Το στοίχημα της συγχώνευσης ΥΔΟΜ και ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΊΟΥ

Η κυβέρνηση υπόσχεται ταχύτερες άδειες, λιγότερη γραφειοκρατία και πλήρη ψηφιοποίηση της αγοράς ακινήτων. Η διασύνδεση και λειτουργική ενοποίηση των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) με το Ελληνικό Κτηματολόγιο δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη βήμα ψηφιοποίησης. Πρόκειται για μια προσπάθεια αναδιάταξης του τρόπου με τον οποίο το κράτος ελέγχει, εγκρίνει και καταγράφει την ανάπτυξη της ακίνητης περιουσίας.

Για την κυβέρνηση, η μεταρρύθμιση εντάσσεται σε έναν ευρύτερο στρατηγικό στόχο: τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού οικοσυστήματος ακινήτων. Ένα σύστημα όπου ο επενδυτής, ο μηχανικός, ο συμβολαιογράφος και ο πολίτης θα μπορούν να αντλούν πληροφορίες από μία πηγή και να ολοκληρώνουν διαδικασίες που σήμερα απαιτούν επισκέψεις σε πολλαπλές υπηρεσίες.

Η φιλοδοξία δεν είναι αμελητέα. Η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τις πιο πολύπλοκες διαδικασίες αδειοδότησης και μεταβίβασης ακινήτων.

Η ύπαρξη διαφορετικών βάσεων δεδομένων, συχνά με αντικρουόμενα στοιχεία, έχει αποτελέσει διαχρονικά πηγή καθυστερήσεων, δικαστικών διαφορών και επενδυτικής αβεβαιότητας.

Η κυβερνητική λογική είναι απλή: εφόσον το Κτηματολόγιο καταγράφει την ιδιοκτησία και οι ΥΔΟΜ ελέγχουν τη νομιμότητα της δόμησης, η διασύνδεση των δύο μηχανισμών μπορεί να περιορίσει τα λάθη, να επιταχύνει τις εγκρίσεις και να ενισχύσει τη διαφάνεια.

Ωστόσο, η εφαρμογή ενός τέτοιου σχεδίου αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη από την πολιτική του διακήρυξη καθώς πίσω από το σχέδιο ενοποίησης Υπηρεσιών Δόμησης και Κτηματολογίου κρύβονται θεσμικές συγκρούσεις, τεχνολογικά κενά και ερωτήματα για το αν το κράτος μπορεί να διαχειριστεί έναν τόσο φιλόδοξο μετασχηματισμό.

Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, τα πληροφοριακά συστήματα παραμένουν ανομοιογενή. Σε πολλές περιοχές της χώρας εξακολουθούν να υπάρχουν ελλιπή στοιχεία, εκκρεμείς ενστάσεις και διαφορές μεταξύ πολεοδομικών και κτηματολογικών δεδομένων. Η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής εικόνας κάθε ακινήτου προϋποθέτει μαζική επεξεργασία δεδομένων που έχουν συσσωρευτεί επί δεκαετίες.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πρόκληση του ανθρώπινου δυναμικού. Οι ΥΔΟΜ λειτουργούν εδώ και χρόνια με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού. Σε αρκετές περιπτώσεις, ένας περιορισμένος αριθμός μηχανικών καλείται να εξυπηρετήσει πολλούς δήμους ταυτόχρονα. Η ψηφιοποίηση μπορεί να μειώσει τη γραφειοκρατία, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την τεχνική κρίση που απαιτείται για τον έλεγχο σύνθετων πολεοδομικών υποθέσεων.

Επιπλέον η  εμπειρία από μεγάλες ψηφιακές μεταρρυθμίσεις δείχνει ότι η συγκέντρωση τεράστιου όγκου αρμοδιοτήτων σε έναν ενιαίο μηχανισμό μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει την ευαλωτότητα του συστήματος. Ένα τεχνικό πρόβλημα, μια κυβερνοεπίθεση ή μια δυσλειτουργία λογισμικού θα μπορούσε να επηρεάσει ταυτόχρονα αδειοδοτήσεις, μεταβιβάσεις και επενδυτικές συναλλαγές.

Οι επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις. Developers, τράπεζες και επενδυτικά κεφάλαια υποστηρίζουν τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού περιβάλλοντος, καθώς η ασφάλεια δικαίου αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προσέλκυση κεφαλαίων. Ταυτόχρονα όμως εκφράζουν ανησυχίες για το μεταβατικό στάδιο καθώς είναι κοινά παραδεκτό ότι οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις εμφανίζονται συνήθως όχι πριν, αλλά κατά τη διάρκεια των μεταρρυθμίσεων.

Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα (Ιούλιος 2026), δεν έχει ανακοινωθεί επίσημο νομοσχέδιο που να προβλέπει πλήρη οργανωτική συγχώνευση των ΥΔΟΜ με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, ούτε έχει δημοσιευθεί εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης με συγκεκριμένο προϋπολογισμό ή πιλοτικές περιοχές.