Ολοκληρώθηκαν οι προμελέτες για την αποκατάσταση και επανάχρηση της πρώην Ζυθοποιίας ΦΙΞ

Οι προμελέτες αφορούν την αποκατάσταση και επανάχρηση της κτηριακής ενότητας, καθώς και τη συντήρηση των δομικών υλικών, των αξιόλογων διακοσμητικών και αρχιτεκτονικών στοιχείων και του ιστορικού μηχανολογικού εξοπλισμού.

Το βιομηχανικό συγκρότημα στη δυτική είσοδο της Θεσσαλονίκης αποτελεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο και ιδιοκτησία του υπουργείου Πολιτισμού, μετά την εξαγορά του έναντι 8,2 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι η ένταξή του στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της πόλης, με τη φιλοξενία χρήσεων του MOMus, της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης και του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης.

Τι προβλέπουν οι προμελέτες

Το Σ2 αποτελεί σύνθετο βιομηχανικό σύνολο, το οποίο αναπτύχθηκε σταδιακά γύρω από τον αρχικό πυρήνα του οινοπνευματοποιείου Μισραχή, Αλλατίνι και Φερνάντεζ.

Τα παλαιότερα κτήρια αποτελούν πρώιμο δείγμα brick expressionism, με λιτή μορφολογία, ενώ οι επιμέρους όγκοι οργανώνονται γύρω από ψηλές πυργοειδείς κατασκευές. Η ιδιαίτερα σύνθετη εσωτερική διάταξη αντανακλά τις διαφορετικές φάσεις παραγωγής βύνης και ζύθου, αλλά και την ανάγκη κατακόρυφης ανάπτυξης των αποθηκευτικών και μηχανολογικών εγκαταστάσεων.

Ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και ιστορική σημασία έχουν το λεβητοστάσιο και το ζυθοβραστήριο, όπου παραγόταν το ζυθογλεύκος. Ο χώρος διατηρεί ιδιαίτερο μορφολογικό και διακοσμητικό χαρακτήρα, παραπέμποντας στις γερμανικές και γαλλικές brasseries του 19ου αιώνα.

Οι προμελέτες, οι οποίες περιλαμβάνουν αρχιτεκτονική, στατική, ηλεκτρομηχανολογική μελέτη και μελέτη συντήρησης, προβλέπουν:

• αποκατάσταση του ιστορικού κελύφους,
• διατήρηση και αποκατάσταση του διατηρητέου μηχανολογικού εξοπλισμού,
• επισκευή και ανακατασκευή των τμημάτων που έχουν καταρρεύσει,
• ανάδειξη των αξιόλογων αρχιτεκτονικών και βιομηχανικών στοιχείων,
• ένταξη νέων ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων για την υποστήριξη των νέων χρήσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζυθοβραστήριο, στους κτιστούς φούρνους και στον ιστορικό μηχανολογικό εξοπλισμό, τα οποία εντάσσονται στη νέα λειτουργία του κτηρίου, διατηρώντας παράλληλα τη μνήμη και την αναγνωσιμότητα της αρχικής χρήσης του ως ζυθοποιείου.

Περιορισμένες επεμβάσεις στο ιστορικό κέλυφος

Οι νέες εγκαταστάσεις κλιματισμού, αερισμού, ηλεκτροδότησης και πυροπροστασίας σχεδιάζεται να ενταχθούν με τρόπο που θα περιορίζει στο ελάχιστο τις επεμβάσεις στα ιστορικά κελύφη και δεν θα αλλοιώνει τις κύριες όψεις του μνημείου. Παράλληλα, προβλέπεται η εξασφάλιση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία.

Βασική αρχή των προμελετών είναι η διατήρηση και αποκατάσταση του συνόλου των ιστορικών κελυφών, σε συνδυασμό με την ένταξη νέων λειτουργιών που θα ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των πολιτιστικών οργανισμών.

Από το 1882 έως την επανάχρηση

Το συγκρότημα της πρώην Ζυθοποιίας ΦΙΞ αποτελεί το μεγαλύτερο βιομηχανικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, περιλαμβάνοντας κτήρια διαφορετικών περιόδων και αρχιτεκτονικών και κατασκευαστικών χαρακτηριστικών.

Η ιστορία του ξεκινά το 1882, με την ίδρυση του οινοπνευματοποιείου «Όλυμπος – Allatini Freres». Το 1892 μετατράπηκε σε ζυθοποιείο και το 1927 πέρασε στην αθηναϊκή εταιρεία «Κάρολος Φιξ ΑΕ».

Το συγκρότημα επεκτάθηκε σταδιακά και λειτούργησε έως το 1983, όταν εγκαταλείφθηκε μετά την πτώχευση της εταιρείας. Το 1992 χαρακτηρίστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού ιστορικό διατηρητέο μνημείο, μαζί με τον εξοπλισμό του, ως σημαντικό τεκμήριο της βιομηχανικής, αρχιτεκτονικής και οικονομικής ιστορίας της Θεσσαλονίκης.

Μετά από δεκαετίες εγκατάλειψης και σημαντικές φθορές, το 2025 το ανατολικό τμήμα του συγκροτήματος, Σ2, μαζί με τον διατηρητέο εξοπλισμό του, εξαγοράστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού έναντι 8,2 εκατ. ευρώ. Η έκταση του τμήματος ανέρχεται σε περίπου 6.900 τ.μ., ενώ τα διατηρητέα κτήρια διαθέτουν συνολική επιφάνεια 7.715,90 τ.μ.