ΕΤΒΑ – ΔΠΘ: Έλλειψη ενημέρωσης κρατά τους εργαζόμενους μακριά απ’ τη βιομηχανία

Η έρευνα ξεκίνησε τον Αύγουστο με δείγμα 92 συμμετεχόντων και θα συνεχιστεί με κυλιόμενες μετρήσεις έως τον Δεκέμβριο. Τα πρώτα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο συζήτησης του ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ Studio στη Θεσσαλονίκη, με τη συμμετοχή στελεχών της ΕΤΒΑ και του ΔΠΘ.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η βιομηχανία διαθέτει υψηλό κύρος ως προς τη σημασία της για την ελληνική οικονομία, αλλά το θετικό αυτό αποτύπωμα δεν μετατρέπεται αντίστοιχα σε επιλογή ως εργοδότης.

Υψηλό μορφωτικό επίπεδο, περιορισμένη παρουσία στη βιομηχανία

Όπως ανέφερε η υπ. διδάκτωρ του ΔΠΘ Μαρία Βασιλείου, περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες διαθέτουν πανεπιστημιακό πτυχίο, μεταπτυχιακό ή διδακτορικό, ενώ 14% έχει ολοκληρώσει επαγγελματική κατάρτιση.

Ωστόσο, μόλις περίπου 10% του δείγματος εργάζεται σήμερα στη βιομηχανία. Παράλληλα, 32 άτομα δήλωσαν ότι έχουν εργαστεί στο παρελθόν στον κλάδο, έναντι μόλις εννέα που εργάζονται σήμερα, στοιχείο που παραπέμπει σε διαρροή ανθρώπινου δυναμικού.

Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο έντονη από το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες αναγνωρίζουν σε μεγάλο βαθμό τη σημασία της βιομηχανίας για την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Όταν, όμως, το ερώτημα μετατρέπεται από γενική αξιολόγηση σε πραγματική επαγγελματική επιλογή, η πρόθεση υποχωρεί.

Το μισθολογικό «κενό» στην εικόνα της βιομηχανίας

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό είναι το εύρημα για τις αποδοχές. Το 66,3% των συμμετεχόντων δεν γνωρίζει ότι υπάρχουν θέσεις εργασίας στη βιομηχανία με υψηλότερες αποδοχές από αντίστοιχες θέσεις γραφείου στον ιδιωτικό τομέα.

Η διαπίστωση αυτή αναδεικνύει έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η βιομηχανία δυσκολεύεται να προσελκύσει εργαζόμενους: η εικόνα που έχει διαμορφωθεί για τις αμοιβές δεν αντανακλά κατ’ ανάγκη τις πραγματικές συνθήκες σε ένα τμήμα της αγοράς εργασίας.

Την ίδια στιγμή, περίπου 72%-73% όσων δεν εργάζονται σήμερα στη βιομηχανία δηλώνουν ότι θα εξέταζαν το ενδεχόμενο να στραφούν στον κλάδο εφόσον προσφέρονταν καλύτερες αποδοχές.

Στους παράγοντες που θα μπορούσαν να κάνουν τη βιομηχανία πιο ελκυστική περιλαμβάνονται ακόμη οι δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης, αλλά και η ύπαρξη ενός σύγχρονου και ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος.

Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η απόσταση μεταξύ εργαζομένων και βιομηχανίας δεν είναι απαραίτητα αμετάκλητη. Αντίθετα, υπάρχει σημαντικό περιθώριο προσέλκυσης ανθρώπινου δυναμικού, εφόσον οι επιχειρήσεις επικοινωνήσουν αποτελεσματικότερα τις πραγματικές συνθήκες εργασίας και τις προοπτικές που προσφέρουν.

Η πρόκληση για τη Θράκη

Ιδιαίτερη διάσταση αποκτά το ζήτημα στη Θράκη, όπου η αποβιομηχάνιση προηγούμενων ετών περιόρισε τις διαθέσιμες επαγγελματικές επιλογές και συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας εικόνας περιορισμένων προοπτικών για τους νέους.

Όπως επισήμανε ο επικ. καθηγητής του ΔΠΘ Αναστάσιος Διαμαντίδης, οι νεότερες γενιές έχουν πλέον πολύ μεγαλύτερη πρόσβαση σε πληροφορίες και επαγγελματικές ευκαιρίες στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα η επιλογή εργασίας εκτός Ελλάδας να αποτελεί πιο εύκολη εναλλακτική.

Παράλληλα, η Generation Z εμφανίζει διαφορετικές προσδοκίες από την εργασία σε σχέση με προηγούμενες γενιές. Εκτός από το επίπεδο των αποδοχών, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην επαγγελματική εξέλιξη και στο εργασιακό περιβάλλον.

Για τις βιομηχανικές επιχειρήσεις αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί πλέον η προσφορά μιας θέσης εργασίας. Απαιτείται ένα συνολικότερο «πακέτο» που θα συνδυάζει ανταγωνιστικές αμοιβές, δυνατότητες εξέλιξης, σύγχρονες συνθήκες εργασίας και σαφή εικόνα για την επαγγελματική διαδρομή που μπορεί να ακολουθήσει ένας εργαζόμενος.

Από την ενημέρωση στην προσέλκυση προσωπικού

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Διαμαντίδης υπογράμμισε την ανάγκη για στενότερη σύνδεση των επιχειρήσεων με την κοινωνία και τα πανεπιστήμια.

Η διοργάνωση ημερίδων, οι ενημερωτικές δράσεις, η πρακτική άσκηση και η άμεση επαφή με υποψηφίους μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα μεταξύ των δύο πλευρών, επιτρέποντας στους νέους να γνωρίσουν από κοντά το περιβάλλον της σύγχρονης βιομηχανίας. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια σχέση αμοιβαίου οφέλους: οι νέοι να αποκτούν πρόσβαση σε πραγματικές επαγγελματικές προοπτικές στην Ελλάδα και οι επιχειρήσεις να μπορούν να καλύψουν τις αυξανόμενες ανάγκες τους σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.

Το πιο χαρακτηριστικό συμπέρασμα της έρευνας, σύμφωνα με την κ. Βασιλείου, συνοψίζεται στη διαπίστωση ότι «υπάρχει άγνοια, όχι έλλειψη κύρους».

Η διαπίστωση αυτή μεταφέρει το βάρος από την αλλαγή της αντίληψης για τη βιομηχανία στην ενημέρωση της αγοράς εργασίας για το τι πραγματικά προσφέρει. Και σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική βιομηχανία αναζητά εργαζομένους με τεχνικές, ψηφιακές και εξειδικευμένες δεξιότητες, η προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για την περαιτέρω ανάπτυξή της.