Τρεις προσφορές για νέες σεισμικές έρευνες σε Ιόνιο και Κρήτη

Η προθεσμία υποβολής προσφορών ολοκληρώθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) αναμένεται να συγκροτήσει επιτροπή για την αξιολόγηση των προτάσεων.

Η διαδικασία είχε ξεκινήσει στις 28 Ιανουαρίου 2026, όταν η PGS Exploration (UK) Ltd. υπέβαλε αίτημα για τη χορήγηση άδειας αναζήτησης με αντικείμενο την απόκτηση και επεξεργασία σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης.

Ακολούθησε η έκδοση της διεθνούς δημόσιας πρόσκλησης της ΕΔΕΥΕΠ στις 6 Μαΐου 2026, η σχετική υπουργική απόφαση τον Ιούνιο και η δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 11 Αυγούστου 2026, από την οποία άρχισε να μετρά η προθεσμία των 90 ημερών για την υποβολή προσφορών.

Οκτώ θαλάσσιες ενότητες στο επίκεντρο

Ο διαγωνισμός αφορά τη χορήγηση αδειών για την πρόσκτηση και επεξεργασία σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης (non-exclusive seismic data) σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας.

Η γεωγραφική περιοχή περιλαμβάνει οκτώ ενότητες, μεταξύ των οποίων οι περιοχές Νότια της Κρήτης 1, Νότια της Κρήτης 2 και Νοτιοδυτικά της Κρήτης.

Οι ενδιαφερόμενες εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν προτάσεις για το σύνολο ή μέρος των περιοχών, με προγράμματα δισδιάστατων (2D) ή τρισδιάστατων (3D) σεισμικών ερευνών.

Η διαδικασία δεν αφορά την παραχώρηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, αλλά την παραγωγή γεωφυσικών δεδομένων που θα μπορούν να διατίθενται σε περισσότερους ενδιαφερόμενους επενδυτές.

Στο συγκεκριμένο μοντέλο, οι εξειδικευμένες εταιρείες αναλαμβάνουν την απόκτηση, επεξεργασία και εμπορική διάθεση των δεδομένων, επιτρέποντας στις ενεργειακές επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε πληροφορίες για το υπέδαφος χωρίς να χρηματοδοτήσουν εξ ολοκλήρου ένα ανεξάρτητο πρόγραμμα σεισμικών ερευνών.

Η δημιουργία νέων δεδομένων θεωρείται σημαντική τόσο για τις περιοχές στις οποίες έχουν ήδη παραχωρηθεί δικαιώματα έρευνας όσο και για εκείνες που παραμένουν διαθέσιμες για μελλοντικούς διαγωνισμούς.

Από τις έρευνες του 2012 στον νέο κύκλο χαρτογράφησης

Η συστηματική χαρτογράφηση των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών ξεκίνησε περισσότερο από μία δεκαετία πριν. Το 2012 πραγματοποιήθηκε εκτεταμένο πρόγραμμα δισδιάστατων σεισμικών ερευνών στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης, με στόχο τη δημιουργία βάσης γεωφυσικών δεδομένων για την προσέλκυση διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών.

Τα αποτελέσματα αξιοποιήθηκαν για την προετοιμασία επόμενων διαγωνισμών παραχώρησης δικαιωμάτων έρευνας και για την αξιολόγηση των γεωλογικών προοπτικών της χώρας. Ακολούθησαν νέες παραχωρήσεις και ερευνητικά προγράμματα σε επιλεγμένες θαλάσσιες περιοχές, με τη συμμετοχή διεθνών ενεργειακών ομίλων.

Η νέα διαδικασία επιχειρεί να διευρύνει τη διαθέσιμη γεωλογική πληροφορία, αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες καταγραφής και επεξεργασίας δεδομένων.

Σε αντίθεση με τις ερευνητικές εργασίες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο συγκεκριμένων συμβάσεων παραχώρησης, τα δεδομένα μη αποκλειστικής χρήσης μπορούν να αξιοποιηθούν από περισσότερες εταιρείες, διευρύνοντας τη δυνατότητα πρόσβασης στην ελληνική αγορά υδρογονανθράκων.

Το οικονομικό αντικείμενο των ερευνών

Το οικονομικό μοντέλο των σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης διαφοροποιείται από τις συμβατικές αναθέσεις γεωφυσικών ερευνών. Οι εταιρείες που αποκτούν τις σχετικές άδειες μπορούν να αναπτύσσουν προγράμματα καταγραφής και επεξεργασίας δεδομένων και να διαθέτουν τα αποτελέσματά τους σε ενδιαφερόμενες ενεργειακές επιχειρήσεις.

Η εμπορική αξία των δεδομένων εξαρτάται από την έκταση των ερευνών, την ποιότητα της απεικόνισης, το γεωλογικό ενδιαφέρον των περιοχών και τη ζήτηση από πιθανούς επενδυτές. Η διαδικασία μπορεί να περιορίσει το αρχικό κόστος γεωλογικής αξιολόγησης για τις πετρελαϊκές εταιρείες, χωρίς ωστόσο να υποκαθιστά τις επενδύσεις που απαιτούνται για τις ερευνητικές γεωτρήσεις.

Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί η οικονομική αξία των τριών προσφορών ούτε το συνολικό ύψος των επενδύσεων που θα απαιτηθούν για τα προτεινόμενα προγράμματα.

Η αξιολόγηση των τριών προσφορών

Μετά την ολοκλήρωση της προθεσμίας υποβολής, η ΕΔΕΥΕΠ θα συγκροτήσει, με απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου, Επιτροπή Αξιολόγησης. Η επιτροπή θα αναλάβει την αποσφράγιση και εξέταση των προσφορών βάσει των τεχνικών και οικονομικών κριτηρίων της πρόσκλησης. Στη συνέχεια, η ΕΔΕΥΕΠ θα υποβάλει σχετική εισήγηση στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Η προκήρυξη προβλέπει τη δυνατότητα χορήγησης μίας ή περισσότερων αδειών, ανάλογα με την αξιολόγηση των προτάσεων.

Δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί οι εταιρείες που συμμετείχαν στον διαγωνισμό ούτε έχει διευκρινιστεί εάν οι τρεις προσφορές αφορούν διαφορετικές γεωγραφικές ενότητες ή ανταγωνιστικές προτάσεις για τις ίδιες περιοχές. Επίσης, δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα έναρξης των νέων σεισμικών καταγραφών.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε τη συμμετοχή τριών διεθνών εταιρειών ένδειξη εμπιστοσύνης στις προοπτικές της χώρας, σημειώνοντας ότι το ενδιαφέρον για τον ελληνικό τομέα υδρογονανθράκων επεκτείνεται πέρα από τους πετρελαϊκούς ομίλους που δραστηριοποιούνται ήδη στην Ελλάδα.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Αριστοφάνης Στεφάτος υπογράμμισε ότι η απόκτηση και επεξεργασία νέων δεδομένων θα συμβάλει στη δημιουργία πληρέστερης βάσης γεωλογικής πληροφόρησης για τις παραχωρημένες και μη παραχωρημένες θαλάσσιες περιοχές.

Η ολοκλήρωση του διαγωνισμού αποτελεί ένα ακόμη βήμα στη διαδικασία αξιολόγησης των ενεργειακών πόρων της χώρας. Η επενδυτική του σημασία θα εξαρτηθεί από το εύρος των προγραμμάτων που τελικά θα εγκριθούν, την ποιότητα των δεδομένων που θα παραχθούν και το ενδιαφέρον που θα εκδηλωθεί για τις επόμενες φάσεις έρευνας.