Η Ελλάδα ανοίγει την πόρτα στους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες

Με την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου 28/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 136/8.9.2026, συστήνεται Κυβερνητική Επιτροπή για την Πυρηνική Ενέργεια, με αντικείμενο την έρευνα, μελέτη και αξιολόγηση όλων των παραμέτρων που συνδέονται με την ενδεχόμενη ένταξή της στον μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.

Η νέα Επιτροπή αναλαμβάνει τον ρόλο του Nuclear Energy Programme Implementing Organization – NEPIO, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA). Αποστολή της είναι να οργανώσει τη Φάση 1, τη λεγόμενη «Διερευνητική Φάση», η οποία θα καταλήξει σε Τελική Έκθεση προς το Υπουργικό Συμβούλιο. Εκεί θα τεθεί το πραγματικό δίλημμα: εάν η Ελλάδα θα ξεκινήσει ή όχι εθνικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

Στο τραπέζι οι SMRs

Το ενδιαφέρον για την αγορά ενέργειας και ακινήτων βρίσκεται κυρίως στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, τους Small Modular Reactors – SMRs. Η κυβέρνηση έχει ήδη δηλώσει ότι η διερεύνηση αφορά ειδικά τη δυνατότητα των SMRs να αποκτήσουν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα.

Σε αντίθεση με τους μεγάλους συμβατικούς πυρηνικούς σταθμούς, οι SMRs σχεδιάζονται για μικρότερη ισχύ ανά μονάδα, αυξημένη τυποποίηση και αρθρωτή κατασκευή. Ο IAEA επισημαίνει ότι το μικρότερο αποτύπωμά τους μπορεί να διευρύνει τον αριθμό των δυνητικά κατάλληλων θέσεων, ενώ μπορούν να έχουν μικρότερες απαιτήσεις σε νερό και δίκτυα μεταφοράς. Παράλληλα, η αρθρωτή κατασκευή μπορεί να περιορίσει τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό κατά την κορύφωση της κατασκευής και να συντομεύσει τον χρόνο υλοποίησης.

Η χωροθέτηση πυρηνικής εγκατάστασης απαιτεί πολύ ευρύτερη αξιολόγηση. Ο IAEA προβλέπει εξέταση γεωλογικών, υδρογεωλογικών, σεισμολογικών και γεωτεχνικών δεδομένων, κινδύνων πλημμύρας και ακραίων καιρικών φαινομένων, χρήσεων γης, πληθυσμού, διαθέσιμων υδάτινων πόρων και περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Πόση γη χρειάζεται ένας SMR;

Η απαιτούμενη έκταση εξαρτάται από την τεχνολογία, τον αριθμό των modules, την ισχύ, το σύστημα ψύξης, τις βοηθητικές εγκαταστάσεις, την ασφάλεια και την προστασία της εγκατάστασης, τις αποστάσεις από άλλες χρήσεις και τις απαιτήσεις κατά την κατασκευή.

Πέρα από το ίδιο το footprint του αντιδραστήρα πρέπει να προβλεφθούν βοηθητικές εγκαταστάσεις και χώροι προσωρινής χρήσης κατά την κατασκευή, ενώ η αξιολόγηση πρέπει να εξετάζει και τις συνθήκες της ευρύτερης περιοχής.

Επομένως, οποιαδήποτε συζήτηση για συγκεκριμένο αριθμό στρεμμάτων στην Ελλάδα είναι σήμερα πρόωρη χωρίς επιλογή τεχνολογίας και site-specific study.

Η σύνδεση με data centers και βιομηχανία

Η ταχεία ανάπτυξη data centers και άλλων ενεργοβόρων εγκαταστάσεων αυξάνει την αξία της πρόσβασης σε σταθερή ηλεκτρική ισχύ.

Οι SMRs θεωρητικά δημιουργούν τη δυνατότητα ανάπτυξης μικρότερων μονάδων παραγωγής σε σχέση με έναν παραδοσιακό πυρηνικό σταθμό και μπορούν να λειτουργήσουν σε μικρότερα ηλεκτρικά συστήματα με χαμηλότερες απαιτήσεις εφεδρείας.

Αυτό θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να αλλάξει και τα κριτήρια επιλογής τοποθεσίας για μεγάλα ενεργοβόρα projects: data centers, βιομηχανικές μονάδες, παραγωγή υδρογόνου ή άλλες εγκαταστάσεις που χρειάζονται μεγάλες ποσότητες σταθερής ενέργειας.

Από το ΦΕΚ στη χωροθέτηση υπάρχει ακόμη μεγάλη απόσταση

Η Ελλάδα ξεκινά ουσιαστικά από την αρχή. Σήμερα δεν διαθέτει πυρηνικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ερευνητικός αντιδραστήρας GRR-1 στον «Δημόκριτο» βρίσκεται σε καθεστώς παρατεταμένης παύσης λειτουργίας, ενώ η χώρα δεν διαθέτει εγκατάσταση τελικής διάθεσης ραδιενεργών αποβλήτων.

Η επόμενη μεγάλη συζήτηση δεν θα αφορά μόνο την τεχνολογία. Θα αφορά και τη γεωγραφία: πού μπορεί να χωροθετηθεί, με ποιο δίκτυο θα συνδεθεί, ποιοι μεγάλοι καταναλωτές θα βρίσκονται κοντά του και τι νέα επενδυτικά οικοσυστήματα μπορεί να δημιουργήσει γύρω του.