Μπαταρίες: Το νέο «ανάχωμα» στις τιμές του ρεύματος

Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς πυλώνες της ενεργειακής μετάβασης, καθώς επιτρέπει την αξιοποίηση της φθηνής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές όταν υπάρχει πλεόνασμα παραγωγής και την επιστροφή της στο σύστημα όταν η ζήτηση αυξάνεται.

Από μηδενική βάση στα 630 MW μέσα σε λίγους μήνες

Η ισχύς των μονάδων αποθήκευσης, η οποία ήταν ουσιαστικά μηδενική στην αρχή του 2026 καθώς δεν είχαν ενταχθεί μπαταρίες στο ηλεκτρικό σύστημα, ανέρχεται σήμερα στα 630 μεγαβάτ.

Με βάση τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, η ισχύς των εγκαταστάσεων αποθήκευσης αναμένεται να προσεγγίσει:

• το 1 GW έως το τέλος του 2026,
• τα 1,5 GW στα μέσα του 2027,
• τα 3 GW έως το 2028.

Παράλληλα, σύμφωνα με έκθεση της Aurora Energy για την πορεία του κλάδου στην Ελλάδα έως το 2030, η συνολική ισχύς των μονάδων αποθήκευσης αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, φθάνοντας περίπου τα 6,8 GW.

Τα έργα που θα ενισχύσουν την αγορά αποθήκευσης

Το επενδυτικό «κύμα» στην αποθήκευση περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες έργων.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• περίπου 900 MW μπαταριών που αναμένεται να λειτουργούν έως το τέλος του έτους, εκ των οποίων 711 MW δίωρης διάρκειας και 189 MW τετράωρης διάρκειας,
• 333 MW μέσω του προγράμματος «Συστήματα Αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις»,
• 4,7 GW μονάδων που θα συμμετέχουν απευθείας στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς καθεστώς στήριξης, εκ των οποίων 900 MW στο δίκτυο διανομής και 3,8 GW στο σύστημα μεταφοράς,
• 900 MW μέσω της διαδικασίας μετατροπής αδειών συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής που αποσύρονται σε άδειες αποθήκευσης, όπως προβλέπεται από τον νόμο 5151/2024.

Πώς οι μπαταρίες μειώνουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας

Η βασική λειτουργία των συστημάτων αποθήκευσης είναι η εξομάλυνση των διακυμάνσεων στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι μπαταρίες αποθηκεύουν ενέργεια όταν υπάρχει μεγάλη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, κυρίως φωτοβολταϊκά και αιολικά, σε ώρες κατά τις οποίες οι τιμές είναι ιδιαίτερα χαμηλές ή ακόμη και αρνητικές λόγω υπερπροσφοράς.

Στη συνέχεια, η αποθηκευμένη ενέργεια επιστρέφει στο σύστημα όταν η ζήτηση αυξάνεται και η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές μειώνεται, όπως συμβαίνει τις απογευματινές και βραδινές ώρες όταν υποχωρεί η παραγωγή των φωτοβολταϊκών.

Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η ανάγκη ενεργοποίησης ακριβότερων μονάδων φυσικού αερίου, οι οποίες σήμερα χρησιμοποιούνται για να καλύψουν τα κενά παραγωγής.

Ραγδαία πτώση του κόστους των μπαταριών

Η ανάπτυξη της αποθήκευσης πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος της τεχνολογίας υποχωρεί σημαντικά.

Όπως έχει επισημάνει ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος, το κόστος των μπαταριών έχει μειωθεί από 1.474 δολάρια ανά κιλοβατώρα το 2010 σε 159 δολάρια το 2021 και σε 108 δολάρια το 2025.

Η μείωση φτάνει το 32% την περίοδο 2021-2025, ενώ σε σχέση με το 2010 αγγίζει το 93%.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η καθυστέρηση στην εκτεταμένη επιδότηση των μπαταριών επέτρεψε στη χώρα να αποφύγει το υψηλό κόστος μιας τεχνολογίας που πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν σε πολύ ακριβότερα επίπεδα.

Οι ΑΠΕ συγκρατούν τις τιμές στην αγορά ηλεκτρισμού

Η αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η σταδιακή ενσωμάτωση της αποθήκευσης έχουν ήδη συμβάλει στη συγκράτηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Παρά τις διεθνείς αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και την άνοδο της τιμής του φυσικού αερίου πάνω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, η μέση τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου διαμορφώθηκε στα 111,67 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η τιμή αυτή είναι αυξημένη σε σχέση με τον Ιούνιο, όταν είχε διαμορφωθεί στα 92,93 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ωστόσο η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σε σχετικά ανταγωνιστική θέση στην ευρωπαϊκή αγορά.

Στο πρώτο εξάμηνο του έτους, η ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού παρέμεινε χαμηλότερα από τις περισσότερες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, καταγράφοντας μία από τις χαμηλότερες τιμές στο ευρωπαϊκό σύστημα.

Η αποθήκευση το κρίσιμο βήμα της ενεργειακής μετάβασης

Η επόμενη πρόκληση για το ελληνικό ενεργειακό σύστημα είναι η αποτελεσματική ενσωμάτωση των ολοένα αυξανόμενων ποσοτήτων πράσινης ενέργειας.

Με την ανάπτυξη των μπαταριών, η χώρα αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία, μειώνει την εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα και περιορίζει τις επιπτώσεις των διεθνών ενεργειακών κρίσεων στους καταναλωτές.

Η αποθήκευση αναμένεται έτσι να αποτελέσει έναν από τους βασικούς μηχανισμούς για πιο σταθερές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και για την επιτάχυνση της μετάβασης σε ένα σύστημα με μεγαλύτερη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών.