Ανοίγει ο δρόμος για δάνεια έως και €5 δισ.

Σε νέα εποχή εισέρχεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ) μετά την ολοκλήρωση της Αξιολόγησης κατά Πυλώνες (Pillar Assessment) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 15 Ιουλίου. Η εξέλιξη ανοίγει τον δρόμο για περισσότερα και φθηνότερα δάνεια, διευρυμένες εγγυήσεις και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες αλλά και νοικοκυριά.

Η σημασία της εξέλιξης, ωστόσο, είναι μεγαλύτερη από τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών προϊόντων. Με την πιστοποίηση, η ΕΑΤ αποκτά τη δυνατότητα να λειτουργεί ως πιστοποιημένος εταίρος υλοποίησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων, διευρύνοντας σημαντικά τον ρόλο της στο ελληνικό χρηματοδοτικό οικοσύστημα.

Με άλλα λόγια, από ένα εθνικό εργαλείο στήριξης κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η ΕΑΤ μετατρέπεται σε έναν ευρύτερο αναπτυξιακό μηχανισμό, ο οποίος θα μπορεί να αξιοποιεί απευθείας ευρωπαϊκούς πόρους και να τους διοχετεύει στην ελληνική οικονομία.

Η «προίκα» των 2 δισ. ευρώ

Το πρώτο μεγάλο στοίχημα αφορά περίπου 2 δισ. ευρώ αδιάθετων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Η ΕΑΤ δεν θα περιοριστεί, όμως, στη διάθεση των συγκεκριμένων κεφαλαίων. Μέσω της μόχλευσης, μπορεί να κινητοποιήσει πολλαπλάσια κεφάλαια από το τραπεζικό σύστημα.

Με βάση την έως τώρα εμπειρία, η ΕΑΤ αυξάνει κατά μέσο όρο περίπου 2,7 φορές τους πόρους που διαχειρίζεται. Έτσι, τα 2 δισ. ευρώ μπορούν να οδηγήσουν σε συνολική χρηματοδοτική δύναμη της τάξης των 5 έως 5,5 δισ. ευρώ, τα οποία θα κατευθυνθούν σε επιχειρήσεις και, σταδιακά, σε αγροτικές και άλλες παραγωγικές δραστηριότητες.

Το μοντέλο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς επιτρέπει την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων χωρίς αντίστοιχη ανάγκη για νέο δημόσιο δανεισμό.

Απευθείας πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια

Το Pillar Assessment αποτελεί ουσιαστικά το διαβατήριο της ΕΑΤ για να περάσει σε ένα διαφορετικό μοντέλο λειτουργίας.

Η διαδικασία προετοιμασίας και ελέγχων είχε ξεκινήσει από το 2022 και ολοκληρώθηκε με την έγκριση της αίτησης από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, DG GROW.

Μέχρι σήμερα, η αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων γινόταν κατά κύριο λόγο μέσω των κρατών-μελών και των Περιφερειών, με τους εθνικούς φορείς να αναλαμβάνουν την υλοποίηση των προγραμμάτων.

Με την πιστοποίηση, η ΕΑΤ αποκτά τη δυνατότητα να συνεργάζεται απευθείας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την άντληση και διαχείριση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ολοκληρώνεται ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τα χρηματοδοτικά εργαλεία της περιόδου 2028-2034.

Η ΕΑΤ αποκτά έτσι τη δυνατότητα να αποτελέσει έναν σταθερό χρηματοδοτικό μηχανισμό για την ελληνική οικονομία και μετά το τέλος του σημερινού κύκλου του Ταμείου Ανάκαμψης.

Νέο Ταμείο για τον αγροτικό τομέα

Μία από τις σημαντικότερες νέες κατευθύνσεις αφορά την αγροτική επιχειρηματικότητα.

Μετά την πιστοποίηση της ΕΑΤ, βρίσκεται υπό σχεδιασμό νέο Ταμείο που θα απευθύνεται στον πρωτογενή τομέα, συνδυάζοντας δάνεια και επιχορηγήσεις για αγρότες και αγροτικές επιχειρήσεις.

Η δημιουργία ενός τέτοιου εργαλείου μπορεί να καλύψει ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό, καθώς η πρόσβαση των μικρότερων αγροτικών επιχειρήσεων σε τραπεζικό δανεισμό εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση.

Παράλληλα, η ΕΑΤ αναμένεται να διευρύνει τη δραστηριότητά της σε τομείς που βρίσκονται στην καρδιά των ευρωπαϊκών αναπτυξιακών προτεραιοτήτων.

Ενέργεια, καινοτομία και προσιτή στέγη

Η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί έναν από τους βασικούς τομείς στους οποίους αναμένεται να κατευθυνθούν νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, καθώς η ενεργειακή αποδοτικότητα και η ανθεκτικότητα αποτελούν πλέον κρίσιμους παράγοντες ανταγωνιστικότητας για τις επιχειρήσεις.

Σημαντικός είναι και ο ρόλος της ΕΑΤ στην καινοτομία, με το Ταμείο Καινοτομίας να διαχειρίζεται ήδη πόρους ύψους 155 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, η εμπειρία από το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» ανοίγει τον δρόμο για νέα εργαλεία στον τομέα της προσιτής στέγης. Χιλιάδες νοικοκυριά ήρθαν για πρώτη φορά σε άμεση επαφή με την ΕΑΤ μέσω της διαδικασίας χρηματοδότησης για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.

Στο μέλλον, αντίστοιχα προγράμματα θα μπορούν να σχεδιάζονται και να χρηματοδοτούνται με ευρωπαϊκούς πόρους που θα αντλεί απευθείας η ΕΑΤ.