Το χάσμα των εσόδων στην κούρσα της AI ανάμεσα σε Κίνα και Αμερική

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Rhodium Group που παρουσιάζει το CNBC, τα συνολικά έσοδα από τα κινεζικά μοντέλα AI αντιστοιχούν μόλις στο περίπου 10% των εσόδων που καταγράφουν η OpenAI και η Anthropic.

Η ανάλυση βασίζεται στο annual recurring revenue (ARR), έναν δείκτη που χρησιμοποιείται ευρέως στον κλάδο της τεχνολογίας για την αποτύπωση της δυναμικής των επαναλαμβανόμενων εσόδων. Ο υπολογισμός προκύπτει από την αναγωγή ενός πρόσφατου μηνιαίου επιπέδου εσόδων σε ετήσια βάση.

Οι διαφορές μεταξύ των δυο πλευρών

Οι διαφορές μεταξύ των κινεζικών εταιρειών είναι σημαντικές. Η DeepSeek εμφανίζει, σύμφωνα με τη Rhodium, ARR περίπου 500 εκατ. δολαρίων, το χαμηλότερο μεταξύ των μεγάλων κινεζικών εταιρειών AI που εξετάζονται. Ακολουθούν οι: MiniMax: περίπου 800 εκατ. δολάρια, Moonshot AI: περίπου 1 δισ. δολάρια και Z.ai: 1,8 δισ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η ίδια η εταιρεία.

Η Z.ai ανακοίνωσε, μάλιστα, ότι αναμένει το ARR της να φθάσει τα 3 δισ. δολάρια έως το τέλος του 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2,4 δισ. δολάρια.

Ακόμη και αν συνυπολογιστούν οι μεγαλύτερες κινεζικές τεχνολογικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην AI, η διαφορά παραμένει μεγάλη. Η Rhodium εκτιμά το ARR της ByteDance στα 4 δισ. δολάρια και της Alibaba στα 2,4 δισ. δολάρια. Σε σύγκριση, η OpenAI εμφανίζει εκτιμώμενο ARR περίπου 40 δισ. δολάρια, ενώ η Anthropic περίπου 65 δισ. δολάρια.

Το μεγάλο ερώτημα των αποτιμήσεων

Το βασικό ζήτημα για τους επενδυτές δεν είναι μόνο το ύψος των εσόδων, αλλά η σχέση τους με τις αποτιμήσεις των εταιρειών. Η Rhodium χαρακτηρίζει ιδιαίτερα υψηλούς τους δείκτες αποτίμησης προς έσοδα για τις Moonshot και DeepSeek.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, η αποτίμηση της Moonshot αντιστοιχεί σε περίπου 50 φορές τα έσοδά της, ενώ για τη DeepSeek ο αντίστοιχος δείκτης φθάνει τις 163 φορές. Οι αντίστοιχοι πολλαπλασιαστές για τις αμερικανικές εταιρείες είναι χαμηλότεροι, περίπου 34 φορές για την OpenAI και 21 φορές για την Anthropic.

Οπως αναφέρεται στο άρθρο του CNBC, η εικόνα αυτή δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα για την αγορά: κατά πόσο οι υψηλές αποτιμήσεις των κινεζικών AI startups στηρίζονται στα σημερινά οικονομικά μεγέθη και κατά πόσο προεξοφλούν μια πολύ ταχύτερη αύξηση των εσόδων τα επόμενα χρόνια.

Το πλεονέκτημα του χαμηλότερου κόστους

Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των κινεζικών μοντέλων είναι το χαμηλό κόστος χρήσης. Σε αντίθεση με τα περισσότερα κορυφαία αμερικανικά μοντέλα, τα οποία λειτουργούν κατά κύριο λόγο ως κλειστά συστήματα, αρκετά κινεζικά μοντέλα έχουν αναπτυχθεί με πιο ανοικτή αρχιτεκτονική.

Αυτό σημαίνει ότι τρίτοι μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να κατεβάσουν και να εκτελέσουν τα μοντέλα σε δικό τους hardware, περιορίζοντας το κόστος πρόσβασης.

Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης AI Artificial Analysis, το κόστος ανά εργασία για αρκετά κορυφαία κινεζικά μοντέλα είναι σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο αντίστοιχων μοντέλων των OpenAI και Anthropic.

Ωστόσο, αυτή η διαφοροποίηση δημιουργεί και ένα επιχειρηματικό πρόβλημα: η μεγάλη διάδοση ενός μοντέλου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο δημιουργός του αποκομίζει αντίστοιχα υψηλά έσοδα.

Για τον λόγο αυτό, οι κινεζικές εταιρείες AI αναζητούν τρόπους ώστε να αυξήσουν το μερίδιό τους από τα έσοδα που δημιουργούνται από τρίτους παρόχους οι οποίοι αξιοποιούν τα μοντέλα τους.

Η πρόκληση της χρηματοδότησης

Για τη Rhodium, ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους αφορά τη δυνατότητα των κινεζικών AI labs να χρηματοδοτήσουν τη μελλοντική τους ανάπτυξη.

Ο Logan Wright, partner της Rhodium Group και ένας από τους συντάκτες της έκθεσης, επισημαίνει ότι το χρηματοδοτικό χάσμα καθιστά δυσκολότερη τη βιώσιμη κλιμάκωση των κινεζικών εταιρειών που αναπτύσσουν προηγμένα μοντέλα AI.

Όπως αναφέρεται στην ανάλυση, οι εταιρείες θα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από ένα ευνοϊκό χρηματιστηριακό περιβάλλον, κάτι που ιστορικά αποτελεί σημαντική πρόκληση στην κινεζική αγορά.

Παράλληλα, η κρατική χρηματοδότηση έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του hardware και της υπολογιστικής υποδομής, όμως η Rhodium εκτιμά ότι η άμεση κρατική χρηματοδότηση των ίδιων των frontier AI labs ενδέχεται να αντιμετωπίσει περισσότερους περιορισμούς.

Ιδιαίτερα ενδεικτικό είναι το στοιχείο ότι πάνω από το 60% των επενδύσεων σε κινεζικά AI chips και servers εκτιμάται πως προήλθε από κρατικά συνδεδεμένες πηγές.

Στο μικροσκόπιο και οι χρηματιστηριακές επιδόσεις

Η απόσταση μεταξύ των αποτιμήσεων και των θεμελιωδών μεγεθών αποτυπώνεται και στις διακυμάνσεις των μετοχών των κινεζικών AI εταιρειών.

Η Z.ai κατέγραψε άνοδο άνω του 5% στις συναλλαγές της Πέμπτης, ανακάμπτοντας από τις απώλειες που είχε σημειώσει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, μετά την ανακοίνωση δεύτερης μεγάλης άντλησης κεφαλαίων μέσα σε δύο μήνες.

Η μετοχή της, εισηγμένη στο Χρηματιστήριο του Χονγκ Κονγκ, έχει υποχωρήσει από τα υψηλά του καλοκαιριού, όταν είχε καταγράψει άνοδο άνω του τριπλασιασμού.

Αντίστοιχα, η MiniMax δυσκολεύεται τους τελευταίους μήνες να διατηρήσει τα κέρδη που κατέγραψε κατά την αρχική δημόσια εγγραφή της, μετά το έντονο ράλι της άνοιξης.

IPOs στο προσκήνιο

Το ενδιαφέρον εντείνεται και από τα σχέδια εισαγωγής κινεζικών AI εταιρειών στις χρηματιστηριακές αγορές.

Η Moonshot φέρεται να έχει καταθέσει εμπιστευτικά αίτηση για IPO στο Χονγκ Κονγκ, με στόχο άντληση κεφαλαίων έως και 5 δισ. δολάρια, αν και η εταιρεία έχει δηλώσει ότι δεν σχολιάζει φήμες ή πληροφορίες της αγοράς.

Παράλληλα, η DeepSeek φέρεται να προετοιμάζεται για πιθανή εισαγωγή στο χρηματιστήριο, έχοντας ήδη προσλάβει dealmaker ως οικονομικό διευθυντή.

Στις ΗΠΑ, η Anthropic φέρεται να εξετάζει εισαγωγή στο χρηματιστήριο, ενώ η OpenAI έχει μεταθέσει τα σχέδιά της για IPO για το 2027.

Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να δοκιμάσουν στην πράξη το κατά πόσο οι αποτιμήσεις των εταιρειών AI μπορούν να υποστηριχθούν από πραγματικά έσοδα και επαναλαμβανόμενες ταμειακές ροές.

Η επόμενη φάση της κινεζικής AI

Η εικόνα που καταγράφει η Rhodium δεν σημαίνει ότι η δυναμική των κινεζικών μοντέλων έχει εξαντληθεί. Αντίθετα, η χρήση τους έχει αυξηθεί σημαντικά μέσα στο 2026, ενώ αρκετές εταιρείες βρίσκονται ακόμη σε φάση ταχείας εμπορικής ανάπτυξης.

Η ίδια η Z.ai αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή της για το ARR του 2026 στα 3 δισ. δολάρια.

Το κρίσιμο στοίχημα για την κινεζική αγορά AI είναι πλέον η μετάβαση από τη μαζική υιοθέτηση στην πραγματική monetization.

Οι εταιρείες έχουν καταφέρει να προσελκύσουν χρήστες και επενδυτικά κεφάλαια, όμως η διατήρηση των υψηλών αποτιμήσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητά τους να μετατρέψουν τη χρήση των μοντέλων σε σταθερά και επαναλαμβανόμενα έσοδα.

Με δεδομένη την έντονη χρηματοδοτική ανάγκη για υπολογιστική ισχύ, chips και data centers, αλλά και τις μεγάλες επενδύσεις που απαιτεί η ανάπτυξη ολοένα πιο προηγμένων μοντέλων, η σχέση εσόδων, κόστους και αποτίμησης αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της επόμενης φάσης του ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας στην τεχνητή νοημοσύνη.