Νέα ζωή για το ιστορικό αρχοντικό Σούτσου στη Σταδίου

Πρόκειται για την οικία του Αλέξανδρου Σούτσου, επί της οδού Σταδίου 47, η οποία πρόκειται να αποκτήσει νέα πολιτιστική χρήση, στεγάζοντας το Αρχείο και τη Βιβλιοθήκη του Θεατρικού Μουσείου.

Με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, στις 6 Νοεμβρίου 2026, εγκρίθηκαν τα τεύχη δημοπράτησης και η διενέργεια ανοικτού μειοδοτικού διαγωνισμού κάτω των ορίων για την επιλογή αναδόχου του έργου.

Το αντικείμενο της εργολαβίας φέρει τον τίτλο «Στερέωση, αποκατάσταση και συντήρηση νεώτερου μνημείου επί της οδού Σταδίου 47 στην Αθήνα και επανάχρησή του ως Αρχείο και Βιβλιοθήκη του Θεατρικού Μουσείου». Το έργο αποτελεί το πρώτο υποέργο της ομώνυμης πράξης, η οποία εντάσσεται στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση του τομέα Πολιτισμού και χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Αττική» του ΕΣΠΑ 2021–2027.

Ο συνολικός προϋπολογισμός της πράξης ανέρχεται σε 9 εκατ. ευρώ, ποσό που καλύπτει το ευρύτερο πρόγραμμα αποκατάστασης και επανάχρησης .

Η παρέμβαση αφορά ένα χαρακτηρισμένο νεότερο μνημείο συνολικής επιφάνειας 1.974 τ.μ., το οποίο αναπτύσσεται σε υπόγειο, ισόγειο, πατάρι ισογείου, πρώτο και δεύτερο όροφο και σοφίτα. Ο σχεδιασμός προβλέπει την αποκατάσταση της αρχικής αρχιτεκτονικής μορφής του κτιρίου, παράλληλα με τις απαιτούμενες επεμβάσεις για τη στατική του ενίσχυση και την προσαρμογή του στις σύγχρονες προδιαγραφές λειτουργίας.

Στις βασικές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η στερέωση του φέροντος οργανισμού, η αποκατάσταση και συντήρηση των ιστορικών δομικών και αρχιτεκτονικών στοιχείων, η ενεργειακή αναβάθμιση, η εγκατάσταση σύγχρονων ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών και η εξασφάλιση αποτελεσματικής πυροπροστασίας. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προσβασιμότητα του κτιρίου από άτομα με αναπηρία, με την πρόβλεψη κατάλληλων διαμορφώσεων, ραμπών, αναβατορίων και συστημάτων σήμανσης.

Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να συνδυάσουν τις απαιτήσεις προστασίας του μνημείου με τις αυξημένες λειτουργικές ανάγκες ενός σύγχρονου αρχειακού και εκθεσιακού χώρου.

Πώς θα αξιοποιηθούν οι χώροι

Σύμφωνα με την ολοκληρωμένη μουσειογραφική μελέτη, τα βιβλιοστάσια θα εγκατασταθούν στο υπόγειο και στο νέο μεσοπάτωμα, επιλογή που υπαγορεύεται από τις αυξημένες απαιτήσεις στατικής επάρκειας λόγω του βάρους των συλλογών. Στα υπόλοιπα επίπεδα προβλέπεται η δημιουργία αναγνωστηρίου, αιθουσών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, χώρων ψηφιακών συλλογών, διοικητικών υπηρεσιών και βοηθητικών εγκαταστάσεων.

Παράλληλα, σχεδιάζεται μόνιμη έκθεση, η οποία θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη Βιβλιοθήκη και το Αρχείο, αποτελώντας προπομπό της μεγαλύτερης έκθεσης του Θεατρικού Μουσείου που προγραμματίζεται στο συγκρότημα της Πειραιώς 260.

Η επανάχρηση του ακινήτου προϋποθέτει επίσης την εγκατάσταση κατάλληλου ψηφιακού εξοπλισμού για την εξυπηρέτηση ερευνητών και επισκεπτών, καθώς και την παρουσίαση του αρχειακού υλικού.

Ένα ακίνητο με ιστορία δύο αιώνων

Η οικία Σούτσου αποτελεί μέρος του ιστορικού αρχιτεκτονικού μετώπου της οδού Σταδίου, ενός από τους σημαντικότερους εμπορικούς άξονες της Αθήνας από τα μέσα του 19ου αιώνα. Το ακίνητο ανήκει στο κληροδότημα του Αλέξανδρου Σούτσου, το οποίο διαχειρίζεται η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου.

Οι διαδοχικές μετατροπές του κτιρίου για εμπορική χρήση είχαν προκαλέσει σημαντικά προβλήματα στη στατική του επάρκεια. Η εμπορική δραστηριότητα εγκαταλείφθηκε οριστικά το 2012, ενώ οι ζημιές που ακολούθησαν από τον σεισμό του 2018 και την πυρκαγιά του Μαΐου 2020 επιδείνωσαν την κατάστασή του.

Η διαδικασία αποκατάστασης είχε ξεκινήσει σε επίπεδο μελετών αρκετά χρόνια νωρίτερα. Το Υπουργείο Πολιτισμού χρηματοδότησε με 1,3 εκατ. ευρώ την εκπόνηση της μελέτης αποκατάστασης, ενώ το 2026 ολοκληρώθηκε και η μουσειογραφική μελέτη για τη νέα χρήση του ακινήτου.