Σε πλήρη λειτουργία το «Μητρώο Διαθηκών»

Απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 2134/09-04-2026, καθορίζονται οι χρήστες, η δυνατότητα πρόσβασης, η θέαση, το περιεχόμενο και οι ειδικότεροι όροι λειτουργίας της, η διαδικασία πιστοποίησης και εγγραφής χρηστών σε αυτή, τα τέλη χρήσης καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.

Η συγκεκριμένη απόφαση ρυθμίζει με αναλυτικό τρόπο τη λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Μητρώο Διαθηκών», η οποία έχει ως στόχο να ψηφιοποιήσει και να οργανώσει όλη τη διαδικασία που αφορά τις διαθήκες στην Ελλάδα. Με το ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα καταχωρούνται, διαχειρίζονται και δημοσιεύονται οι διαθήκες, καθώς και εκδίδονται σχετικά πιστοποιητικά για τους πολίτες.

Το Μητρώο Διαθηκών αποτελεί μια ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα που λειτουργεί μέσω δύο βασικών ιστοσελίδων: μία για τους πολίτες (diathikes.gr) και μία για τους συμβολαιογράφους και άλλους επαγγελματίες (notariatservices.gr). Υπεύθυνος για τη λειτουργία του συστήματος είναι ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Εφετείων Αθηνών–Πειραιώς–Αιγαίου και Δωδεκανήσου, ο οποίος εποπτεύεται από το Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Στο σύστημα έχουν πρόσβαση διάφορες κατηγορίες χρηστών: οι συμβολαιογράφοι, οι εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι του Συλλόγου, οι προξενικές αρχές και οι πολίτες. Κάθε ομάδα χρηστών έχει διαφορετικά δικαιώματα και δυνατότητες. Για παράδειγμα, οι συμβολαιογράφοι μπορούν να καταχωρούν διαθήκες και σχετικές πράξεις, ενώ οι πολίτες μπορούν να ζητούν πληροφορίες ή πιστοποιητικά μέσω της πλατφόρμας.

Ο βασικός σκοπός του συστήματος είναι να καταγράφονται όλες οι διαθήκες με ασφάλεια και διαφάνεια, αλλά και να παρακολουθείται η πορεία τους μέχρι τη δημοσίευσή τους μετά τον θάνατο του διαθέτη. Επίσης, το σύστημα εκδίδει διάφορα ηλεκτρονικά πιστοποιητικά, όπως αν υπάρχει ή όχι διαθήκη, αν έχει δημοσιευθεί, καθώς και αντίγραφα σχετικών πράξεων. Όλες οι ενέργειες καταγράφονται αυτόματα ώστε να υπάρχει πλήρης ιχνηλασιμότητα, δηλαδή να φαίνεται ποιος έκανε τι και πότε.

Οι χρήστες του συστήματος χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: συμβολαιογράφοι, εξουσιοδοτημένοι χρήστες του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου, χρήστες των προξενικών αρχών και απλοί πολίτες. Οι πολίτες εισέρχονται στο σύστημα με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet, δηλαδή τους ίδιους που χρησιμοποιούν για τις φορολογικές τους συναλλαγές.

Η πρόσβαση των επαγγελματιών γίνεται με ειδικούς κωδικούς και επιπλέον επιβεβαίωση μέσω SMS (OTP), ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια. Οι συμβολαιογράφοι έχουν τη δυνατότητα να καταχωρούν διαθήκες, να τις δημοσιεύουν όταν ενημερωθούν για τον θάνατο του διαθέτη και να καταχωρούν επίσης ανακλήσεις ή άλλες σχετικές πράξεις.

Η διαδικασία δημοσίευσης μιας διαθήκης εξαρτάται από το είδος της. Για παράδειγμα, στις ιδιόγραφες διαθήκες που δεν έχουν κατατεθεί σε συμβολαιογράφο, ο πολίτης προσκομίζει τη διαθήκη και το πιστοποιητικό θανάτου, και στη συνέχεια ο συμβολαιογράφος προχωρά στη διαδικασία καταχώρισης και δημοσίευσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται και δικαστική διαδικασία για να κηρυχθεί μια ιδιόγραφη διαθήκη ως έγκυρη.

Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι το σύστημα επιτρέπει τη διόρθωση λαθών μόνο μέσα σε 24 ώρες από την καταχώριση. Μετά από αυτό το διάστημα, η καταχώριση οριστικοποιείται, και τυχόν λάθη διορθώνονται μόνο με νέα διαδικασία ακύρωσης και επανεγγραφής.

Οι πολίτες μέσω της πλατφόρμας μπορούν να ζητούν διάφορα έγγραφα, όπως πιστοποιητικά ύπαρξης ή μη διαθήκης, αντίγραφα πράξεων δημοσίευσης ή απόρριψης, αλλά και άλλα σχετικά έγγραφα. Για κάθε αίτηση καταβάλλεται συγκεκριμένο τέλος, το οποίο διαφέρει ανάλογα με το είδος του εγγράφου.

Ο τιμοκατάλογος των υπηρεσιών

Η απόφαση καθορίζει συγκεκριμένα τέλη για κάθε υπηρεσία που ζητά ο πολίτης μέσω της πλατφόρμας.

Από την έναρξη ισχύος της ρύθμισης, τα βασικά κόστη είναι τα εξής:

• Για πιστοποιητικό ύπαρξης ή μη κατατεθειμένης αλλά αδημοσίευτης διαθήκης: 25 ευρώ
• Για πιστοποιητικό δημοσίευσης ή μη διαθήκης: 25 ευρώ
• Για αντίγραφο πράξης δημοσίευσης διαθήκης: 35 ευρώ
• Για αντίγραφο πράξης απόρριψης δημοσίευσης: 35 ευρώ
• Για αντίγραφο πράξης κήρυξης κυρίας ιδιόγραφης διαθήκης: 45 ευρώ
• Για αντίγραφο πράξης απόρριψης κήρυξης κυρίας ιδιόγραφης διαθήκης: 45 ευρώ

Υπάρχει όμως και ειδική ρύθμιση για την αρχική περίοδο λειτουργίας του συστήματος (από 1-11-2025 μέχρι τη δημοσίευση της απόφασης), όπου τα τέλη ήταν υψηλότερα:

• 35 ευρώ για τα απλά πιστοποιητικά αναζήτησης ή δημοσίευσης
• 45 ευρώ για τα περισσότερα αντίγραφα πράξεων
• 55 ευρώ για πράξεις κήρυξης ή απόρριψης ιδιόγραφης διαθήκης

Επιπλέον, προβλέπεται ότι για κάθε πιστοποιητικό ή αντίγραφο πράξης αποδίδεται στο Ταμείο Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων (ΤΑΧΔΙΚ) ποσό 5 ευρώ ανά τριμήνo, με βάση τα στοιχεία των αιτήσεων.

Όλα τα έγγραφα που εκδίδονται από το Μητρώο έχουν επίσημη ισχύ δημόσιου εγγράφου, φέρουν ψηφιακή σφραγίδα και μπορούν να ελεγχθούν ηλεκτρονικά ως προς την εγκυρότητά τους. Αυτό σημαίνει ότι γίνονται αποδεκτά από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, τα δικαστήρια και γενικά από κάθε αρμόδιο φορέα.

Η ισχύς της απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της και αφορά θανάτους από την 1η Νοεμβρίου 2025 και εφεξής καθώς και θανάτους πριν την 1η Νοεμβρίου 2025, καθώς και ορισμένες εκκρεμείς υποθέσεις προγενέστερων θανάτων, υπό την προϋπόθεη ότι δεν έχει κατατεθεί αίτηση δημοσίευσης διαθήκης μέχρι τις 19 Δεκεμβρίου 2025, ημερομηνία δημοσίευσης του ν. 5264/2025, ή έχει κατατεθεί και έχει αποσυρθεί από το οικείο δικαστήριο.