Το μεγάλο «λίφτινγκ» του Ταμείου Ανάκαμψης. Ποια έργα μένουν εκτός

Η πρόταση της Κομισιόν, που κατατέθηκε στις 23 Ιουλίου, αποτελεί το επόμενο βήμα πριν από την τελική έγκριση από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Η Ελλάδα υπέβαλε το αίτημα αναθεώρησης στις 8 Μαΐου 2026, επικαλούμενη αντικειμενικές δυσκολίες στην υλοποίηση μέρους του προγράμματος. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι αλλαγές αφορούν συνολικά 111 δράσεις, αντανακλώντας τις καθυστερήσεις που καταγράφηκαν τα τελευταία χρόνια αλλά και την ανάγκη προσαρμογής των επενδύσεων στις νέες οικονομικές και τεχνολογικές συνθήκες. 

Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών περιλαμβάνεται η οριστική κατάργηση του έργου αναβάθμισης του Προαστιακού Δυτικής Αττικής, το οποίο χαρακτηρίζεται πλέον μη υλοποιήσιμο λόγω απρόβλεπτων τεχνικών δυσκολιών. Παράλληλα, τροποποιούνται δεκάδες έργα εξαιτίας καθυστερήσεων στις δημόσιες συμβάσεις, χαμηλότερης από την αναμενόμενη ζήτησης ή τεχνικών προβλημάτων. Οι αλλαγές επηρεάζουν μεταξύ άλλων δράσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, την ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης, τις υποδομές υγείας, τον τουρισμό, την επαγγελματική εκπαίδευση, τον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), τα περιφερειακά λιμάνια, τις σιδηροδρομικές υποδομές και τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου. 

Η αναθεώρηση δεν περιορίζεται σε περικοπές ή μεταθέσεις χρονοδιαγραμμάτων. Οι πόροι που απελευθερώνονται ανακατευθύνονται σε νέες προτεραιότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η Επιτροπή εγκρίνει την προσθήκη νέων επενδύσεων για την ενίσχυση του ηλεκτρικού δικτύου μεταφοράς μέσω του ΑΔΜΗΕ, καθώς και τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία EuroHPC AI Gigafactory, που αφορά την ανάπτυξη υποδομών υπερυπολογιστών και τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, αυξάνεται η χρηματοδότηση για δέκα ακόμη έργα, μεταξύ των οποίων το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», τα πολεοδομικά σχέδια, η αποκατάσταση υποδομών μετά τις καταστροφές από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias», ο αυτοκινητόδρομος Ε65 και οι επενδύσεις στην πολιτική προστασία και τη δημόσια υγεία. 

Παρά τις εκτεταμένες τροποποιήσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταλήγει ότι το ελληνικό σχέδιο εξακολουθεί να πληροί τους βασικούς στόχους του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι πράσινες επενδύσεις εξακολουθούν να αντιστοιχούν στο 39,8% του συνολικού προϋπολογισμού, υπερβαίνοντας το ευρωπαϊκό όριο, ενώ οι δράσεις ψηφιακού μετασχηματισμού διατηρούν ποσοστό 25,2% του συνολικού σχεδίου. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το αναθεωρημένο πρόγραμμα συνεχίζει να στηρίζει την ενεργειακή μετάβαση, την ψηφιοποίηση της οικονομίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της χώρας. 

Σε χρηματοδοτικό επίπεδο δεν μεταβάλλεται το συνολικό ύψος των ευρωπαϊκών πόρων που έχουν δεσμευθεί για την Ελλάδα. Η επιχορήγηση παραμένει στα 18,22 δισ. ευρώ, ενώ τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης διατηρούνται στα 17,73 δισ. ευρώ, διαμορφώνοντας συνολικό πακέτο άνω των 36 δισ. ευρώ. 

Η αναθεώρηση σηματοδοτεί ουσιαστικά τη μετάβαση του ελληνικού Ταμείου Ανάκαμψης στη φάση της ολοκλήρωσης. Καθώς το 2026 αποτελεί το τελευταίο έτος υλοποίησης των έργων, η κυβέρνηση επιδιώκει να επικεντρώσει τους διαθέσιμους πόρους σε παρεμβάσεις με μεγαλύτερες πιθανότητες ολοκλήρωσης και υψηλότερο αναπτυξιακό αποτύπωμα, περιορίζοντας τον κίνδυνο απώλειας ευρωπαϊκών κονδυλίων.