Οι 4 κίνδυνοι που παρακολουθεί η Moody’s για τις ελληνικές τράπεζες

Αυτό επισημαίνει ο διεθνής οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s σε πρόσφατη ανάλυσή του, αναφερόμενος στην Eurobank, την Εθνική Τράπεζα, την Τράπεζα Πειραιώς, την Alpha Bank, την CrediaBank και την Optima Bank.

Με αφορμή την τελευταία Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία καταγράφει τη διατήρηση της κερδοφορίας των ελληνικών τραπεζών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η Moody’s αξιολογεί τέσσερις βασικές πηγές δυνητικών κινδύνων: την αυξημένη δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs), το υψηλό ποσοστό αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων (DTCs) στα βασικά εποπτικά κεφάλαια, την εντεινόμενη πολυπλοκότητα των κυβερνοαπειλών και την αυξημένη αβεβαιότητα στο διεθνές μακροοικονομικό περιβάλλον.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον οίκο, οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι παραμένουν διαχειρίσιμοι στην παρούσα φάση και δεν συντρέχει λόγος άμεσης αναθεώρησης των πιστωτικών προφίλ των ελληνικών τραπεζών.

Όπως επισημαίνει η Moody’s, η ισχυρή κερδοφορία, η επαρκής κεφαλαιακή βάση και η άνετη ρευστότητα προσφέρουν στις τράπεζες σημαντική δυνατότητα απορρόφησης πιθανών ζημιών. Παρά ταύτα, η επίδραση των αναδυόμενων κινδύνων θα εξαρτηθεί από την ένταση και τη διάρκεια εκδήλωσής τους. Μια απότομη αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδίως εάν συνδυαστεί με ένα εξωτερικό οικονομικό ή γεωπολιτικό σοκ, θα μπορούσε να δοκιμάσει την ανθεκτικότητα του τραπεζικού συστήματος.

Ισχυρή κερδοφορία, κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα

Τα οικονομικά μεγέθη του πρώτου εξαμήνου του 2026 επιβεβαιώνουν, σύμφωνα με τη Moody’s, τη θετική εικόνα του ελληνικού τραπεζικού κλάδου.

Συγκεκριμένα, οι ελληνικές τράπεζες κατέγραψαν απόδοση ενεργητικού (ROA) 1,3% και απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROE) 12,1%. Παράλληλα, ο δείκτης κόστους προς έσοδα διαμορφώθηκε στο 37,8%, αισθητά χαμηλότερα από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο του 54,6%, γεγονός που αποτυπώνει τη βελτιωμένη λειτουργική αποδοτικότητα του κλάδου.

Ο δείκτης κεφαλαίου κοινών μετοχών κατηγορίας 1 (CET1) σε ενοποιημένη βάση ανήλθε σε περίπου 14,8% τον Ιούνιο του 2026, έναντι 16% για τις τράπεζες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εποπτεύονται από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Παράλληλα, η ποιότητα του ενεργητικού παρέμεινε σε ικανοποιητικά επίπεδα, με τον δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) να διαμορφώνεται στο 3,4% τον Ιούνιο του 2026. Η ρευστότητα διατηρήθηκε επίσης ισχυρή, καθώς ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις ανήλθε στο 63,5%, περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον μέσο όρο των ευρωπαϊκών τραπεζών.

Οι τέσσερις βασικοί αναδυόμενοι κίνδυνοι

Παρά τη θετική συνολική εικόνα, η Moody’s επισημαίνει ότι οι τέσσερις κίνδυνοι που εντοπίζει η Τράπεζα της Ελλάδος θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τις επιδόσεις και τη χρηματοοικονομική θέση των τραπεζών, εφόσον εκδηλωθούν με μεγαλύτερη ένταση από την αναμενόμενη.

1. Αύξηση νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, περίπου 1,7 δισ. ευρώ δανείων που εξυπηρετούνταν κανονικά μεταφέρθηκαν στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων, ενώ μόλις 388 εκατ. ευρώ από τα ήδη χαρακτηρισμένα ως μη εξυπηρετούμενα δάνεια επανήλθαν σε καθεστώς κανονικής εξυπηρέτησης.

Ως αποτέλεσμα, το συνολικό απόθεμα NPLs αυξήθηκε κατά 9,3% κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, κυρίως λόγω της καθαρής εισροής νέων μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων. Παρά την αύξηση αυτή, ο συνολικός δείκτης NPL παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος στο 3,4%, έναντι 3,3% τον Δεκέμβριο του 2025.

Η επιδείνωση της ποιότητας του ενεργητικού εντοπίζεται κυρίως στις πολύ μικρές και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπου οι δείκτες NPL διαμορφώθηκαν σε 11,2% και 4,6% αντίστοιχα. Αντίθετα, στις μεγάλες επιχειρήσεις ο αντίστοιχος δείκτης περιορίστηκε μόλις στο 0,9%.

2. Ποιότητα και σύνθεση κεφαλαίων

Ένα ακόμη ζήτημα αφορά τη συμμετοχή των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων (DTCs) στα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών.

Τον Ιούνιο του 2026, οι DTCs αντιστοιχούσαν στο 36% του κεφαλαίου CET1, περιορίζοντας την ποιοτική σύνθεση της κεφαλαιακής τους βάσης. Ωστόσο, το ποσοστό εμφανίζεται μειωμένο σε σχέση με το περίπου 40% που καταγραφόταν στο τέλος του 2025, καθώς οι τράπεζες έχουν επιταχύνει τη διαδικασία απόσβεσης των συγκεκριμένων φορολογικών απαιτήσεων.

3. Κυβερνοασφάλεια και λειτουργικοί κίνδυνοι

Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κυβερνοεπιθέσεων, ιδιαίτερα εκείνων που αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, σε συνδυασμό με την αυξημένη εξάρτηση των τραπεζών από εξωτερικούς τεχνολογικούς παρόχους, καθιστούν επιτακτική την περαιτέρω ενίσχυση της ψηφιακής τους ανθεκτικότητας.

Παράλληλα, οι γεωπολιτικές εντάσεις εντείνουν τον κίνδυνο στοχευμένων επιθέσεων κατά κρίσιμων χρηματοπιστωτικών υποδομών. Η αύξηση περιστατικών κοινωνικής μηχανικής (social engineering) και απάτης μέσω εξουσιοδοτημένων πληρωμών (Authorised Push Payment – APP), σε συνδυασμό με την ταχύτητα εκτέλεσης των άμεσων πληρωμών, δυσχεραίνει την ανάκτηση κεφαλαίων που έχουν αποσπαστεί παράνομα.

Ένα σοβαρό περιστατικό κυβερνοασφάλειας θα μπορούσε να προκαλέσει όχι μόνο άμεσες οικονομικές απώλειες, αλλά και σημαντική βλάβη στη φήμη των ελληνικών τραπεζών.

4. Μακροοικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις

Οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και η άνοδος των ενεργειακών τιμών ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις, διαταράσσουν τις διεθνείς εμπορικές ροές και ενδέχεται να προκαλέσουν προβλήματα στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Επιπλέον, η παρατεταμένη αβεβαιότητα ενδέχεται να περιορίσει τις εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων και να οδηγήσει σε αναβολή επιχειρηματικών αποφάσεων, επηρεάζοντας αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα και, κατ’ επέκταση, την πιστωτική επέκταση και την ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων.

Σταθερές οι εκτιμήσεις της Moody’s για τους επόμενους 12-18 μήνες

Παρά τους παραπάνω κινδύνους, το βασικό σενάριο της Moody’s για τις τέσσερις συστημικές ελληνικές τράπεζες δεν προβλέπει ουσιαστική επιδείνωση σε κανέναν από τους συγκεκριμένους τομείς κατά τους επόμενους 12 έως 18 μήνες.

Ωστόσο, ο οίκος προειδοποιεί ότι μια απότομη αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδιαίτερα εάν συνοδευτεί από ένα εξωτερικό οικονομικό σοκ, θα μπορούσε να ανατρέψει μέρος της προόδου που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια στη βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού και να επιβραδύνει τη δημιουργία νέων κεφαλαίων.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η Moody’s θα επανεξέταζε την αξιολόγηση των πιστωτικών προφίλ των τραπεζών, με πιθανές επιπτώσεις στις πιστοληπτικές τους αξιολογήσεις και στις προοπτικές τους.

Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν σήμερα ισχυρές δικλίδες ασφαλείας και σημαντική ανθεκτικότητα απέναντι στους υφιστάμενους κινδύνους. Ωστόσο, η διατήρηση της θετικής αυτής εικόνας θα εξαρτηθεί από την ικανότητά τους να διαχειριστούν αποτελεσματικά την εξέλιξη των νέων επισφαλειών, τις κεφαλαιακές προκλήσεις και τις αυξανόμενες τεχνολογικές και γεωπολιτικές απειλές.