Ενέργεια: Η ανθεκτικότητα γίνεται ο νέος πυλώνας της πράσινης μετάβασης

Η υψηλότερη απόδοση, η μεγαλύτερη ευελιξία και η αξιόπιστη ενσωμάτωση νέων ενεργειακών πηγών αναδεικνύονται πλέον σε βασικές προϋποθέσεις για την ενεργειακή ασφάλεια του μέλλοντος.

Οπως αναφέρει η εταιρεία ABB σε αυτό το νέο περιβάλλον, αυτοματισμός, εξηλεκτρισμός και ψηφιοποίηση δεν λειτουργούν ως τρεις ξεχωριστοί μοχλοί, αλλά ως ένα ενιαίο σύστημα. Ο αυτοματισμός προσφέρει στους διαχειριστές τον έλεγχο σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας την αξιόπιστη και αποδοτική λειτουργία ολοένα πιο σύνθετων υποδομών. Ο εξηλεκτρισμός δημιουργεί τον δρόμο για την αξιοποίηση χαμηλότερου ανθρακικού αποτυπώματος πηγών ενέργειας, ενώ η ψηφιοποίηση ενισχύει την αποτελεσματικότητα και των δύο, μετατρέποντας τα λειτουργικά δεδομένα σε εργαλείο συνεχούς βελτιστοποίησης.

Καθώς τα ενεργειακά συστήματα γίνονται περισσότερο διασυνδεδεμένα και ταυτόχρονα πιο μεταβλητά, ο συντονισμός αυτών των τεχνολογιών αποκτά καθοριστική σημασία. Η ευελιξία και η δυνατότητα προσαρμογής σε πραγματικό χρόνο μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των υποδομών, ενώ παράλληλα υποστηρίζουν τη μείωση των εκπομπών.

Ενεργειακή ασφάλεια, κόστος και απανθρακοποίηση

Για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και κοινωνίες που εξαρτώνται από την απρόσκοπτη λειτουργία των ενεργειακών υποδομών, η συγκυρία δημιουργεί ταυτόχρονα επείγουσα ανάγκη και σημαντική ευκαιρία. Σύμφωνα πάντα με τα στελέχη της ABB η ενεργειακή ανθεκτικότητα συνδέεται πλέον άμεσα με τρεις κρίσιμους παράγοντες: αξιοπιστία, προσιτό κόστος και ευελιξία. Παράλληλα, τα συστήματα πρέπει να μπορούν να ενσωματώνουν ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες ανανεώσιμης και χαμηλών εκπομπών ενέργειας.

Ο εξηλεκτρισμός, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και η αποθήκευση ενέργειας αποτελούν βασικά εργαλεία όχι μόνο για την απανθρακοποίηση αλλά και για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.

Η τάση αυτή αποτυπώνεται και σε επίπεδο πολιτικής. Περισσότερες από 130 χώρες διαθέτουν πλέον πολιτικές που αφορούν τον εξηλεκτρισμό και την ενεργειακή αποδοτικότητα, ενώ οι επιχειρήσεις αυξάνουν τις επενδύσεις τους σε συστήματα χαμηλών εκπομπών, μεταξύ άλλων προκειμένου να περιορίσουν την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις των τιμών καυσίμων και να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες κανονιστικές απαιτήσεις.

Οι επενδύσεις χρειάζονται σταθερότητα

Η μετάβαση σε πιο ανθεκτικά και χαμηλότερων εκπομπών ενεργειακά συστήματα προϋποθέτει, ωστόσο, μακροπρόθεσμη δέσμευση και επενδύσεις μεγάλης κλίμακας.

Το επενδυτικό κεφάλαιο χρειάζεται μεγαλύτερη βεβαιότητα προκειμένου να κινητοποιηθεί, με τη ζήτηση της αγοράς, τη σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου, την επάρκεια της παραγωγικής δυναμικότητας και την αξιόπιστη υλοποίηση των έργων να αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για τις επενδύσεις.

Οι τεχνολογίες που απαιτούνται είναι ήδη διαθέσιμες. Ο βιομηχανικός εξηλεκτρισμός, όταν συνδυάζεται με ανανεώσιμες πηγές και βελτιστοποιείται μέσω ψηφιακών εργαλείων, μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα, να περιορίσει τις εκπομπές και ταυτόχρονα να βελτιώσει την ενεργειακή αποδοτικότητα.

Η τάση είναι διεθνής. Όλο και περισσότερες κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν τον εξηλεκτρισμό όχι μόνο ως εργαλείο απανθρακοποίησης, αλλά και ως μέσο ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας.

Στην Ευρώπη, η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Electrify Now», που παρουσιάστηκε τον Ιούνιο του 2026, επιδιώκει να επιταχύνει τον καθαρό εξηλεκτρισμό, με στόχο το 35% της τελικής ενεργειακής ζήτησης να καλύπτεται μέσω ηλεκτρισμού έως το 2035. Παράλληλα, σε αρκετές χώρες ο εξηλεκτρισμός εντάσσεται πλέον στον πυρήνα των στρατηγικών τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια όσο και για τη μείωση των εκπομπών.

Αντίστοιχα, το 15ο Πενταετές Πρόγραμμα της Κίνας για την περίοδο 2026-2030 συνδέει τον βαθύτερο εξηλεκτρισμό με κανονιστικά πλαίσια που αποσκοπούν στη μακροπρόθεσμη αξιοπιστία των ενεργειακών συστημάτων και στη μείωση των εκπομπών.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τη διαχείριση των δικτύων

Στο νέο ενεργειακό μοντέλο, η ψηφιοποίηση προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο ανθεκτικότητας, με την τεχνητή νοημοσύνη να αποκτά ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο. Η AI μπορεί να βελτιώσει την πρόβλεψη και την ενσωμάτωση της μεταβλητής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, βοηθώντας τους διαχειριστές να αντιμετωπίζουν την αυξανόμενη πολυπλοκότητα των ενεργειακών συστημάτων και παράλληλα να περιορίζουν τις περικοπές πράσινης ενέργειας.

Οι εφαρμογές της δεν περιορίζονται, όμως, στη διαχείριση της παραγωγής. Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη για τη βελτίωση των μετεωρολογικών προβλέψεων και της ανάλυσης κλιματικών κινδύνων, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας να προβλέπουν πιθανές διαταραχές, να εντοπίζουν ευάλωτα σημεία των υποδομών και να σχεδιάζουν αποτελεσματικότερα τις επενδύσεις τους.

Παράλληλα, τα συστήματα ανίχνευσης βλαβών που βασίζονται σε AI μπορούν να εντοπίζουν και να προσδιορίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα προβλήματα στα δίκτυα, συμβάλλοντας στη μείωση της διάρκειας των διακοπών ηλεκτροδότησης κατά περίπου 30% έως 50%.