Tέλος χρόνου για το πρόγραμμα “Ανακαίνιση Κατοικίας”

Με κοινή ανακοίνωσή τους, τα αρμόδια υπουργεία παρέτειναν έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 τη δυνατότητα έκδοσης Βεβαιώσεων Επιλεξιμότητας για τις κλειστές κατοικίες. Η παράταση αφορά αποκλειστικά αυτή την κατηγορία ακινήτων.

Παράλληλα, άλλαξε ένας ακόμη σημαντικός όρος του προγράμματος: καταργήθηκε ο προηγούμενος περιορισμός χρηματοδότησης μόνο μίας κλειστής κατοικίας. Με την τροποποιημένη ΚΥΑ, κάθε νοικοκυριό μπορεί πλέον να υποβάλει αίτηση χρηματοδότησης για μία ή περισσότερες κλειστές κατοικίες, χωρίς περιορισμό ως προς τον αριθμό τους, εφόσον κάθε ακίνητο πληροί αυτοτελώς τα κριτήρια επιλεξιμότητας.

Η δράση, συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, αφορά παλαιές κατοικίες και έχει ως στόχο τόσο την αξιοποίηση κλειστών ακινήτων όσο και την αναβάθμιση κατοικιών που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία.

Έως 36.000 ευρώ για ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση

Το πρόγραμμα επιδοτεί εργασίες ανακαίνισης σε συνδυασμό με ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις. Για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία, το βασικό ποσοστό επιχορήγησης είναι 80%, ενώ για τη δεύτερη διαμορφώνεται στο 70%. Μέσω των προβλεπόμενων προσαυξήσεων, το τελικό ποσοστό μπορεί να φτάσει έως 95% για την πρώτη κατηγορία και έως 85% για τη δεύτερη.

Οι προσαυξήσεις χορηγούνται, μεταξύ άλλων, με βάση την τοποθεσία της κατοικίας και συγκεκριμένα κοινωνικά κριτήρια.

Η επιχορήγηση για τις επιλέξιμες παρεμβάσεις δεν μπορεί να υπερβεί τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Έτσι, για κατοικία 120 τ.μ., το μέγιστο ποσό μπορεί να φτάσει τις 36.000 ευρώ.

Προβλέπεται επιπλέον κάλυψη έως 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και ελέγχους.

Τα εισοδηματικά κριτήρια υπολογίζονται με βάση το φορολογικό έτος 2025. Για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, τα ανώτατα όρια είναι 18.000 ευρώ για την εισοδηματική κατηγορία Ι και 25.000 ευρώ για την κατηγορία ΙΙ. Για έγγαμο ζευγάρι ή μέρη συμφώνου συμβίωσης χωρίς ανήλικα τέκνα, τα αντίστοιχα όρια είναι 25.000 και 35.000 ευρώ.

Τα ποσά αυξάνονται για οικογένειες με ανήλικα τέκνα. Εάν το εισόδημα του 2025 υπερβαίνει το αντίστοιχο όριο, προβλέπεται δυνατότητα να εξεταστεί ο μέσος όρος των φορολογικών ετών 2023, 2024 και 2025.

Ποια ακίνητα μπορούν να ενταχθούν

Για να είναι επιλέξιμη μια κατοικία πρέπει, μεταξύ άλλων, να υφίσταται νόμιμα, να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα και να έχει χρήση κατοικίας.

Η οικοδομική άδεια πρέπει να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, ή να υπάρχει αντίστοιχο νομιμοποιητικό στοιχείο. Η επιφάνεια των κύριων χώρων δεν μπορεί κατά κανόνα να ξεπερνά τα 120 τ.μ., ενώ απαιτείται ενεργειακή κατάταξη στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη, βάσει Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης.

Κατ’ εξαίρεση, για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες μπορούν να είναι επιλέξιμες κατοικίες έως 150 τ.μ., εφόσον πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για ιδιοκατοίκηση.

Για τις κλειστές κατοικίες έχουν τεθεί πρόσθετοι όροι. Μετά την τροποποίηση του Ιουλίου, το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας έχει μειωθεί στο 20%.

Παράλληλα, για κλειστή κατοικία που παραμένει ηλεκτροδοτούμενη, η καταγεγραμμένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να είναι μικρότερη από 100 kWh συνολικά για τα έτη 2024 και 2025, βάσει των δεδομένων του ΔΕΔΔΗΕ. Για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως την ημερομηνία αίτησης για τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εφαρμόζεται αντίστοιχο αναλογικό όριο.

Επιπλέον, η κλειστή κατοικία πρέπει να έχει περιληφθεί στη φορολογική δήλωση του αιτούντος για το φορολογικό έτος 2025. Αυτό σημαίνει ότι κλειστά ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσα στο 2026 δεν μπορούν να ενταχθούν στην κατηγορία αυτή.

Δεν είναι επιλέξιμες κατοικίες που είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής, ούτε ακίνητα που έχουν ήδη υπαχθεί σε συγκεκριμένες δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας ή ανακαίνισης μετά την 1η Ιανουαρίου 2020.

Οι υποχρεώσεις δεν τελειώνουν με την ανακαίνιση

Η λήψη της επιχορήγησης συνοδεύεται από συγκεκριμένες μακροχρόνιες δεσμεύσεις. Για τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση του έργου, η κατοικία πρέπει να διατηρεί τη χρήση για την οποία εντάχθηκε στο πρόγραμμα: είτε ως κύρια ιδιοκατοικούμενη κατοικία είτε ως κύρια κατοικία μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης.

Στην περίπτωση της μίσθωσης, το μίσθωμα πρέπει να παραμένει σταθερό για τα πρώτα τρία χρόνια, ενώ για την περίοδο δέσμευσης δεν επιτρέπονται η βραχυχρόνια μίσθωση, η υπεκμίσθωση ή η παραχώρηση χρήσης.

Η κατοικία επίσης δεν μπορεί να μεταβιβαστεί μέσα στην περίοδο δέσμευσης χωρίς συνέπειες. Σύμφωνα με τους επίσημους όρους, σε περίπτωση μεταβίβασης επιστρέφεται το σύνολο της επιχορήγησης.

Η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» δεν πρέπει να συγχέεται με το υφιστάμενο πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω». Το δεύτερο αφορά αποκλειστικά κενές κατοικίες που θα διατεθούν για μακροχρόνια μίσθωση, καλύπτει το 60% δαπανών έως 13.500 ευρώ και έχει μέγιστη επιδότηση 8.100 ευρώ.

Για τους ιδιοκτήτες κλειστών παλαιών κατοικιών, επομένως, ο Σεπτέμβριος έχει μια συγκεκριμένη ημερομηνία που αξίζει προσοχή: 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Μέχρι τότε έχει παραταθεί επίσημα η δυνατότητα έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για τις κλειστές κατοικίες στο πλαίσιο της δράσης.