Επανέρχεται στο προσκήνιο το μέλλον των διατηρητέων κτηρίων

Με αφορμή την ημερίδα της 29ης Απριλίου που διοργανώνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων με θέμα «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα», αναδεικνύεται ότι το ζήτημα ξεπερνά τα όρια της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και αγγίζει τον πυρήνα της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ταυτότητας των ελληνικών πόλεων.

Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η πρόεδρος του Συλλόγου, Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, η ανάγκη για ένα σαφές και σταθερό πλαίσιο στήριξης είναι πλέον επιτακτική. Όπως αναφέρει, απαιτείται ένα μόνιμο και λειτουργικό σύστημα που θα περιλαμβάνει οικονομικά κίνητρα, φορολογικές ελαφρύνσεις και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, συνδεδεμένες άμεσα με τη διατήρηση και αποκατάσταση των διατηρητέων. «Η ευθύνη δεν μπορεί να περιορίζεται στους ιδιοκτήτες, αλλά αφορά συνολικά την πολιτεία», τονίζει, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη ενεργοποίησης θεσμικών εργαλείων που παραμένουν ανενεργά εδώ και χρόνια.

Ιδιαίτερα υψηλό παραμένει το κόστος συντήρησης, το οποίο – σύμφωνα με την ίδια – μπορεί να είναι δύο έως και τέσσερις φορές μεγαλύτερο σε σχέση με ένα σύγχρονο ακίνητο. Ανάλογα με την κατάσταση του κτηρίου, το κόστος ξεκινά από 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και μπορεί να ξεπεράσει τα 4.000 ευρώ. Η δυσκολία κάλυψης του κόστους, σε συνδυασμό με τις χρονοβόρες εγκρίσεις και την έλλειψη εξειδικευμένων συνεργείων, οδηγεί συχνά σε στασιμότητα έργων ή ακόμη και σε εγκατάλειψη ακινήτων.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και το φορολογικό πλαίσιο. Όπως επισημαίνεται, τα διατηρητέα ακίνητα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τα ίδια κριτήρια όπως τα υπόλοιπα, καθώς υπόκεινται σε περιορισμούς χρήσης και αυξημένες υποχρεώσεις συντήρησης. Για τον λόγο αυτό, προκρίνεται η ανάγκη διαμόρφωσης ενός δικαιότερου φορολογικού συστήματος, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητές τους, καθώς και η δημιουργία σταθερών χρηματοδοτικών εργαλείων για την αποκατάστασή τους.

«Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί οριστικά ένα μεγάλο μέρος του ιστορικού κτηριακού αποθέματος και μαζί του η σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν της χώρας», προειδοποιεί η κ. Βρεττάκου.

Καθοριστικός θεωρείται και ο ρόλος του τεχνικού κόσμου, με τους ιδιοκτήτες να ζητούν ενεργότερη συμμετοχή μηχανικών, μελετητών και επιστημονικών φορέων, τόσο στη διαμόρφωση εφαρμόσιμων προτύπων αποκατάστασης όσο και στην ενίσχυση της διαθεσιμότητας εξειδικευμένων επαγγελματιών. Όπως υπογραμμίζεται, χωρίς αυτή τη συνεργασία, οποιαδήποτε πολιτική πρωτοβουλία δύσκολα μπορεί να αποδώσει στην πράξη.

Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026, στις 16:00, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους της πολιτείας, της αγοράς και της επιστημονικής κοινότητας.