Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΕΔΔΗΕ, οι παράνομες πρακτικές κοστίζουν σε ετήσια βάση πάνω από 450 εκατ. ευρώ, ποσό που μετακυλίεται τελικά στους συνεπείς καταναλωτές, αυξάνοντας τον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος κατά περίπου 60 ευρώ τον χρόνο κατά μέσο όρο.
Η ρευματοκλοπή συνιστά ποινικό αδίκημα και αφορά κάθε αυθαίρετη και δόλια επέμβαση σε εξοπλισμό ή εγκαταστάσεις του Δικτύου, με αποτέλεσμα την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας που είτε δεν καταγράφεται είτε δεν τιμολογείται. Μεταξύ των συνηθέστερων μορφών περιλαμβάνονται η αλλοίωση ή παράκαμψη του μετρητή, οι απευθείας συνδέσεις με το δίκτυο χωρίς μετρητική διάταξη, η αγκίστρωση σε εναέριες γραμμές, καθώς και η αυθαίρετη επανασύνδεση παροχών που έχουν διακοπεί.
Η παρατεταμένη οικονομική κρίση, σε συνδυασμό με την πανδημία και την ενεργειακή κρίση, λειτούργησαν ως καταλύτης για την αύξηση των περιστατικών ρευματοκλοπής. Το ποσοστό των απωλειών από περίπου 1,1% την περίοδο 2012–2013 ξεπέρασε το 4% το 2019, για να φτάσει στο 5,5% το 2023. Κατά την περίοδο της πανδημίας, οι περιορισμοί στη διενέργεια ελέγχων, σε συνδυασμό με την εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, ενίσχυσαν τα κίνητρα για παράνομες παρεμβάσεις.
Εντατικοποίηση ελέγχων και μετρήσιμα αποτελέσματα
Απέναντι σε αυτή την εικόνα, ο ΔΕΔΔΗΕ έχει προχωρήσει σε σημαντική ενίσχυση των ελεγκτικών του μηχανισμών. Μόνο το 2025 πραγματοποιήθηκαν πάνω από 50.000 τεχνικές επιθεωρήσεις, αυξημένες κατά 48% σε σχέση με το 2024, ενώ δημιουργήθηκε ειδική ομάδα έμπειρων στελεχών και εξειδικευμένο τμήμα στο τηλεφωνικό κέντρο για την ταχύτερη διαχείριση των υποθέσεων.
Οι έλεγχοι αποδίδουν, όπως αποτυπώνεται στη μείωση των απωλειών στο δίκτυο. Για την περίοδο 2024–2025, η συνολική εξοικονόμηση εκτιμάται έως και 200 εκατ. ευρώ, τόσο από τη μόνιμη μείωση των απωλειών όσο και από την αξιοποίηση των ποσών που προκύπτουν από τα πρόστιμα.
Σημειώνεται ότι ο ΔΕΔΔΗΕ δεν αποκομίζει οικονομικό όφελος από τα πρόστιμα ρευματοκλοπών. Τα σχετικά έσοδα κατευθύνονται σε ειδικούς λογαριασμούς, σύμφωνα με το ρυθμιστικό πλαίσιο, και λειτουργούν προς όφελος των συνεπών καταναλωτών, συμβάλλοντας στη συγκράτηση του τελικού κόστους χρεώσεων.
Τεχνητή νοημοσύνη και αλλαγές στη διαδικασία
Ο εντοπισμός των περιστατικών γίνεται πλέον μέσω τηλεμέτρησης, ανάλυσης δεδομένων με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, μηνιαίων καταμετρήσεων και επιτόπιων ελέγχων κατά τις εργασίες συντήρησης. Παράλληλα, λόγω του μεγάλου όγκου υποθέσεων, έχει τεθεί σε εφαρμογή σειρά διορθωτικών μέτρων για την αποφυγή λαθών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αναστολή αποστολής βεβαιώσεων για μικρές οικιακές παροχές, ο αναλυτικός επανέλεγχος όλων των ενστάσεων, καθώς και η σταδιακή επανεξέταση εντός του 2025 περίπου 15.000 βεβαιωμένων υποθέσεων που αφορούν χαμηλές οικιακές παροχές. Παράλληλα, εφαρμόζεται πανελλαδική αναστολή αποκοπής ηλεκτροδότησης λόγω οφειλής από ρευματοκλοπή στις συγκεκριμένες κατηγορίες, ενώ έχει θεσπιστεί πλήρως κεντρικοποιημένη διαχείριση όλων των σχετικών υποθέσεων.
Η αντιμετώπιση της ρευματοκλοπής παραμένει κρίσιμο ζητούμενο για τη βιωσιμότητα της αγοράς ενέργειας, με τις αρχές να επιδιώκουν την ισορροπία μεταξύ αυστηρών ελέγχων και διασφάλισης της διαφάνειας και της προστασίας των καταναλωτών.
