Τις βασικές προβλέψεις του σχεδίου νόμου για μείωση της γραφειοκρατίας καθώς και ρυθμίσεις για την προστασία της ακίνητης ιδιοκτησίας και τη διευκόλυνση μεταβιβάσεων και κληρονομιών παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης
Όπως ανέφερε ο κ Χατζηδάκης το νομοσχέδιο που τίθεται σε διαβούλευση φιλοδοξεί να απλοποιήσει ουσιαστικά τις σχέσεις των πολιτών με το Δημόσιο, δίνοντας έμφαση και σε χρόνιες δυσλειτουργίες που αφορούν τα ακίνητα και τις συναλλαγές γύρω από αυτά.
Στο πλαίσιο αυτό, από τις 14 παρεμβάσεις που εγκρίθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο, ιδιαίτερη σημασία για τα ακίνητα έχουν οι εξής:
Απλοποίηση δικαιολογητικών: Καταργείται η υποχρέωση προσκόμισης πλήθους εγγράφων (μεταξύ αυτών και κτηματολογικών πιστοποιητικών) και αντικαθίσταται από υπεύθυνη δήλωση για στοιχεία που ήδη διαθέτει το Δημόσιο, επιταχύνοντας πράξεις που σχετίζονται με ακίνητη περιουσία.
Αντί να προσκομίζουν δικαιολογητικά, για πληροφορίες που ήδη διαθέτει το Δημόσιο (π.χ. για προσωπικές ή περιουσιακές πληροφορίες ή ειδική προσωπική κατάσταση), οι πολίτες θα υπογράφουν γραπτά ή ψηφιακά υπεύθυνες δηλώσεις. Ήδη αντλούνται µέσω διαλειτουργικότητας 2 από τα 30 πιο συνηθισμένα δικαιολογητικά (πιστοποιητικά γέννησης και οικογενειακής κατάστασης). Στο εξής δεν θα προσκομίζονται επιπλέον: ληξιαρχική πράξη γάμου, γέννησης, θανάτου, πτυχία, αντίγραφο πιστοποιητικού εγγυτέρων συγγενών, διάφορα Κτηματολογικά πιστοποιητικά, πιστοποιητικό ιθαγένειας κ.α. Με την υποβολή της υπεύθυνης δήλωσης, η διοικητική πράξη θα εκδίδεται αμέσως αν δεν είναι προδήλως αβάσιμη. Μετά την έκδοση της διοικητικής πράξης, η αρµόδια αρχή θα ελέγχει την ακρίβεια της υπεύθυνης δήλωσης εντός 6 µηνών κι αν διαπιστώσει ότι είναι ανακριβής, τότε θα ανακαλεί τη διοικητική πράξη και θα επιβάλλει ειδικές, διοικητικές και ποινικές, αυστηρότερες κυρώσεις για τις συγκεκριμένες ανακριβείς δηλώσεις, ανάλογες με το με το όφελος που επεδίωξε να αποκομίσει εκείνος που υπέβαλε την ψευδή δήλωση. Η δυνατότητα υποβολής υπεύθυνης δήλωσης δεν θα ισχύει για όσους έχουν καταδικαστεί στο παρελθόν για ψευδή δήλωση (ο έλεγχος θα γίνεται µέσω του Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας και της διασύνδεσης µε το Ποινικό Μητρώο). Επισημαίνεται ότι η υπεύθυνη δήλωση θα αφορά πληροφορίες που ήδη διαθέτει το Δημόσιο και δεν θα υποκαθιστά βεβαιώσεις, άδειες κλπ.
Αποχή του Δημοσίου, υπό προϋποθέσεις, από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών. Κτηματικές Υπηρεσίες σήμερα διεκδικούν δικαστικά ακίνητα πολιτών χωρίς τίτλο ή επικαλούμενες ότι ήταν κρατικά επί Τουρκοκρατίας. Οι διεκδικήσεις αυτές παύουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που απηχούν τη σχετική νομολογία του Αρείου Πάγου και την αυτονόητη προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Συγκεκριμένα το Δημόσιο δεν θα διεκδικεί ακίνητα στις περιπτώσεις που: – Οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοί τους έχουν ακίνητο µετεγγραµµένο µέχρι το 1975. – Οι ιδιώτες έχουν εγκατασταθεί κατόπιν υπόδειξης δηµόσιας αρχής (πρόσφυγες). – Διαθέτουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που έχει εκδώσει η Διοίκηση. Σημειώνεται ότι από τη ρύθμιση εξαιρούνται κοινόχρηστα ακίνητα, αιγιαλοί, αρχαιολογικοί χώροι ενώ δεν επηρεάζεται επίσης η εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας.
Επέκταση του «μοντέλου ΕΦΚΑ»: Μοντέλο ΕΦΚΑ στις συναλλαγές με το Δημόσιο. Εκθέσεις, αυτοψίες, βεβαιώσεις και βεβαιώσεις που εκδίδονται σήμερα από τις υπηρεσίες του Δημοσίου, με αποτέλεσμα να υπάρχουν καθυστερήσεις, θα μπορούν να εκδίδονται από πιστοποιημένους επαγγελματίες. Το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται ήδη στον ΕΦΚΑ για την επιτάχυνση της έκδοσης συντάξεων αλλά και σε μια σειρά από διαδικασίες του δημοσίου (πχ, πολεοδομίες, Κτηματολόγιο, Πρωτοδικεία). Με τη νέα ρύθμιση θα μπορεί να επεκταθεί µε Υπουργικές Αποφάσεις σε περισσότερους τομείς όπως π.χ. στην υποβολή αιτήσεων για αγροτικές επιδοτήσεις.
Ενίσχυση του ρόλου των συμβολαιογράφων ως one-stop shop Αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων και λειτουργία τους ως one-stop shop. Οι συμβολαιογράφοι ήδη διεκπεραιώνουν μια σειρά από εργασίες, πέρα από τη σύνταξη του συμβολαίου, όπως η έκδοση φορολογικής / ασφαλιστικής ενημερότητας και η αίτηση για εγγραφή στο Κτηματολόγιο. Στο εξής αποκτούν διασύνδεση με το ΤΕΕ για την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και την ΑΑΔΕ για την περιπτώσεις απαλλαγής φόρου, θα υποβάλλουν τις δηλώσεις φόρου µμεταβίβασης και θα καταβάλλουν τα αντίστοιχα ποσά. Τα διάφορά έξοδα και η αμοιβή για την κατάρτιση του συμβολαίου θα καταβάλλονται σε ειδικό, ακατάσχετο λογαριασμό, από τον οποίο οι συμβολαιογράφοι θα κάνουν τις πληρωμές, με ανάλογη αύξηση της αμοιβής τους για τις πρόσθετες υπηρεσίες που θα παρέχουν. Με την εφαρμογή της ρύθμισης οι συμβαλλόμενοι θα παρίστανται μόνο για την υπογραφή του συμβολαίου.
Κατάργηση υποχρεωτικού τοπογραφικού Κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου με επικυρωμένη πράξη εφαρμογής. Εφόσον το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με κυρωμένη και μετεγγραμμένη πράξη εφαρμογής και κτηματολόγιο σε λειτουργία, είναι περιττό να συνταχθεί τοπογραφικό διάγραμμα από ιδιώτη μηχανικό, διότι το κτηματολογικό φύλλο έχει και τοπογραφικό διάγραμμα, ενώ οι όροι δόμησης και τα λοιπά κρίσιμα στοιχεία για κτίρια προκύπτουν από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου
Διευκόλυνση στην πληρωμή φόρου κληρονομίας Δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομίας κατά τη μεταβίβαση του κληρονομιαίου ακινήτου. Σήμερα όσοι αδυνατούν να πληρώσουν τον φόρο κληρονομίας, δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους. Με τη νέα ρύθμιση ο φόρος θα μπορεί να πληρώνεται από το τίμημα της μεταβίβασης.
Απελευθέρωση μεταβίβασης κατασχεμένων ακινήτων Δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου. Η ΑΑΔΕ θα μπορεί να απελευθερώνει τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου, με την προϋπόθεση ότι ένα ποσοστό του τιμήματος (το οποίο θα ορίζει η ΑΑΔΕ με βάση το ποσό της οφειλής και το ποσό που εισπράττεται από τη μεταβίβαση) θα παρακρατείται και θα αποδίδεται από τον Συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ.