Ο λόγος για την αναγκαστική μετακίνηση της πόλης, η οποία είναι απαραίτητη λόγω της καθίζησης του εδάφους από την επέκταση του τεράστιου υπόγειου σιδηρομεταλλευτικού ορυχείου της εταιρείας LKAB. Η μεταφορά της πόλης, η οποία ξεκίνησε το 2004, αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2035.
Μια Πόλη Χτισμένη πάνω στα Ορυκτά
Η Κιρούνα ιδρύθηκε πριν από 125 χρόνια για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες των εξορυκτικών δραστηριοτήτων της κρατικής εταιρείας LKAB. Σήμερα, η πόλη αποτελεί το κέντρο της μεγαλύτερης υπόγειας εξόρυξης σιδηρομεταλλεύματος στον κόσμο και είναι στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η LKAB παρέχει το 80% του σιδηρομεταλλεύματος που εξορύσσεται στην ΕΕ. Πρόσφατα, η εταιρεία ανακάλυψε και ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα σπανίων γαιών στην Ευρώπη, γεγονός που ενισχύει τη θέση της στην εξόρυξη βασικών υλικών για τη «πράσινη μετάβαση».
Ωστόσο, η επέκταση του μεταλλείου της LKAB έχει προκαλέσει καθίζηση του εδάφους κάτω από την πόλη, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη μετακίνηση του συνόλου της Κιρούνα σε απόσταση περίπου 3 χιλιομέτρων από την αρχική της θέση.
Η Μετακίνηση της Εκκλησίας και των Κατοίκων
Η μετακίνηση της Κιρούνα κέντρισε την παγκόσμια προσοχή τον Αύγουστο του 2025, όταν η εμβληματική εκκλησία της Κιρούνα, η Kiruna Kyrka, μεταφέρθηκε ολόκληρη σε νέο σημείο, ώστε να προστατευθεί από τις επιπτώσεις του ορυχείου. Το έργο της μετακίνησης, που διήρκεσε δύο ημέρες και χρησιμοποιήθηκαν ειδικά ρυμουλκούμενα για την μεταφορά των 672 τόνων του κτιρίου, αποτέλεσε ένα τεχνικό επίτευγμα.
Ωστόσο, η μετακίνηση της εκκλησίας ήταν μόνο η αρχή. Η εταιρεία LKAB έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα χρειαστεί να μετακινηθούν επιπλέον 6.000 άνθρωποι και 2.700 σπίτια στο πλαίσιο της επέκτασης του ορυχείου. Οι εκτιμήσεις για το κόστος αποζημιώσεων φτάνουν τα 22,5 δισεκατομμύρια SEK (περίπου 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια) τα επόμενα 10 χρόνια.
Πολιτικές και Περιβαλλοντικές Αντιφάσεις
Η μετακίνηση της Κιρούνα δεν είναι χωρίς προκλήσεις. Η διαδικασία αυτή έχει προκαλέσει πολιτικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες. Ο δήμος της Κιρούνα αντιμετωπίζει σημαντική έλλειψη γης για την ανέγερση νέων κατοικιών, καθώς η πλειονότητα της γης πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο ανήκει στο κράτος. Επιπλέον, οι εξορυκτικές δραστηριότητες προκαλούν τριβές με τους ιθαγενείς Σάμι, λόγω των συνεπειών στις πρακτικές εκτροφής ταράνδων και στις παραδοσιακές τους δραστηριότητες.
Η Τζένι Σιόχολμ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, υπογραμμίζει τις δυσκολίες στην εξισορρόπηση της εξόρυξης φυσικών πόρων με τη διατήρηση της τοπικής κουλτούρας και των παραδόσεων. «Το θέμα είναι να βρούμε μια ισορροπία ανάμεσα στην εξόρυξη και τη βιωσιμότητα της κοινότητας», δήλωσε.
Η μετακίνηση της Κιρούνα είναι σίγουρα μια από τις πιο φιλόδοξες και περίπλοκες αστικές μεταρρυθμίσεις της σύγχρονης εποχής. Αν και το έργο φέρει μεγάλες προκλήσεις, αποτελεί ταυτόχρονα μια ευκαιρία για την περιοχή, την Σουηδία και την Ευρώπη να εξασφαλίσουν μια βιώσιμη και στρατηγική πηγή πρώτων υλών για το μέλλον.
