Αλλαγές στον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ. Πρόστιμα έως €1.000 για ανακριβείς δηλώσεις

Η ρύθμιση προβλέπει ότι, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, για τη φορολόγηση των ακινήτων θα λαμβάνεται υπόψη η πραγματική επιφάνεια των κτισμάτων, όπως αυτή αποτυπώνεται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ακόμη και όταν είναι μικρότερη από τα τετραγωνικά μέτρα που αναγράφονται στο Κτηματολόγιο, στους τίτλους ιδιοκτησίας ή στην οικοδομική άδεια.

Παράλληλα, καθιερώνεται νέα διαδικασία υποβολής δηλώσεων για τη χρήση των ακινήτων στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.), ενώ θεσπίζονται πρόστιμα που φτάνουν έως και τα 1.000 ευρώ για όσους δεν υποβάλλουν τις απαιτούμενες δηλώσεις ή δηλώνουν ανακριβή στοιχεία τα οποία χρησιμοποιούνται για τη λήψη επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων.

Τι αλλάζει στον τρόπο δήλωσης των ακινήτων

Μέχρι σήμερα, για τη συμπλήρωση της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) και τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, ως βασικό στοιχείο λαμβάνονταν υπόψη τα δεδομένα που προκύπτουν από την οριστική εγγραφή στο Κτηματολόγιο ή, ελλείψει αυτής, από τον τίτλο κτήσης του ακινήτου.

Η νέα διάταξη διατηρεί τον γενικό κανόνα, αλλά εισάγει μία σημαντική εξαίρεση για τα κτίσματα που διαθέτουν Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Ειδικότερα, όταν η πραγματική επιφάνεια ενός κτίσματος είναι μικρότερη από εκείνη που αναγράφεται στο Κτηματολόγιο, στον τίτλο κτήσης ή στην οικοδομική άδεια, τότε για τη φορολογία ακινήτων θα λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη πραγματική επιφάνεια, εφόσον αυτή αποδεικνύεται από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.

Με τον τρόπο αυτό αντιμετωπίζονται περιπτώσεις ιδιοκτητών που εμφανίζονται να κατέχουν μεγαλύτερες επιφάνειες από τις πραγματικές και, ως εκ τούτου, επιβαρύνονται με αυξημένο ΕΝΦΙΑ.

Αντίθετα, στις περιπτώσεις όπου η πραγματική επιφάνεια είναι μεγαλύτερη από εκείνη που αναγράφεται στα επίσημα έγγραφα ή έχει αλλάξει η χρήση του ακινήτου, εξακολουθεί να λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κατάσταση του ακινήτου για τον υπολογισμό του φόρου.

Επίδραση στον ΕΝΦΙΑ

Η ίδια αρχή θα εφαρμόζεται πλέον και στον προσδιορισμό του ΕΝΦΙΑ. Αυτό σημαίνει ότι για τα κτίσματα με Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ο φόρος θα υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά τετραγωνικά μέτρα που πιστοποιούνται από το ηλεκτρονικό αρχείο του ακινήτου.

Η αλλαγή αναμένεται να οδηγήσει σε χαμηλότερο φορολογητέο εμβαδόν και συνεπώς σε μειωμένο ΕΝΦΙΑ για ιδιοκτήτες που διαθέτουν ακίνητα με καταγεγραμμένες αποκλίσεις μεταξύ των πραγματικών στοιχείων και των στοιχείων που τηρούνται σε άλλα δημόσια μητρώα.

Νέα σειρά υποβολής δηλώσεων

Η τροπολογία ρυθμίζει και τη διαδικασία ενημέρωσης του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) ως προς τη χρήση ενός ακινήτου.

Συγκεκριμένα, όταν απαιτείται η υποβολή δήλωσης χρήσης ακινήτου στο Μ.Ι.Δ.Α., ο φορολογούμενος θα πρέπει πρώτα να έχει υποβάλει τη δήλωση στοιχείων ακινήτων και στη συνέχεια να προχωρά στην ενημέρωση του Μητρώου για τη χρήση του ακινήτου.

Παράλληλα, διατηρείται η υποχρέωση υποβολής δήλωσης μεταβολών έως τις 31 Ιανουαρίου του επόμενου έτους από τη σύσταση, απόκτηση ή μεταβολή δικαιώματος επί ακινήτου, ενώ προβλέπονται ειδικές προθεσμίες στις περιπτώσεις κληρονομικής διαδοχής.

Πρόστιμο 500 ευρώ για μη υποβολή δήλωσης χρήσης

Για πρώτη φορά θεσπίζονται ειδικές κυρώσεις που συνδέονται με την ενημέρωση του Μ.Ι.Δ.Α. σχετικά με τη χρήση των ακινήτων.

Ειδικότερα, προβλέπεται πρόστιμο 500 ευρώ όταν δεν υποβληθεί η απαιτούμενη δήλωση χρήσης ακινήτου:

• μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη της μίσθωσης ή της δωρεάν παραχώρησης, ή
• μέσα στις προθεσμίες που συνδέονται με την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης για αγροτικές επιδοτήσεις.

Το πρόστιμο επιβάλλεται στον υπόχρεο που όφειλε να ενημερώσει το Μητρώο.

Πρόστιμο έως 1.000 ευρώ για ψευδή στοιχεία

Αυστηρότερες είναι οι κυρώσεις στις περιπτώσεις που δηλώνονται ανακριβή στοιχεία.

Εάν μισθωτής ή πρόσωπο που έχει λάβει ακίνητο με δωρεάν παραχώρηση υποβάλει δήλωση χρήσης με εσφαλμένα στοιχεία και αυτά χρησιμοποιηθούν για τη λήψη επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων, θα επιβάλλεται πρόστιμο 1.000 ευρώ.

Σε περίπτωση που τα ανακριβή στοιχεία δεν αξιοποιηθούν για την είσπραξη οποιασδήποτε οικονομικής ενίσχυσης, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ.

Τι προβλέπεται για παλαιότερες δηλώσεις

Οι νέοι κανόνες που αφορούν τη δήλωση της πραγματικής επιφάνειας των κτισμάτων και τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ θα ισχύσουν από το φορολογικό έτος 2027 και για τα επόμενα έτη.

Για τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων που έχουν ήδη υποβληθεί, καθώς και πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ που έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων, δεν θα θεωρούνται ανακριβείς λόγω διαφορών στην επιφάνεια του κτίσματος, εφόσον η μικρότερη πραγματική επιφάνεια αποδεικνύεται από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.

Αντίστοιχα, έγκυρα θεωρούνται και τα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ που έχουν εκδοθεί με βάση αυτές τις δηλώσεις, χωρίς να επιβάλλονται οι προβλεπόμενες φορολογικές κυρώσεις.