Gen Z: Τι είναι το estate planning και γιατί έχει σημασία

Σύμφωνα με έρευνα της National Association of Realtors, το 35% των αγοραστών κατοικίας της Gen Z είναι ανύπαντρες γυναίκες, ποσοστό αυξημένο από 30% ένα χρόνο πριν και το υψηλότερο μεταξύ όλων των ηλικιακών ομάδων. Το ποσοστό αυτό δε είναι σχεδόν διπλάσιο από το αντίστοιχο των ανύπαντρων ανδρών που αγγίζει μόλις το 18%.

Υψηλή ιδιοκτησία, χαμηλή προετοιμασία

Παρά το γεγονός ότι αποκτούν το μεγαλύτερο περιουσιακό τους στοιχείο, πολλές από αυτές τις νέες ιδιοκτήτριες δεν έχουν λάβει μέτρα για την προστασία του. Σύμφωνα με στοιχεία του Pew Research Center, οι γυναίκες κατείχαν το 58% των κατοικιών που ανήκουν σε ανύπαντρα άτομα το 2022, έναντι 42% των ανδρών. Ωστόσο, περίπου το 60% των γυναικών της Gen Z δεν διαθέτει βασικά έγγραφα προγραμματισμού περιουσίας, όπως διαθήκη, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες. Συνολικά, μόλις το 16% των ανύπαντρων ατόμων έχει συντάξει διαθήκη, έναντι 37% των παντρεμένων.

Τι είναι το estate planning και γιατί έχει σημασία

Ο προγραμματισμός περιουσίας περιλαμβάνει ένα σύνολο νομικών εγγράφων που καθορίζουν:

• ποιος θα κληρονομήσει τα περιουσιακά στοιχεία (όπως ένα σπίτι)
• ποιος θα λαμβάνει αποφάσεις σε περίπτωση ανικανότητας

Χωρίς διαθήκη (intestate), η κατανομή της περιουσίας γίνεται βάσει της νομοθεσίας, κάτι που μπορεί να μην ανταποκρίνεται στις επιθυμίες του ιδιοκτήτη.

Επιλογές για τη μεταβίβαση κατοικίας

Οι βασικές επιλογές περιλαμβάνουν:

• Διαθήκη: καθορίζει τον κληρονόμο, αλλά συνήθως περνά από τη διαδικασία probate (δικαστική επικύρωση και εκκαθάριση).
• Συνιδιοκτησία: επιτρέπει μεταβίβαση σε άλλο πρόσωπο, αλλά συνεπάγεται κοινή ιδιοκτησία εν ζωή.
• Trust (καταπίστευμα): επιτρέπει μεταβίβαση περιουσίας χωρίς probate, διατηρώντας έλεγχο όσο ο ιδιοκτήτης είναι εν ζωή.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η μεταβίβαση κατοικίας σε πολλούς κληρονόμους μπορεί να δημιουργήσει συγκρούσεις, καθώς πρόκειται για περιουσιακό στοιχείο που δεν «διαιρείται» εύκολα.

Προστασία και εν ζωή

Ο σχεδιασμός δεν αφορά μόνο τον θάνατο. Σημαντικά εργαλεία είναι:

• Εξουσιοδότηση (power of attorney) για οικονομικές αποφάσεις
• Εξουσιοδότηση για ιατρικές αποφάσεις
• Ασφάλιση μακροχρόνιας ανικανότητας, που διασφαλίζει εισόδημα σε περίπτωση αδυναμίας εργασίας

Ιδιαίτερα για νέους ιδιοκτήτες κατοικίας, τέτοια μέτρα μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά για τη διατήρηση της οικονομικής σταθερότητας και την αποφυγή απώλειας περιουσιακών στοιχείων.

Μια νέα τάση με προκλήσεις

Η αυξανόμενη συμμετοχή των νέων γυναικών στην αγορά κατοικίας αποτελεί θετική εξέλιξη για την οικονομική τους ανεξαρτησία. Ωστόσο, η έλλειψη παράλληλου σχεδιασμού περιουσίας υποδηλώνει ένα κενό χρηματοοικονομικής στρατηγικής, το οποίο —όπως επισημαίνουν οι ειδικοί— θα πρέπει να καλυφθεί εγκαίρως.