Το «Σπίτι μου ΙΙ» κινητοποίησε αγορές κατοικιών άνω των 2,15 δισ. ευρώ, προσφέροντας φθηνότερη χρηματοδότηση σε χιλιάδες νοικοκυριά, χωρίς όμως να λύνει το βασικό πρόβλημα της περιορισμένης προσφοράς κατοικιών.
Σε επίπεδο κεφαλαίων, η απορρόφηση ήταν υψηλή. Εγκρίθηκαν 15.097 δάνεια συνολικής αξίας 1,82 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 94,5% του συνολικού προϋπολογισμού του προγράμματος.
Ωστόσο, οι τελικές συμβάσεις διαμορφώθηκαν σε 14.114, που αντιστοιχούν περίπου στο 71% του αρχικού σχεδιασμού που προέβλεπε δυνατότητα χρηματοδότησης περίπου 20.000 νοικοκυριών. ενώ το 93,5% των εγκεκριμένων δανείων κατέληξε τελικά σε συμβασιοποίηση.
Αγορές κατοικιών άνω των €2,15 δισ.
Η συνολική δημόσια στήριξη του προγράμματος διαμορφώθηκε σε 943,2 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 909,2 εκατ. ευρώ αφορούσαν τη συμμετοχή στα δάνεια και τα 34,1 εκατ. ευρώ την επιδότηση επιτοκίου.
Οι πόροι αυτοί κινητοποίησαν αγορές κατοικιών συνολικής αξίας άνω των 2,15 δισ. ευρώ, καθιστώντας το «Σπίτι μου ΙΙ» σημαντικό παράγοντα ζήτησης στην αγορά κατοικίας κατά την περίοδο υλοποίησής του.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε κατά 50% από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με μηδενικό επιτόκιο, και κατά 50% από τα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα.
Το ανώτατο ύψος δανείου μπορούσε να φτάσει τις 190.000 ευρώ, καλύπτοντας έως και το 90% της αξίας του ακινήτου, υπό την προϋπόθεση της πιστοληπτικής αξιολόγησης του δανειολήπτη και της εκτίμησης της εμπορικής αξίας από την τράπεζα.
Μέση κατοικία 88,5 τ.μ. και αξία €152.100
Η μέση εμπορική αξία των ακινήτων διαμορφώθηκε στις 152.100 ευρώ, ενώ το μέσο εμβαδόν ήταν 88,5 τ.μ.
Οι δύο αριθμοί αντιστοιχούν σε μέση αξία περίπου 1.719 ευρώ ανά τ.μ., χωρίς βεβαίως να αποτυπώνουν τις μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ διαφορετικών περιοχών, ηλικιών κτιρίων και ποιοτικών χαρακτηριστικών.
Δύο στους τρεις με εισόδημα έως €24.000
Μεγάλο μέρος των χρηματοδοτήσεων κατευθύνθηκε σε χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα καθώς το 66,6% των ωφελούμενων είχε ετήσιο εισόδημα έως 24.000 ευρώ, ενώ μόλις το 0,58% είχε εισόδημα άνω των 44.000 ευρώ.
Η μέση ηλικία των δικαιούχων ήταν 38 έτη, με το 41% να είναι ηλικίας έως 36 ετών.
Το 58,45% ήταν έγγαμοι ή σε σύμφωνο συμβίωσης, ενώ περίπου 1.060 νοικοκυριά, ή 7% του συνόλου, αφορούσαν μονογονεϊκές οικογένειες.
Περισσότεροι από 1.660 ωφελούμενοι συνδέονται με οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά και επωφελήθηκαν από πρόσθετη μείωση επιτοκίου, ενώ 108 δικαιούχοι ήταν άτομα με αναπηρία.
Περίπου 37% των δανείων, ή 5.594 χρηματοδοτήσεις συνολικής αξίας 619,8 εκατ. ευρώ, κατευθύνθηκε εκτός Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας.
Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη καταγράφηκαν 1.075 δάνεια, στη Θεσσαλία 1.051 και στη Δυτική Ελλάδα 844.
Φθηνότερο δάνειο, όχι κατ’ ανάγκη φθηνότερη κατοικία
Το βασικό πλεονέκτημα του «Σπίτι μου ΙΙ» ήταν η μείωση του κόστους χρηματοδότησης. Το 50% του δανείου που προερχόταν από το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν άτοκο, ενώ για συγκεκριμένες κατηγορίες οικογενειών προβλεπόταν πρόσθετη επιδότηση στο τραπεζικό σκέλος του δανείου.
Η βασική ένσταση που διατυπώθηκε για το πρόγραμμα αφορά, ωστόσο, τη λειτουργία του από την πλευρά της ζήτησης.
Όπως και το πρώτο «Σπίτι μου», το «Σπίτι μου ΙΙ» αύξησε σε σύντομο χρονικό διάστημα την αγοραστική δυνατότητα χιλιάδων νοικοκυριών, χωρίς αντίστοιχη άμεση αύξηση της προσφοράς κατοικιών που πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης.
Σε περιοχές με περιορισμένο απόθεμα, αυτό ενίσχυσε τον ανταγωνισμό για το ίδιο προϊόν και συνοδεύτηκε από αναφορές της αγοράς για ανατιμήσεις σε ακίνητα που μπορούσαν να ενταχθούν στο πρόγραμμα.
