Χανιά: Διαγωνισμός €16,4 εκατ. για τα Ενετικά Νεώρια

Η προκήρυξη δημοσιεύθηκε στις 14 Αυγούστου 2026 στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφορά ένα σύνθετο κατασκευαστικό και αρχιτεκτονικό έργο, το οποίο συνδυάζει την προστασία ενός ιστορικού μνημείου με την εισαγωγή νέων πολιτιστικών χρήσεων και τη σύγχρονη ενεργειακή αναβάθμισή του.

Το συγκρότημα βρίσκεται στην πλευρά του Ενετικού Λιμανιού των Χανίων και αναπτύσσεται σε συνολική επιφάνεια περίπου 4.175 τ.μ.. Αποτελείται από επτά διαδοχικές λίθινες θολοσκέπαστες κατασκευές, καθεμία από τις οποίες έχει μήκος περίπου 50 μέτρα, πλάτος 9 μέτρα και μέσο ύψος 10 μέτρα.

Τα Νεώρια επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω τοξωτών ανοιγμάτων στις τοιχοποιίες, ενώ οι χαρακτηριστικοί θόλοι τους καταλήγουν σε τριγωνικά αετώματα με πέτρινα γείσα.

Από ιστορικό μνημείο σε πολυχώρο πολιτισμού

Ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται σε μια συμβατική αποκατάσταση του κελύφους. Βασικός στόχος είναι η επανάχρηση του συγκροτήματος ως ενιαίου αλλά ευέλικτου πολιτιστικού προορισμού, με δυνατότητα ταυτόχρονης φιλοξενίας διαφορετικών δραστηριοτήτων.

Το έργο προβλέπει αρχικά τη στερέωση και ενίσχυση του φέροντος οργανισμού, βάσει μελέτης στατικής επάρκειας και δομικής συμπεριφοράς, γεωλογικής αναγνώρισης και εργαστηριακών αναλύσεων των υλικών του μνημείου. Παράλληλα, θα απομακρυνθούν μεταγενέστερες επεμβάσεις που κρίνονται ασύμβατες με τον ιστορικό χαρακτήρα του συγκροτήματος.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη σύνδεση των Νεωρίων με τον περιβάλλοντα δημόσιο χώρο και συνολικά με την Παλιά Πόλη. Προβλέπεται επίσης εξωτερική μόνωση των θόλων, στα σημεία όπου αυτή είναι συμβατή με τις απαιτήσεις προστασίας του μνημείου.

Μία από τις πλέον εμφανείς αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις αφορά τη βόρεια όψη. Η μεταγενέστερη τοιχοποιία προβλέπεται να απομακρυνθεί και να αντικατασταθεί από ειδικά σχεδιασμένες γυάλινες προσόψεις, ενώ στο εσωτερικό θα προστεθούν κατασκευές από ξύλο, γυαλί και μέταλλο για την εξυπηρέτηση των νέων λειτουργιών.

Παράλληλα προβλέπεται η ανακατασκευή της Νότιας Πύλης.

Εκθέσεις, σκηνικές τέχνες και συνεδριακός χώρος 170 θέσεων

Το λειτουργικό πρόγραμμα χωρίζει ουσιαστικά το συγκρότημα σε δύο μεγάλες ενότητες, οι οποίες θα μπορούν να λειτουργούν είτε ανεξάρτητα είτε συνδυαστικά.

Τα Νεώρια Ν1 έως Ν4 προορίζονται για περιοδικές εκθέσεις και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, δημιουργώντας έναν μεγάλο ευέλικτο εκθεσιακό χώρο.

Τα Νεώρια Ν6 και Ν7 θα αποκτήσουν διαφορετικό χαρακτήρα, καθώς σχεδιάζεται να φιλοξενήσουν χώρο ομιλιών και σκηνικών τεχνών χωρητικότητας 170 ατόμων, καθώς και γραφεία και αναψυκτήριο.

Κομβικό ρόλο αναλαμβάνει το Νεώριο Ν5, το οποίο θα λειτουργεί ως κύρια είσοδος στο συγκρότημα. Εκεί προβλέπονται πωλητήριο και μόνιμη έκθεση αφιερωμένη στο ίδιο το μνημείο.

Με τον τρόπο αυτό, τα επτά ιστορικά κελύφη μετατρέπονται από ένα κατά βάση μνημειακό σύνολο σε ενεργό πολιτιστική υποδομή, ικανή να υποστηρίζει εκθέσεις, συνέδρια, παραστάσεις, εκδηλώσεις και συμπληρωματικές εμπορικές λειτουργίες.

Ενεργειακή αναβάθμιση με σεβασμό στο μνημείο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ενεργειακό σκέλος του έργου, ακριβώς επειδή οι παρεμβάσεις πρέπει να προσαρμοστούν στους αυστηρούς περιορισμούς ενός ιστορικού συγκροτήματος.

Προβλέπεται η τοποθέτηση θερμομόνωσης όπου επιτρέπεται από τη μελέτη αποκατάστασης, νέα κουφώματα με θερμοδιακοπή, φωτιστικά σώματα χαμηλής κατανάλωσης και σύστημα κλιματισμού με αντλίες θερμότητας υψηλής απόδοσης.

Το έργο περιλαμβάνει συνολικά νέες ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, καθώς και ειδικό σχεδιασμό τόσο του λειτουργικού φωτισμού όσο και του φωτισμού ανάδειξης του μνημείου.

Προσφορές έως τις 20 Οκτωβρίου

Ο διαγωνισμός είναι ανοικτός και η ανάθεση θα γίνει με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά αποκλειστικά βάσει τιμής, δηλαδή τη χαμηλότερη τιμή.

Η προθεσμία υποβολής προσφορών έχει οριστεί για τις 20 Οκτωβρίου 2026 στις 10:00, ενώ η ηλεκτρονική αποσφράγιση προβλέπεται για τις 22 Οκτωβρίου.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ζητήσουν πρόσθετες πληροφορίες έως τις 6 Οκτωβρίου. Για τη συμμετοχή στον διαγωνισμό απαιτείται εγγυητική επιστολή ύψους 328.888,63 ευρώ, ενώ οι προσφορές θα πρέπει να παραμένουν σε ισχύ για 15 μήνες.

Η προβλεπόμενη διάρκεια κατασκευής ανέρχεται σε 36 μήνες, με την προκήρυξη να αναφέρει ως εκτιμώμενη ημερομηνία έναρξης την 1η Οκτωβρίου 2027. Το έργο χρηματοδοτείται εν όλω ή εν μέρει από ευρωπαϊκούς πόρους.