ενώ για το 2027 το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,7% του ΑΕΠ.

Χρέος στο 110% του ΑΕΠ το 2031

Η Scope εκτιμά ότι ο συνδυασμός πρωτογενών πλεονασμάτων και ανάπτυξης θα οδηγήσει τον δείκτη δημόσιου χρέους περίπου στο 136% του ΑΕΠ το 2026, από 146,1% το 2025.

Σε μακρύτερο ορίζοντα, προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση, με τον δείκτη να διαμορφώνεται περίπου στο 110% του ΑΕΠ το 2031. Σημαντικό πλεονέκτημα θεωρεί επίσης τη δομή του ελληνικού χρέους. Περίπου το 70% του δημόσιου χρέους βρίσκεται στα χέρια του επίσημου τομέα, με ευνοϊκούς όρους, ενώ η σταθμισμένη μέση διάρκεια διαμορφωνόταν σε 18,3 έτη τον Ιούνιο του 2026.

Παράλληλα, τα ταμειακά διαθέσιμα ανέρχονται περίπου σε 31 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 13% του ΑΕΠ, προσφέροντας σημαντικό απόθεμα ασφαλείας έναντι πιθανών αναταράξεων στις αγορές.

Ανθεκτική ανάπτυξη παρά τις πιέσεις

Η Scope εκτιμά ότι η πραγματική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,1% την περίοδο 2023-2025, έναντι περίπου 1% στην ΕΕ. Για το 2026 προβλέπει ανάπτυξη 1,9% και για το 2027 1,7%.

Στο μέτωπο του πληθωρισμού, ο οίκος αναμένει ότι θα παραμείνει αυξημένος στο 3,8% το 2026, πριν αρχίσει να αποκλιμακώνεται.

Παράλληλα, η ενίσχυση της φορολογικής διοίκησης αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που στηρίζει την αξιολόγηση. Ο λόγος των φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ αυξήθηκε από 20,5% το 2009 σε περίπου 28% το 2025, ενώ τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν από 7,1% σε περίπου 9,5% του ΑΕΠ.