Tι προβλέπει το νέο Master Plan για το Λιμάνι Πατρών

Η βασική φιλοσοφία του σχεδίου είναι ο διαχωρισμός του λιμένα σε επιμέρους ζώνες, καθεμία από τις οποίες έχει συγκεκριμένο ρόλο και λειτουργία. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται συγκρούσεις χρήσεων και επιτυγχάνεται καλύτερη οργάνωση των δραστηριοτήτων. Παράλληλα, τίθενται σαφή όρια ως προς τη δόμηση και την ανάπτυξη εγκαταστάσεων, ώστε να διασφαλίζεται η λειτουργικότητα αλλά και η περιβαλλοντική προστασία.

Ο λιμένας διακρίνεται σε δύο κύρια τμήματα: τον νότιο και τον βόρειο λιμένα. Ο νότιος λιμένας αποτελεί το βασικό κέντρο εμπορικής και επιβατικής δραστηριότητας. Εκεί συγκεντρώνονται οι κύριες υποδομές για την ακτοπλοΐα, τη διακίνηση φορτίων και τις ενεργειακές εγκαταστάσεις. Η περιοχή οργανώνεται σε τέσσερις βασικές ζώνες (Α0, Α1, Α2 και Α3), καθεμία με διαφορετική χρήση.

Στη ζώνη Α0 προβλέπεται η χερσαία εναπόθεση και συντήρηση σκαφών (dry berth). Πρόκειται για έναν χώρο περίπου 29.000 τετραγωνικών μέτρων, όπου θα μπορούν να αποθηκεύονται και να συντηρούνται σκάφη εκτός νερού. Η δόμηση στην περιοχή αυτή είναι περιορισμένη, με συντελεστή δόμησης και κάλυψης 0,05, ενώ το μέγιστο ύψος των κτιρίων φτάνει τα 10 μέτρα. Οι εγκαταστάσεις που επιτρέπονται είναι κυρίως βοηθητικές, όπως συνεργεία, αποθήκες και τεχνικές υποδομές.

Η ζώνη Α1 αφορά κυρίως ενεργειακές εγκαταστάσεις και ειδικότερα τη δημιουργία υποδομών για υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Η συνολική της έκταση ξεπερνά τα 34.000 τετραγωνικά μέτρα και χωρίζεται σε δύο υποζώνες. Στην πρώτη επιτρέπονται δραστηριότητες σχετικές με τη φόρτωση και εκφόρτωση LNG, με συντελεστή δόμησης 0,06 και μέγιστο ύψος 12 μέτρα. Στη δεύτερη υποζώνη, όπου βρίσκονται οι κύριες εγκαταστάσεις, ο συντελεστής δόμησης αυξάνεται στο 0,30, γεγονός που επιτρέπει μεγαλύτερη ανάπτυξη υποδομών, όπως δεξαμενές, μονάδες επεξεργασίας και κτίρια διοίκησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη μονάδα επαναεριοποίησης, το ύψος μπορεί να φτάσει έως και τα 20 μέτρα.

Η ζώνη Α2 αποτελεί τον βασικό εμπορικό πυρήνα του λιμένα. Εκτείνεται σε περίπου 63.500 τετραγωνικά μέτρα και προορίζεται για τη διακίνηση εμπορευμάτων, όπως εμπορευματοκιβώτια, χύδην φορτία και γενικό εμπόρευμα. Περιλαμβάνει εγκαταστάσεις όπως αποθήκες, τελωνειακούς χώρους και εξοπλισμό φόρτωσης. Και εδώ η δόμηση παραμένει σχετικά περιορισμένη (συντελεστής 0,05), ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής χώρος για την κίνηση και αποθήκευση φορτίων.

Η μεγαλύτερη και πιο σύνθετη ζώνη είναι η Α3, που αφορά την ακτοπλοΐα και την εξυπηρέτηση επιβατών. Η συνολική της έκταση ξεπερνά τα 350.000 τετραγωνικά μέτρα και περιλαμβάνει υποζώνες για στάθμευση οχημάτων, επιβίβαση επιβατών, διαχείριση φορτίων και ανάπτυξη κτιριακών εγκαταστάσεων. Σε ορισμένες περιοχές της ζώνης αυτής επιτρέπεται μεγαλύτερη δόμηση, με συντελεστές που φτάνουν έως 0,50 ή και 0,60, ώστε να δημιουργηθούν κτίρια εξυπηρέτησης επιβατών, καταστήματα, χώροι αναμονής και υπηρεσίες. Το μέγιστο ύψος των περισσότερων κτιρίων παραμένει στα 10 μέτρα, με δυνατότητα μικρών υπερβάσεων για ειδικές κατασκευές.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τη δημιουργία χώρων πρασίνου και τη διέλευση σιδηροδρομικής γραμμής, η οποία θα συνδέει το λιμάνι με το εθνικό δίκτυο. Επιπλέον, προβλέπεται η εγκατάσταση συστημάτων ηλεκτροδότησης πλοίων (cold ironing), που μειώνουν τη ρύπανση κατά τον ελλιμενισμό.

Ο βόρειος λιμένας έχει διαφορετικό χαρακτήρα, με έμφαση σε πιο ήπιες και αστικές χρήσεις. Εκεί περιλαμβάνονται ζώνες για την αλιεία, την αναψυχή και τον τουρισμό. Στη ζώνη της ιχθυόσκαλας, για παράδειγμα, επιτρέπονται δραστηριότητες διακίνησης αλιευμάτων, αλλά και εμπορικές χρήσεις όπως καταστήματα και χώροι εστίασης. Ο συντελεστής δόμησης φτάνει έως 0,41, ενώ σε επιμέρους περιοχές μπορεί να ανέλθει έως 0,80, επιτρέποντας πιο εντατική ανάπτυξη.

Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για τη δημιουργία μαρίνας, η οποία θα εξυπηρετεί σκάφη αναψυχής και θα ενισχύσει τον τουριστικό χαρακτήρα της πόλης. Παράλληλα, σε άλλες ζώνες προβλέπονται υποδομές για επιβάτες, εμπορικές δραστηριότητες, ακόμη και υδατοδρόμιο για υδροπλάνα.

Συνολικά, το σχέδιο περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα έργων υποδομής, όπως νέες προβλήτες, κρηπιδώματα για φορτία και επιβάτες, οδικά δίκτυα εντός του λιμένα και σιδηροδρομικές συνδέσεις. Προβλέπονται επίσης εγκαταστάσεις διοίκησης, τελωνεία, σταθμοί εξυπηρέτησης και χώροι στάθμευσης. Όλα αυτά συνδυάζονται με συγκεκριμένους κανόνες δόμησης, ώστε η ανάπτυξη να γίνεται με ελεγχόμενο και οργανωμένο τρόπο.

Τέλος, ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην περιβαλλοντική διάσταση του σχεδίου. Η έγκριση συνοδεύεται από περιβαλλοντικούς όρους που αποσκοπούν στη μείωση των επιπτώσεων στο φυσικό περιβάλλον, όπως η χρήση καθαρότερων μορφών ενέργειας και η πρόβλεψη χώρων πρασίνου.