Στη συζήτηση, στην οποία συμμετείχαν επίσης η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός και ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, η πρόεδρος του ΙΤΕΠ έστειλε σαφές μήνυμα ότι το ζήτημα της βιώσιμης ανάπτυξης δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά στρατηγική αναγκαιότητα για το ελληνικό τουριστικό προϊόν.
Όπως ανέφερε, πρόσφατη έρευνα του ΙΤΕΠ καταγράφει ότι σημαντικό μέρος του ελληνικού ξενοδοχειακού κλάδου έχει ήδη αντιληφθεί την ανάγκη αυτής της μετάβασης, αναγνωρίζοντας ότι η βιωσιμότητα αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας.
«Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν αντέχουμε να επενδύσουμε στη βιωσιμότητα. Το ερώτημα είναι αν αντέχουμε να μην το κάνουμε», σημείωσε χαρακτηριστικά η κα Τετράδη, επισημαίνοντας ότι οι διεθνείς τουριστικές αγορές μεταβάλλονται με ταχείς ρυθμούς, καθώς επενδυτές, ταξιδιωτικοί οργανισμοί και επισκέπτες αξιολογούν ολοένα και περισσότερο τη βιωσιμότητα ενός προορισμού ως βασικό κριτήριο επιλογής.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η περαιτέρω ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στο παραδοσιακό μοντέλο «ήλιος και θάλασσα», ιδιαίτερα σε μια αγορά που παραμένει εποχική και συγκεντρωμένη γεωγραφικά.
«Η αναβάθμιση της εμπειρίας του επισκέπτη θα προέλθει από την ποιότητα, την αξιοπιστία, την αυθεντικότητα και την ανθεκτικότητα του τουριστικού προϊόντος», ανέφερε.
Επενδύσεις άνω του €1 δισ. και αυξανόμενο ενδιαφέρον για πράσινη ανάπτυξη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που παρέθεσε για τις επενδύσεις στον ξενοδοχειακό κλάδο. Σύμφωνα με την ίδια, οι ετήσιες επενδύσεις ανακαίνισης στις τουριστικές μονάδες ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ, ενώ περίπου το 20% αυτών αφορά δράσεις σχετικές με την πράσινη ανάπτυξη και τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος.
Τα στοιχεία αυτά, σύμφωνα με το ΙΤΕΠ, καταδεικνύουν ότι υπάρχει έντονη διάθεση από τις επιχειρήσεις να κινηθούν προς πιο βιώσιες πρακτικές. Ωστόσο, κρίσιμο θεωρείται και το πλαίσιο υποστήριξης από την Πολιτεία, μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, επενδυτικών κινήτρων, επιδοτούμενων προγραμμάτων και τεχνικής υποστήριξης.
Η κα Τετράδη αναγνώρισε παράλληλα τη συμβολή του Υπουργείου Τουρισμού, σημειώνοντας ότι αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα όχι ως υποχρέωση συμμόρφωσης αλλά ως εργαλείο αναβάθμισης του συνολικού τουριστικού προϊόντος.
Υπερτουρισμός: «Η Ελλάδα δεν υποφέρει, αλλά χρειάζεται σχεδιασμό»
Ξεχωριστό κεφάλαιο στη συζήτηση αποτέλεσε το ζήτημα του υπερτουρισμού, ένα θέμα που απασχολεί ολοένα περισσότερο τις ευρωπαϊκές πόλεις και τουριστικούς προορισμούς.
Η πρόεδρος του ΙΤΕΠ ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα συνολικά δεν αντιμετωπίζει φαινόμενα υπερτουρισμού, ωστόσο προειδοποίησε ότι υπάρχουν ενδείξεις πίεσης σε συγκεκριμένες περιοχές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου, η ταχεία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb ασκεί πρόσθετες πιέσεις στις υποδομές και επηρεάζει δείκτες φέρουσας ικανότητας, χωρίς αυτό να αποτυπώνεται πάντα στον αναπτυξιακό σχεδιασμό.
Όπως σημείωσε, η βραχυχρόνια μίσθωση αποτελεί πλέον οργανικό τμήμα της τουριστικής οικονομίας και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να λειτουργεί υπό ισότιμους κανόνες όσον αφορά τη φορολογία, την ασφάλεια, την υγιεινή και τον χωροταξικό σχεδιασμό.
Οι υποδομές στο επίκεντρο της βιώσιμης ανάπτυξης
Η κα Τετράδη ανέφερε ότι το ΙΤΕΠ έχει ήδη αναπτύξει μελέτες φέρουσας ικανότητας για την Αθήνα, εξετάζοντας παραμέτρους που υπερβαίνουν τις αφίξεις επισκεπτών, όπως η πυκνότητα κλινών, οι μεταφορές, η διαχείριση υδάτων και απορριμμάτων, η πίεση στην κατοικία και συνολικά η ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Όπως υπογράμμισε, η τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι βιώσιμη όταν εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις σε βασικές υποδομές.
«Ένας προορισμός είναι πραγματικά ελκυστικός όταν είναι πρώτα βιώσιμος για τους κατοίκους του», σημείωσε, καταλήγοντας ότι η ποιότητα ζωής των πολιτών συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της τουριστικής εμπειρίας. Το ΙΤΕΠ προτείνει τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού παρακολούθησης της βιωσιμότητας των προορισμών μέσω ετήσιων δεικτών ανά περιοχή, ώστε να υποστηριχθεί ένας πιο στοχευμένος και μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για τον ελληνικό τουρισμό.
