Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος, αναφέρθηκε στον συνδυασμό γεωπολιτικών κινδύνων, στην αυξανόμενη ένταση στις σχέσεις Ευρώπης–ΗΠΑ, καθώς και στην κρίση θεσμών, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες. Για την Ελλάδα, αναγνώρισε ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της οικονομίας, ωστόσο υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω «θωράκισης» ενόψει των δυσκολιών που αναπόφευκτα θα προκύψουν, κάνοντας λόγο για σημάδια κόπωσης και για επιτακτική ανάγκη επιτάχυνσης μεταρρυθμίσεων σε οικονομικό και θεσμικό επίπεδο.
Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, τόνισε ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να διατηρήσει και να ενισχύσει τη σημερινή θετική της πορεία μόνο με αύξηση των επενδύσεων σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο. Όπως επισήμανε, οι δομικές τομές στη λειτουργία του κράτους και των αγορών, καθώς και η ενίσχυση κρίσιμων υποδομών, αποτελούν αναγκαία συνθήκη, προειδοποιώντας ότι χωρίς αυτές η αναπτυξιακή δυναμική θα εξασθενίσει.
Μακροοικονομικές προβλέψεις
Το ΙΟΒΕ διατηρεί αμετάβλητη την εκτίμησή του για ρυθμό ανάπτυξης 2,2% το 2026, στηριζόμενο σε ενισχυμένες επενδύσεις και ανθεκτική ιδιωτική κατανάλωση. Η απασχόληση αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω, ενώ το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 8,9% το 2025 και στο 8,6% το 2026. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να κινηθεί σε ηπιότερη ανοδική τροχιά, με ρυθμό περίπου 2,4% το 2026, κυρίως λόγω της καταναλωτικής ζήτησης. Ωστόσο, η αβεβαιότητα γύρω από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την ισοτιμία του ευρώ δημιουργεί τόσο ανοδικούς όσο και καθοδικούς κινδύνους για την πρόβλεψη.
Στο χρηματοπιστωτικό σύστημα καταγράφονται θετικές τάσεις, όπως η πιστωτική επέκταση προς τα νοικοκυριά και η οριακή αύξηση του στεγαστικού χαρτοφυλακίου για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια συρρίκνωσης. Παράλληλα, βελτιώθηκε η πρόσβαση των τραπεζών στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων, ενώ το κόστος δημόσιου και ιδιωτικού δανεισμού παραμένει σε σχετικά χαμηλά επίπεδα.
Στον αντίποδα, παραμένει αδύναμη η ζήτηση για στεγαστική πίστη, υψηλή η έκθεση των τραπεζών σε κρατικά ομόλογα, ενώ το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων εκτός τραπεζικών ισολογισμών εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση.
Επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις στο επίκεντρο
Σύμφωνα με τον κ. Βέττα, η ελληνική οικονομία είναι σήμερα πιο ανθεκτική σε σχέση με το παρελθόν και το Ταμείο Ανάκαμψης θα συνεχίσει να στηρίζει τη δυναμική και την επόμενη διετία. Ωστόσο, δεν επαρκεί από μόνο του για το αναγκαίο επενδυτικό άλμα, καθώς παραμένουν χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως η χαμηλή παραγωγικότητα και το υψηλό εξωτερικό έλλειμμα. Παράλληλα, τα νοικοκυριά συνεχίζουν να πιέζονται, καθώς ο πληθωρισμός διαβρώνει τα πραγματικά εισοδήματα και περιορίζει την αποταμίευση, παρά τη βελτίωση σε απασχόληση και μισθούς.
Το ΙΟΒΕ υπογραμμίζει ως βασικές προτεραιότητες πολιτικής τη μείωση γραφειοκρατικών και ρυθμιστικών εμποδίων, την ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, την αναπροσαρμογή φορολογικών προτεραιοτήτων, καθώς και την ενίσχυση της εκπαίδευσης, της έρευνας και της καινοτομίας, ως κρίσιμους παράγοντες για τη διατήρηση βιώσιμης ανάπτυξης.
